პლაცენტური უკმარისობა

პლაცენტური უკმარისობა – ეს არის ფეტოპლაცენტური რთული რეაქციაა დედის ორგანიზმის პათოლოგიურ მდგომარეობაზე, რომლის დროსაც ხდება პლაცენტის  ტრანსპორტული, ტროფიკული, სასუნთქი, ჰორმონული და მეტაბოლური ფუნქციის დარღვევა.

პლაცენტური უკმარისობის მიზეზები

ხშირად პლაცენტური უკმარისობა ვითარდება ახალგაზრდა ან ასაკოვანი პირველმშობიარეებში, ხშირი ორსულობებისა და მშობიარობების შედეგად, ექსტრაგენიტალური , მეან-გინეკოლოგიური, ფსიქოლოგიური  და სოციალურად არასასურველი ფაქტორების თანხვედრისას.

პლაცენტური უკმარისობის სახეები

პლაცენტური უკმარისობა იყოფა პირველად და მეორეულ უკმარისობად, ასევე შედარებითი და აბსოლიტური; კლინიკური მიმდინარეობის  მიხედვით კი მწვავე და ქრონიკული; პლაცენტის  დაზიანების მიხედვით – პლაცენტურ-მემბრანული, უჯრედოვან-პარენქიმული და ჰემოდინამიკური.

დღეისათვის კვლევის დამატებითი მეთოდების გამოყენებით შესაძლებელია ორსულის საშვილოსნოპლაცენტური სისხლის მიმოქცევის შესწავლა  და რისკ-ჯგუფების გამოყოფა, ნაყოფის მდგომარეობის დარღვევების ხარისხის  დიფერენცირება. მაღალი რისკ-ჯგუფებს მიეკუთვნებიან ქალები გულ- სისხლძარღვთა პათოლოგიის ფონზე განვითარებული გესტოზის მძიმე ფორმით, ენდოკრინული დაავადებებით (შაქრიანი დიაბეტი, ფარისებრი და თირკმელზედა ჯირკვლის ჰიპერ და ჰიპოფუნქცია), თირკმლის პათოლოგია ჰიპერტენზიული სინდრომით, იმუნოკონფლიქტური  ორსულობის დროს, ვადაგადაცილებული ორსულობის დროს, ანამნეზში ენდომეტრიტის არსებობისას.

საშუალო რისკი აღინიშნება გენიტალური ინფანტილიზმის დროს, გესტოზის საწყისი გამოვლინებებისას,  მრავალნაყოფიანი ორსულობისას, ანამნეზში აბორტების არსებობისას.

რისკის დაბალი დონე აღინიშნება 18 წლამდე და 30 წელზე ზევით ასაკის პირველმშობიარებში პათოლოგიის არარსებობის დროს.

მწვავე პლაცენტური უკმარისობა ვითარდება პლაცენტის  ფართო მასშტაბის ინფარქტის დროს, პლაცენტის ნაადრევი აშრევებისას. შედეგად შესაძლოა განვითარდეს ნაყოფის სიკვდილი და  ორსულობის შეწყვეტა.

ქრონიკული პლაცენტური უკმარისობა საკმაოდ ხშირი პათოლოგიაა, და ვითარდება ადრეულ პერიოდში,  ორსულობის მეორე ტრიმესტრში. ვლინდება ტროფიკული ფუნქციის,  შემდგომ კი ჰორმონალური დარღვევებით. მოგვიანებით შეიძლება განვითარდეს პლაცენტის  სუნთქვითი ფუნქციის დარღვევა.

ქრონიკული პლაცენტური უკმარისობის პათოგენეზში განსაკუთრებული რიოლი ენიჭება საშვილოსნოპლაცენტური პერფუზიისა და ნაყოფის ჰემოცირკულაციის დარღვევას.  აღნიშნული ვითარდება გვიანი გესტოზის,  ორსულობის შეწყვეტის, იზოსეროლოგიური შეუთავსებლობის, ვადაგადაცილებული ორსულობის, ორსულთა ანემიის და ექსტრაგენიტალური  დაავადებების დროს. ძირითადი კლინიკური გამოვლინებებია ნაყოფის განვითარების დარღვევა – ჰიპოტროფია ან საშვილოსნოსშიდა ჰიპოქსია.

განასხვავებენ:

პლაცენტის  პირველადი უკმარისობა (16 კვირამდე) ვითარდება პლაცენტის  ჩამოყალიბების პროცესში იმპლანტაციის, ადრეული ემბრიოგენეზის და პლაცენტაციის  პერიოდში, გენეტიკური, ენდოკრინული, ინფექციური და სხვა ფაქტორების ზემოქმედების შედეგად. დიდი მნიშვნელობა ენჭება პლაცენტის  პირველადი უკმარისობის განვითარებაში დეციდუური გარსის ფერმენტულ უკმარისობას.

პირველადი უკმარისობა განაპირობებს ნაყოფის თანდაყოლილი მანკების განვითარებას, ასევე შეიძლება გამოვლინდეს მოსალოდნელი  ორსულობის შეწყვეტის სურათით ან ადრეულ ვადებზე თვითნებითი აბორტით.  ორსულობის შენარჩუნებისას პირველადი უკმარისობა გადადის მეორეულში. მეორეული, გვიანი პლაცენტური უკმარისობა ვითარდება უკვე ჩამოყალიბებული პლაცენტის ფონზე,  ორსულობის 16 კვირის შემდეგ, დედისეული ფაქტროების ზეგავლენით. პლაცენტური უკმარისობის განვითარებაში ხშირად ძირითადი  და საწყისი ფაქტორია ჰემოდინამიკური მიკროცირკულატორული დარღვევები. ასეთებია:

ფეტოპლაცენტური უკმარისობის დიაგნოსტიკისათვის აუცილებელია

_____________________________________________

გაფრთხილება

  1. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. თბილისი, 2005. “ტექინფორმის” დეპონენტი N: 1247. თეიმურაზ ჩიგოგიძის რედაქციით.
  2. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ; “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. მეორე დეპო-გამოცემა. ჟურნალი “ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინა”. N: 28. 2006. დეპონენტი პროფესორ თეიმურაზ ჩიგოგიძის საერთო რედაქციით. სარედაქციო კოლეგია: ჭუმბურიძე ვახტანგ, კორძაია დიმიტრი, მალაზონია მარინა, ვაჭარაძე კახა, ტყეშელაშვილი ბესარიონ.
  3. Большая медицинская энциклопедия; Москва, издательство ,,Советская энциклопедия” – 1988

გადასვლა >>>>> 1.  მეანობა 2.  რა სჭირდება ორსულს?

..