გლუკოზა სისხლში


გლუკოზა ნახშირწყლოვანი ცვლის ძირითადი მაჩვენებელია, წარმოადგენს ენერგეტიკული ცვლის ძირითად ეგზო- და ენდოგენურ სუბსტრატს. ორგანიზმში გლუკოზის მარაგი წარმოდგენილია ღვიძლში გლიკოგენის სახით. გლუკოზის კონცენტრაცია სისხლში აღინიშნება გლიკოგენეზის, გლიკოგენოლიზის, გლუკონეოგენეზის და გლიკოლიზის პროცესების შედეგად, რაც რეგულირდება ჰორმონებით, რომელთა შორის ძირითადი ჰიპოგლიკემიური ფაქტორია ინსულინი.

ინსულინის არასაკმარისი რაოდენობისას გლუკოზის დონე სისხლში მატულობს, ასევე გლუკოზის დონის რეგულირებაში მონაწილეობას იღებს სხვა ჰორმონები: გლუკაგონი, სომატოტროპინი, თირეოტროპინი, ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონები, კორტიზონი და ადრენალინი, რომლებიც კონტრინსულინურ მოქმედებას ავლენენ, იწვევენ ჰიპერგლიკემიას.

გლუკოზის დონე მეტია არტერიულ სისხლში, ვიდრე ვენოზურ სისხლში, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ მუდმივად ხდება გლუკოზის უტილიზაცია. გლუკოზის დონის განსაზღვრა აუცილებელი ეტაპია  შაქრიანი დიაბეტის დიაგნოსტირების პროცესში. უნდა აღინიშნოს, რომ ბიოქიმიური ძვრები  შაქრიანი დიაბეტის კლინიკური დიაგნოზის დასმამდე რამდენიმე წლით ადრე შეიძლება აღინიშნებოდეს.

გლუკოზის განსაზღვრა სისხლში უნდა მოხდეს ინსულინდამოკიდებული და ინსულინდამოუკიდებელი  შაქრიანი დიაბეტის დიაგნოსტირებისა და მონიტორინგის პროცესში, ფარისებრი ჯირკვლის, თირკმელზედა ჯირკვლის და ჰიპოფიზის დაავადებების დროს, ღვიძლის პათოლოგიების შემთხვევაში, შაქრიანი დიაბეტის რისკჯგუფში შემავალი პირებში გლუკოზისადმი ტოლერანტობის განსაზღვრისათვის, გაცხიმოვნების, ორსულთა შაქრიანი დიაბეტის, გლუკოზისადმი ტოლერანტობის დარღვევის დროს.

გლუკოზის დონე ნორმაში საკვების მიღებამდე მერყეობს 4 – 7 მმოლ/ლ, მუდმივად 5.5 – 7 მმოლ/ლ პრედიაბეტურ მდგომარეობაზე მიუთითებს და საჭიროებს მონიტორინგს, 7მმოლ/ლ და ზევით უკვე დიაბეტის რისკს წარმოადგენს. პოსტპრანდიული გლუკოზის დონე კი ნორმადაა მიჩნეული 10მმოლ/ლ-მდე საკვების მიღებიდან 90 წუთის განმავლობაში.

გლუკოზის დონის მატება სისხლში, ჰიპერგლიკემია აღინიშნება შემდეგი  მდგომარეობების დროს:

გლუკოზის დონის დაქვეითება სისხლში, ჰიპოგლიკემია დამახასიათებელი სიმპტომია შემდეგი პათოლოგიებისათვის:

__________________________________________

ფარმაკოთერაპია და პრეპარატები: ფარმაცევტული ფირმების წარმომადგენლებს შეუძლიათ ინფორმაცია მოგვაწოდონ ელფოსტაზე mpifarm@gmail.com
ფიტოთერაპია: იხილეთ კლინიკური და ემპირიული ფიტოთერაპია
ვის მივმართოთ – იხ. მედიკოსთა პერსონალური გვერდები
თემატურად მომიჯნავე სტატიები
საავტორო უფლებები და რეკლამა პოსტ-სტატიაზე: მასალა წარმოადგენს “არჩილ შენგელიას და ლალი დათეშიძის სამედიცინო ენციკლოპედიის” ნაწილს. საავტორო უფლებები დაცულია. სტატიის გამოყენებისათვის, აგრეთვე მასზე ბანერის განსათავსებლად მიმართეთ mpifarm@gmail.com
ლიტერატურა, წყაროები, გაფრთხილება

  1. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. თბილისი, 2005. “ტექინფორმის” დეპონენტი N: 1247. თეიმურაზ ჩიგოგიძის რედაქციით.
  2. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ; “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. მეორე დეპო-გამოცემა. ჟურნალი “ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინა”. N: 28. 2006. დეპონენტი პროფესორ თეიმურაზ ჩიგოგიძის საერთო რედაქციით. სარედაქციო კოლეგია: ჭუმბურიძე ვახტანგ, კორძაია დიმიტრი, მალაზონია მარინა, ვაჭარაძე კახა, ტყეშელაშვილი ბესარიონ.
  3. Большая медицинская энциклопедия; Москва, издательство ,,Советская энциклопедия” – 1988
…..