პანკრეატიტი

პანკრეატიტი pancreatitis

არჩილ შენგელიალალი დათეშიძე

პანკრეატიტიპანკრეატიტი კუჭქვეშა ჯირკვლის ანთება. განასხვავებენ მწვავე და ქრონიკულ პანკრეატიტს. მწვავე პანკრეატიტი უხშირესად გვხვდება როგორც მეორადი პროცესი სხვა ორგანოებიდან (ნაღვლის ბუშტისა და სანაღვლე გზების ანთება) ანთებითი პროცესის გადაცემის შედეგად. პანკრეატიტის მსუბუქ შემთხვევებში ანთება შემოფარგლულია მხოლოდ კუჭქვეშა ჯირკვლის ქსოვილის შეშუპებით. შედარებით მძიმე ფორმები ხასიათდება ჯირკვალში ნეკროზის კერების გაჩენით მძიმე კლინიკური სურათის ფონზე. აღნიშნული პანკრეატიტები ჩვეულებრივ ვითარდება სანაღვლე სადინრიდან ნაღვლის გადასვლით პანკრეასის სადინარში. ნაღველი ააქტიურებს ტრიპსინოგენის ტრიპსინში გადასვლას, ამ უკანასკნელს კი გააჩნია თვითმონელების თვისება. ინფექციის ჰემატოგენური ან ლიმფოგენური გზებით გადაცემის შემთხვევებში, ჯირკვალში შესაძლოა განვითარდეს ჩირქგროვები მასიური ნეკროზებით. ასეთ შემთხვევებში კლინიკური სურათი ხასიათდება მძიმე ინტოქსიკაციით, სეფსისის განვითარებამდეც კი.

პანკრეატიტი სიმპტომები, მიმდინარეობა. კატარული ფორმის დროს ვლინდება  მუცლის ზედა ნახევარში სარტყლისებრი ხასიათის ტკივილები, გულისრევა, ღებინება. მწვავე ჰემორაგიული და ნეკროზული პანკრეატიტის დროს ეპიგასტრიულ და მარცხენა ნეკნქვეშა მიდამოში უეცრად ვითარდება ძლიერი ტკივილები, რომლებიც გადაეცემა ზურგში და წელის მიდამოში, აღინიშნება ღებინება, ზოგჯერ კოლაფსური მდგომარეობის განვითარებაც კი. ავადმყოფის ზოგადი მდგომარეობა მძიმეა, იგი ხშირად იცვლის საწოლში მდებარეობას, აგზნებულია. ტემპერატურა შესაძლებელია ნორმალური დარჩეს, თუმცა პროცესის პროგრესირებასთან ერთად შეიძლება გაიზარდოს, პულსი გახშირებულია. მუცლის პალპაციით ვლინდება მტკივნეულობა ეპიგასტრულ მიდამოში, პერიტონეუმის გაღიზიანების ნიშნები შეიძლება არ აღინიშნებოდეს. სისხლში ლეიკოციტოზია; შარდში ვლინდება დიასტაზის შემცველობის გაზრდა. პანკრეონეკროზის დროს დიასტაზის დონე კლებულობს. აუცილებელია ავადმყოფების სასწრაფო ჰოსპიტალიზაცია ქირურგიულ განყოფილებაში.

პანკრეატიტი მკურნალობა. თუკი კონსერვატიული თერაპია არაეფექტურია, ნაჩვენებია ოპერაციული ჩარევა. მეორადი ანუ რეაქტიული მწვავე პანკრეატიტის პროფილაქტიკა მდგომარეობს ნაღვლის ბუშტის დაავადებების, წყლულოვანი დაავადების დროულ მკურნალობაში, აუცილებელია ცხიმიანი საკვების შეზღუდვა.

ქრონიკული პანკრეატიტი უხშირესად წარმოადგენს მწვავე პანკრეატიტის შედეგს. მისთვის დამახასიათებელია ტკივილები მუცლის ზედა მიდამოში, დისპეფსიური დარღვევები (უმადობა, სიმძიმის შეგრძნება და მუცლის შებერვა, მეტეორიზმი). ავადმყოფები წონაში იკლებენ. შესაძლებელია მეორადი დიაბეტის განვითარებაც.

ფარმაკოთერაპია და პრეპარატები: ფარმაცევტული ფირმების წარმომადგენლებს შეუძლიათ ინფორმაცია მოგვაწოდონ ელფოსტაზე mpifarm@gmail.com

ფიტოთერაპია: იხილეთ კლინიკური და ემპირიული ფიტოთერაპია

ვის მივმართოთ – იხ. მედიკოსთა პერსონალური გვერდები

თემატურად მომიჯნავე სტატიები

საავტორო უფლებები და რეკლამა პოსტ-სტატიაზე: მასალა წარმოადგენს “არჩილ შენგელიას და ლალი დათეშიძის სამედიცინო ენციკლოპედიის” ნაწილს. საავტორო უფლებები დაცულია. სტატიის გამოყენებისათვის, აგრეთვე მასზე ბანერის განსათავსებლად მიმართეთ mpifarm@gmail.com

ლიტერატურა, წყაროები, გაფრთხილება

  1. გაფრთხილება
  2. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. თბილისი, 2005. “ტექინფორმის” დეპონენტი N: 1247. თეიმურაზ ჩიგოგიძის რედაქციით.
  3. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ; “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. მეორე დეპო-გამოცემა. ჟურნალი “ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინა”. N: 28. 2006. დეპონენტი პროფესორ თეიმურაზ ჩიგოგიძის საერთო რედაქციით. სარედაქციო კოლეგია: ჭუმბურიძე ვახტანგ, კორძაია დიმიტრი, მალაზონია მარინა, ვაჭარაძე კახა, ტყეშელაშვილი ბესარიონ.
  4. Большая медицинская энциклопедия; Москва, издательство ,,Советская энциклопедия” – 1988

ქირურგიული დაავადებები