პორტული ჰიპერტენზიის სინდრომი

 პორტული ჰიპერტენზიის სინდრომი portal hypertension

არჩილ შენგელიალალი დათეშიძე

პორტული ჰიპერტენზიის სინდრომი – სიმპტომთკომპლექსი, რომელიც ხასიათდება კარის ვენის სისტემაში წნევის მომატებით, ბუნებრივი პორტოკავალური ანასტომოზების გაფართოებით, სპლენომეგალიით. განასხვავებენ პორტული ჰიპერტენზიის ღვიძლგარე, ღვიძლშიგა და შერეულ ფორმებს. გამოყოფენ აგრეთვე პორტული ჰიპერტენზიის მწვავე და ქრონიკულ სინდრომებს. კარის ვენაში სისხლის მიმოქცევის გაძნელება იწვევს მისი ანასტომოზების გაფართოებას; ხდება საყლაპავისა და კუჭის ვენების, ჰემოროიდალური წნულის ვარიკოზული გაფართოება; ფართოვდება ზედაპირული ვენები, რომლებიც მიემართებიან ჭიპიდან (,,მედუზას თავის” სიმპტომი). სისხლის შეგუბების, კარის ვენაში წნევის მომატების, ასევე ჰიპოალბუმინემიის გამო, წარმოიქმნება ასციტი, დიდდება ელენთა.

სიმპტომები, მიმდინარეობა. ადრეულ სტადიაზე მიმდინარეობს უსიმპტომოდ, შედარებით გვიანი სტადიებისათვის დამახასიათებელია ასციტი, ჰემოროიდალური და კანქვეშა ჭიპის ირგვლივი ვენების გაფართოება, განმეორებითი ჰემოროიდალური ან საყლაპავ – კუჭის პროფუზული სისხლდენები; დიაგნოზი დასტურდება საყლაპავის კონტრასტული რენტგენოგრაფიით. შედარებით უფრო ზუსტია წნევის განსაზღვრა საყლაპავის ვენებში, თუმცა უფრო ხშირად ტარდება სპლენომანომეტრია; პორტული ჰიპერტენზიის დროს წნევა ელენთაში მატულობს 70 – 150 – დან 300 – 600 მმ.ვწყ.სვ და მეტად. სპეციალური რენტგენოლოგიური მეთოდები – სპლენოპორტოგრაფია და ტრანსუმბილიკალური პორტოჰეპატოგრაფია – აუცილებელ შემთხვევებში საშუალებას იძლევა დადგინდეს პორტული სისხლმიმოქცევის დარღვევების მიზეზი.

 მედუზას თავი

მიმდინარეობა და პროგნოზი დამოკიდებულია დაავადების ხასიათზე, რამაც გამოიწვია პორტული ჰიპერტენზია, და თანდართულ გართულებებზე, რომელთაგან განსაკუთრებით საშიშია საყლაპავ – კუჭის სისხლდენები. ასციტური სითხის დიდი რაოდეობით სწრაფი ამოღებამ და დიურეტიკების დიდი რაოდენობით დანიშვნამ შესაძლოა გამოიწვიოს ღვიძლის კომის განვითარება. ქირურგიული მკურნალობის გარეშე ავადმყოფები, რომლებსაც აღენიშნებათ საყლაპავ – კუჭისსისხლდენები, ცოცხლობენ არა უმეტეს 1 – 1,5 წლისა. მკურნალობა ქირურგიულია (პორტოკავალური ან სპლენორენალური ანასტომოზის დადება). ავადმყოფებს ეკრძალებათ ფიზიკური დატვირთვები.

ფარმაკოთერაპია და პრეპარატები: ფარმაცევტული ფირმების წარმომადგენლებს შეუძლიათ ინფორმაცია მოგვაწოდონ ელფოსტაზე mpifarm@gmail.com

ფიტოთერაპია: იხილეთ კლინიკური და ემპირიული ფიტოთერაპია

ვის მივმართოთ – იხ. მედიკოსთა პერსონალური გვერდები

თემატურად მომიჯნავე სტატიები

საავტორო უფლებები და რეკლამა პოსტ-სტატიაზე: მასალა წარმოადგენს “არჩილ შენგელიას და ლალი დათეშიძის სამედიცინო ენციკლოპედიის” ნაწილს. საავტორო უფლებები დაცულია. სტატიის გამოყენებისათვის, აგრეთვე მასზე ბანერის განსათავსებლად მიმართეთ mpifarm@gmail.com

ლიტერატურა, წყაროები, გაფრთხილება

  1. გაფრთხილება
  2. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. თბილისი, 2005. “ტექინფორმის” დეპონენტი N: 1247. თეიმურაზ ჩიგოგიძის რედაქციით.
  3. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ; “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. მეორე დეპო-გამოცემა. ჟურნალი “ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინა”. N: 28. 2006. დეპონენტი პროფესორ თეიმურაზ ჩიგოგიძის საერთო რედაქციით. სარედაქციო კოლეგია: ჭუმბურიძე ვახტანგ, კორძაია დიმიტრი, მალაზონია მარინა, ვაჭარაძე კახა, ტყეშელაშვილი ბესარიონ.
  4. Большая медицинская энциклопедия; Москва, издательство ,,Советская энциклопедия” – 1988

საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებები