აქტინომიცეტების გვარი

აქტინომიცეტების გვარი (ლათ. Actinomyces). ოჯახი Actinomycetaceae. რიგი აქტინომიცეტები (Actinomycetales). ამ გვარის მრავალი წარმომადგენელი იწვევს ადამიანის და ცხოველის დაავადებებს. გარდა ამისა არის სახეობები – ფიტოპათოგენები. გვარი პირველად აღწერა გერმანელმა ბოტანიკოსმა კარლ ჰარცმა (Carl Otto Harz, 1842—1906). პოსტი წარმოადგენს, ლალი დათეშიძისა და Read More …

ბაქტერიოსტატიკული აგენტი, ინჰიბირება

ბაქტერიოსტატიკული აგენტი (bacteriostatic agent) – ნივთიერება, რომელიც ინჰიბირებს ბაქტერიის ზრდას, მაგრამ არ ანადგურებს მას. ინჰიბირება, მაინჰიბირებელი აგენტი – აგენტო, რომელიც იწვევს ორგანიზმის სასიცოცხლო ფუნქციების დათრგუნვას, მაგრამ არა სიკვდილს. პოსტი წარმოადგენს, ლალი დათეშიძისა და არჩილ შენგელიას სამედიცინო ენციკლოპედიის ნაწილს. საავტორო უფლებები დაცულია. გაფრთხილება Read More …

აცეტილქოლინი

აცეტილქოლინი (acetylcholine) – ქოლინის ძმარმჟავა ეთერი. ცხოველებში ასრულებს, ფიზიოლოგიური ფუნქციების რეგულატორის როლს. მონაწილეობს სინაპსური გადაცემის პროცესში. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი .

აცეტილ-კოენზიმ А (acetyl-coenzyme A)

აცეტილ-კოენზიმ А (acetyl-coenzyme A) – კოფერმენტ А-ს აცეტილირებული ფორმა, მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ტრიკარბონმჟავურ ციკლში, მონაწილეობს ცხიმოვანი მჟავების, სტერინების, აცეტილქოლინის და ა.შ. სინთეზის პროცესში. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი .

აცეტილირება

აცეტილირება (acetylation) – ცილების პოსტრანსლაციური მოდიფიკაცია, რომელიც გულისხმობს აცეტილის ჯგუფის კოვალენტურად დაკავშირებას. ჰისტონებში N-კიდურა მონაკვეთების აცეტილირება, დაკავშირებულია ქრომატინის აქტივაციასთან. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი .

აფინობა ანტისხეულების

აფინობა ანტისხეულების (antibody affinity) – ანტისხეულების აქტიური უბნის დაკავშირების სიმტკიცე, ანტიგენის რეაქციის უნარიან ჯგუფებთან. აფინურობა წარმოადგენს, ანტისხეულების სპეციფიკურობის მთავარ მახასიათებელს და განსაზღვრავს ავიდურობის დონეს. ანტისხეულების აფინურობის სიდიდე, გამოიხატება ანტიგენ-ანტისხეულის წონასწორობის რეაქციის კონსტანტით. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი .

აფლატოქსინი

აფლატოქსინი (aflatoxin) – აფლატოქსინები – ტოქსინები, რომლებსაც გამოიმუშავებს Aspergillus-ის გვარის სოკოები. მეტაბოლური აქტივაციის შემდეგ, ისინი უერთდებიან პურინულ ფუძეებს და არღვევენ ორჯაჭვიანი დნმ-ის მოლეკულში, კომპლემენტარულ ნუკლეოტიდურ წყვილებს. შედეგად ითრგუნება დნმ-ის რეპლიკაცია და ტრანსკრიფცია. აფლატოქსინები ინდუცირებენ მუტაციებს, წარმოადგენენ პოტენციურ კანცეროგენებს.   გაფრთხილება! ლალი Read More …

ავტოსპლაისინგი

აუტოსპლაისინგი (selfsplicing) – მ-რნმ-ის წინამორბედის სპლაისინგი, რომელიც მიმდინარეობს სხვა მაკრომოლეკულების (ფერმენტები) გარეშე. მ-რნმ თვითონ წარმოადგენს ამ პროცესის კატალიზატორს (რიბოზიმს). აუტოსპლაისინგის მოვლენა, აღმოაჩინა 1981 წელს ტ. ცეხმა და თანაავტორებმა, ინფუზორია Tetrahymena thermophila-ს რიბოსომის 26S-რ-რნმ-ის პროცესინგის ანალიზისას. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი Read More …

არომატაზა

არომატაზა (aromatase, estrogen synthetase, androgen-aromatase) -ფერმენტი ციტოქრომ Р-450 ოჯახიდან, რომელიც ესტროგენის ბიოსინთეზის ერთ-ერთ ეტაპზე, აკატალიზებს ანდროგენის ესტროგენად გარდაქმნის რეაქციას. არომატაზა ძირითადად ექსპრესირდება საკვერცხეებსა და პლაცენტაში და ასრულებს მნიშვნელოვან როლს ორგანიზმის აღდგენითი ფუნქციის კონტროლში. ადამიანის გენომში არომატაზას გენი (CYP19), ლოკალიზებულია მე-15 ქრომოსომის Read More …

აპოლიპოპროტეინი

აპოლიპოპროტეინი (apolipoprotein)  – აპოლიპოპროტეინები – ლიპოპროტეინების ცილოვანი კომპონენტები. ზოგიერთი აპოლიპოპროტეინის გენეტიკური თანდაყოლილი დეფიციტი, საფუძვლად უდევს ადამიანის რიგ მემკვიდრულ დაავადებებს – მაგალითად, აბეტალიპოპროტეინემია; ივარაუდება, რომ ათეროსკლეროზისადმი წინასწარგანწყობა შეიძლება დაკავშირებული იყოს აპოლიპოპროტეინ С-ს მაკოდირებელ გენში (მე-6 ქრომოსომის  q27  მონაკვეთი) მუტაციით. გაფრთხილება! ლალი Read More …