nostalgia

მკურნალობა უცხოეთში


ფსორიაზი

არჩილ შენგელიალალი დათეშიძე

ფსორიაზიფსორიაზი (psoriasis) - კანის ავტოიმუნური ანთებითი დაავადება, ქრონიკული დერმატოზი, რომელიც მიმდინარეობს კანის, ზოგჯერ კი სახსრებისა და ფრჩხილების დაზიანებით; გადამდები არაა.

ფსორიაზი – ეტიოლოგია და პათოგენეზი ცნობილი არ არის. განსაკუთრებით გავრცელებულია ფსორიაზის წარმოშობის ვირუსული, მემკვიდრეობითი, ნევროგენული თეორიები. პათოგენეზში გარკვეული როლი ენიჭება იმუნოლოგიურ, ფერმენტაციულ და სხვა ბიოქიმიურ დარღვევებს. დაავადება აღინიშნება ნებისმიერ ასაკში; არაკონტაგიოზურია.

ფსორიაზი – კლინიკური სურათი ტიპიურ შემთხვევებში ხასიათდება მონომორფული პაპულოზური გამონაყრის გაჩენით, რომელიც ლოკალიზებულია ძირითადად კიდურების გამშლელ ზედაპირზე (განსაკუთრებით იდაყვზე და მუხლებზე), ტანზე, თავის თმიან ნაწილზე. წარმოადგენს დიამეტრით 2 – 3 მმ – დან 1 – 2 სმ – მდე, ვარდისფერი – წითელი ფერის მრგვალი მოხაზულობის, მკვეთრად შემოსაზღვრულ პაპულებს, რომლებიც მცირედ სცილდებიან კანის ზედაპირს, დაფარულნი არიან ვერცხლისფერ – თეთრი ქერქებით. პაპულების წაფხეკისას ვლინდება 3 დიაგნოსტიკური ფენომენი: 1. სტეარინული ლაქა; 2. ტერმინალური აპკები; 3. სისხლიანი ცვარი. პაპულები გამოირჩევიან ექსცენტრული ზრდით, რაც იწვევს ბალთების წარმოქმნას, რომლებიც ერწყმიან დაზიანების ფართო უბნებს. პროცესის პროგრესირების დროს პაპულების ირგვლივ ჩნდება წითელის ფერის არშია, მატულობს ახალი გამონაყარი; კებნერის ფენომენი (იზომორფული რეაქცია) დადებითია, სუბიექტურად აღინიშნება ქავილი.

ფსორიაზი

პროცესის რეგრესირებისათვის დამახასიათებელია შეფერვის ინტენსივობის შესუსტება, გამონაყრის გაწოვა; ბალთების გაწოვა ჩვეულებრივ იწყება ცენტრალური ნაწილიდან, რის გამოც ფსორიოზული ელემენტები იძენენ რგოლისებრ ან გირლანდისებურ ფორმას. გამომშრალი გამონაყრის ადგილებზე რჩება დროებითი დეპიგმენტაცია (ფსევდოლეიკოდერმია). არასრული რემისიის პერიოდებში კანის საფარველის ცალკეულ უბნებზე შესაძლებელია დარჩეს ერთეული ,,მორიგე ბალთები”. კლინიკური თავისებურებების მიხედვით გამოყოფენ ფსორიაზის რამდენიმე სახესხვაობას.

ფსორიაზი – ექსუდაციური ფსორიაზი არაიშვიათად წარმოიქმნება შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულებში და გამოირჩევა გამოხატული შეშუპებითა და ფსორიაზული პაპულების სიმკვეთრით, მათ ზედაპირზე მოყვითალო ფერის ქერქებ – ქერცლების წარმოქმნით, ექსუდატით გაჟღენთის გამო. ფსორიაზის განსაკუთრებით მძიმე სახესხვაობაა ფსორიაზული ერითროდერმია და ართროპათიული ფსორიაზი.

პენსილვანიის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ ფსორიაზით დაავადებულებში გაცილებით მაღალია რისკი გულის შეტევების, ინსულტის, ასევე გულ-სისხლძარღვთა სისტემის სხვა დაავადებების განვითარებისა. კვლევის შედეგების მიხედვით, ფსორიაზის დროს ქვეითდება მაღალი სიმკვრივის ლიპოპროტეინების, ანუ ე. წ. ,,კარგი ქოლესტერინის” დონე. იხ. სტატია ,,ფსორიაზი და ქოლესტერინი”

ფსორიაზი – ფსორიაზული ერითროდერმიის დროს პათოლოგიურ პროცესში ჩართულია მთლიანი (ან თითქმის მთლიანი) კანის საფარველი. კანი გაჭიმულია, უხეში, ინფილტრირებული, წითელი ფერის, უხვი მსხვილი და წვრილპლასტური აქერცვლით ზედაპირზე. აღინიშნება ლიმფური კვანძების გადიდება, სუბფებრილური ტემპერატურა; ირღვევა ავადმყოფის ზოგადი მდგომარეობა, აღინიშნება ცვლილებები სისხლში (ლეიკოციტოზი, ედსის მომატება), შარდში (პროტეინურია). ერითროდერმიის განვითარებას ხელს უწყობს არარაციონალური, გამაღიზიანებელი თერაპია ფსორიაზის პროგრესირების სტადიაში.

ფსორიაზი

ფსორიაზი – ართროპათული ფსორიაზი ხასიათდება უპირატესად მტევნისა და ტერფის წვრილი სახსრების დაზიანებით, იშვიათად სხივ – მაჯის, ტერფ – წვივის, მალთაშორისი და სხვ. თან ახლავს მკვეთრი ტკივილი და სახსრის შეშუპება, მოძრაობის შეზღუდვა და დეფორმაციები. რენტგენოლოგიურად ვლინდება ხელის თითების დისტალური ფალაგების ლიზისი და სახსრების ცლილებები. სისხლშილეიკოციტოზი, ედსის მომატება, ჰიპერგამაგლობულინემია. სახსრების დაზიანება შესაძლოა შერწყმული იყოს კანის დაზიანებასთან, ან დარჩეს იზოლირებული მრავალი წლის განმავლობაში. ყველა ამ ფორმის დროს შესაძლებელია ფრჩხილების დაზიანება, მათი შემღვრევა და გასქელება, ონიქოგრიფოზის განვითარებამდე. დაავადებას ახასიათებს ქრონიკული ტალღისებური მიმდინარეობა. ჩვეულებრივ გამოხატულია პროცესის სეზონურობა – გაუარესება ზამთრის პერიოდში, და მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება ზაფხულობით (ზამთრის ტიპი) და იშვიათად – პირიქით (ზაფხულის ტიპი). ფსორიაზის ტიპიური კლინიკური სურათის დროს დიაგნოსტირება რთული არ არის. დამახასიათებელია ფსორიოზული ტრიადა: (სტეარინული ლაქა, ტერმინალური აპკები, წერტილოვანი სისხლდენა). დიფერენციალური დიაგნოზი ტარდება პაპულოზურ სიფილისთან.

ფსორიაზი –  მკურნალობა. დიეტა ცხოველური ცხიმების და ნახშირწყლების გამორიცხვით, ცხარე საკვების, ალკოჰოლის აკრძალვა. ფსორიაზის პროგრესირების სტადიაში – ანტიჰისტამინური პრეპარატები და ჰიპომასენსიბილიზირებელი საშუალებები; სტაციონარულ სტადიაში – ავტოჰემოთერაპია, პიროგენალი, ულტრაიისფერი დასხივება. ასევე, კურორტული მკურნალობა, მზის აბაზანები და ზღვაში ბანაობა. ფსორიაზის მძიმე ფორმების დროს გამოიყენება კორტიკოსტეროიდული ჰორმონებიშიგნით მისაღებად, ციტოტოქსიკური იმუნოდეპრესანტები. უკანასკნელ წლებში ფართოდ გამოიყენება ფოტოქიმიოთერაპია, ჰემოსორბცია, პლაზმაფერეზი

_______________________________________

ფარმაკოთერაპია და პრეპარატები: ფარმაცევტული ფირმების წარმომადგენლებს შეუძლიათ ინფორმაცია მოგვაწოდონ ელფოსტაზე mpifarm@gmail.com

ფიტოთერაპია: იხილეთ კლინიკური და ემპირიული ფიტოთერაპია

ვის მივმართოთ – იხ. მედიკოსთა პერსონალური გვერდები

თემატურად მომიჯნავე სტატიები

საავტორო უფლებები და რეკლამა პოსტ-სტატიაზე: მასალა წარმოადგენს “არჩილ შენგელიას და ლალი დათეშიძის სამედიცინო ენციკლოპედიის” ნაწილს. საავტორო უფლებები დაცულია. სტატიის გამოყენებისათვის, აგრეთვე მასზე ბანერის განსათავსებლად მიმართეთ mpifarm@gmail.com

ლიტერატურა, წყაროები, გაფრთხილება

  1. გაფრთხილება
  2. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. თბილისი, 2005. “ტექინფორმის” დეპონენტი N: 1247. თეიმურაზ ჩიგოგიძის რედაქციით.
  3. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ; “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. მეორე დეპო-გამოცემა. ჟურნალი “ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინა”. N: 28. 2006. დეპონენტი პროფესორ თეიმურაზ ჩიგოგიძის საერთო რედაქციით. სარედაქციო კოლეგია: ჭუმბურიძე ვახტანგ, კორძაია დიმიტრი, მალაზონია მარინა, ვაჭარაძე კახა, ტყეშელაშვილი ბესარიონ.
  4. Большая медицинская энциклопедия; Москва, издательство ,,Советская энциклопедия” – 1988

კანისა და ვენერიული დაავადებები


Comments are closed.

დარგობრივი საიტები

vaka