nostalgia

მკურნალობა უცხოეთში


ლალი დათეშიძე

ადამიანის ნორმალური ანატომია. სათესლე ჯირკვალი Testis Testicle

სათესლე – testis, ელიფსური ფორმის წყვილი ჯირკვალია; მოთავსებულია სათესლე პარკში. სიგრძე საშუალოდ 4,5 სმ-ია, სიგანე – 3 სმ, სისქე – 2 სმ. წონა სრულასაკოვან მამაკაცებში 20 – 30 გ-მდეა. სათესლე ჯირკვალში განარჩევენ მედიალურ და ლატერალურ ზედაპირებს, – facies medialis et lateralis, წინა და უკანა კიდეებს – margo anterior et posterior, ზემო და ქვემო ბოლოებს – extremitas superior et inferior. სათესლე ჯირკვალი უკანა კიდით დაკიდებულია სათესლეს ბაგირაკზე (მარცხენა უფრო ქვევითაა) ისე, რომ იგი ზემო ბოლოთი დახრილია წინ, ხოლო ლატერალური ზედაპირით – უკან. სათესლე ჯირკვლის უკანა კიდესთან მდებარეობსსათესლე სათესლე ჯირკვლის დანამატი – epididymis. ჯირკვალი გარედან დაფარულია თეთრი ფერის შემაერთებელქსოვილოვან გარსით, რომელსაც სათესლეს თეთრი გარსი ეწოდება – tunica albuginea; თეთრი გარსიდან ჯირკვლის სისქეში წარიზიდება შემაერთებელქსოვილოვანი მორჩები – სათესლეს ძგიდეები – septula testis, რომლებიც ჯირკვალს ყოფენ სათესლეს წილაკებად – lobuli testis. ძგიდეები მდებარეობენ რადიალურად, მიემართებიან წინა კიდიდან და გვერდითი ზედაპირებიდან უკანა კიდისაკენ, რომლის ზემო ნაწილში ისინი ერთდებიან და წარმოქმნიან სამკუთხა ფორმის სხეულს, რომელსაც სათესლის შუასაყარი – mediastinum testis, ეწოდება; შუასაყარი წარმოადგენს გასქელებულ თეთრ გარსს. წილაკების რაოდენობა ჯირკვალში დაახლოებით 100-დან 250-მდეა. წილაკებს კონუსის ფორმა აქვთ და მწვერვალით შუასაყარისაკენ არიან მიქცეული. თითოეული წილაკი შეიცავს  თესლის კლაკნილ მილაკს – tubuli seminiferi contorti, (3 – 4)  რომელთა სიგრძე 70 – 100 სმ, ხოლო დიამეტრი კი – 140 მკ-ია. თესლის მილაკები შეიცავენ თესლწარმომქნელ ელემენტებს, საიდანაც წარმოიქმნებიან სპერმატოზოიდები. წილაკის მწვერვალთან 3 – 4 მილაკი ერთდება და გადადის თესლის სწორ მილაკში – tubuli seminiferi recti. სწორი მილაკები შედიან სათესლეს შუასაყარში, უერთდებიან ერთმანეთს და ქმნიან სათესლეს ბადეს – rete testis. ბადეს გამოეყოფა დაახლოებით 18-მდე სათესლეს გამომტანი მილაკი – ductuli efferentes testis; მილაკები გაივლიან თეთრ გარსს და შედიან სათესლე ჯირკვლის დანამატის თავში. სათესლესათესლე ჯირკვალი თავის დანამატთან ერთად მოთავსებულია სათესლეს ბუდისებრ გარსში – tunica vaginalis testis. გარედან სათესლე ჯირკვალი დაფარულია ვისცერული ფურცლით – lamina visceralis, რომელიც გადადის პარიეტულ ფურცელში – lamina parietalis. ვისცერული ფირიფიტა მთელ სიგრძეზე მჭიდროდაა შეზრდილი თეთრ გარსთან და მხოლოდ უკანა კიდესთან რჩება დაუფარავი უბანი, საიდანაც ჯირკვალში შედიან სისხლძარღვები და ნერვები.

სათესლე ჯირკვლის დანამატი – epididymis, წარმოადგენს წაგრძელებული ფრომის წყვილ წარმონაქმნს; მოთავსებულია სათესლე ჯირკვლის უკანა კიდესთან. დანამატი წარმოქმნის თესლის გამომყოფი გზების ძირითად მასას. მასში განარჩევენ: თავს – caput epididymidis, სხეულს – corpus epididymidis და კუდს – cauda epididymidis, რომელიც გრძელდება თესლის გამომტან სადინარში – ductus deferens. დანამატის თავი შედგება სათესლეს დანამატის წილაკებისაგან (კონუსებისაგან) – lobuli epididymidis.

სათესლედანამატის თავზე ზოგჯერ აღინიშნება შემაერთებელქსოვილოვანი რუდიმენტური წარმონაქმნი – სათესლეს დანართი (კეწერი) – appendix testis. დანამატი დაფარულია ვისცერული ფურცლით – სათესლის ბუდისებრი გარსით. დანამატის სხეულსა და სათესლე უკანა კიდეს შორის რჩება ნაპრალისებრი სივრცე, რომელსაც სათესლე დანამატის წიაღს – sinus epididymidis უწოდებენ. ვისცერული ფურცელი დანამატის თავზე და კუდზე გადასვლისას ქმნის სათესლე დანამატის ზემო და ქვემო იოგებს – ligg. epididymidis superius et inferius.

ინერვაცია: plexus celiacus, renalis, aorticus, hypogastricus.
სისხლმომარაგება: a. testicularis.

გვერდ–სტატიის მომზადებაზე მუშაობდნენ: ლალი დათეშიძე (1997 წლიდან), არჩილ შენგელია, ლევან შენგელია, (1998 წლიდან), მანანა კიკნაძე (2006 წლიდან), ამირან დათეშიძე (2006 წლიდან), ვასილ შენგელია (2006 წელს), თამარ პაპავა (2008 წლიდან). 2008 წლის რედაქცია მოამზადა მანანა კიკნაძემ.

Comments are closed.

დარგობრივი საიტები

vaka