ცხოველები ქიმერული

არჩილ შენგელია. გენეტიკის განმარტებითი ლექსიკონი. თბ., 2011 .. ცხოველები ქიმერული  – გენეტიკური მოზაიკაა, რომელიც წარმოიქმნება სხვადასხვა გენოტიპის მქონე ემბრიონებისგან წარმოშობილი ბლასტომერების  გაერთიანებით. .. საავტორო უფლებები! მეგობარი პოსტები: 1. ბაქტისტატინი; 2. ცეფეკონი; 3. ეფკამონი

ცხოველები ტრანსგენური

არჩილ შენგელია. გენეტიკის განმარტებითი ლექსიკონი. თბ., 2011 .. ცხოველები ტრანსგენური  – ცხოველები, რომელთაც გენომში გააჩნიათ უცხო გენები. .. საავტორო უფლებები! მეგობარი პოსტები: 1. ბაქტისტატინი; 2. ცეფეკონი; 3. ეფკამონი

ცილა რეკომბინანტული

არჩილ შენგელია. გენეტიკის განმარტებითი ლექსიკონი. თბ., 2011 ცილა რეკომბინანტული – ცილა, რომელიც მიიღება დნმ–ის რეკომბინანტური მოლეკულის ექსპრესიის შედეგად, ხშირად მას ღებულობენ ნაწლავის ჩხირისაგან.

ცილა შერწყმული (პოლიპეპტიდი)

არჩილ შენგელია. გენეტიკის განმარტებითი ლექსიკონი. თბ., 2011 ცილა შერწყმული (პოლიპეპტიდი) – ცილა, რომელიც მიიღება ორი სხვადასხვა პოლიპეპტიდის გადაბმით.

ცვალებადობა მემკვიდრული ანუ გენოტიპური

არჩილ შენგელია. გენეტიკის განმარტებითი ლექსიკონი. თბ., 2011 ცვალებადობა მემკვიდრული ანუ გენოტიპური  – ორგანიზმის ნიშან–თვისებების ცვლილება, რომელიც განპირობებულია გენოტიპის ცვლილებით.

ცვალებადობა არამემკვიდრული, ანუ ფენოტიპური ანუ მოდიფიკაციური

არჩილ შენგელია. გენეტიკის განმარტებითი ლექსიკონი. თბ., 2011 .. ცვალებადობა არამემკვიდრული, ანუ ფენოტიპური ანუ მოდიფიკაციური  – ორგანიზმის ნიშან–თვისებების ცვალებადობა, რომელიც გამოწვეული არაა გენოტიპის ცვლილებით. .. საავტორო უფლებები! მეგობარი პოსტები: 1. ბაქტისტატინი; 2. ცეფეკონი; 3. ეფკამონი

ცვალებადობა

არჩილ შენგელია. გენეტიკის განმარტებითი ლექსიკონი. თბ., 2011 .. ცვალებადობა – ცოცხალი ორგანიზმების უნარი, შეიძინონ ახალი ნიშან–თვისებები. ცვალებადობის წყალობით ორგანიზმები ახერხებენ ახალ, განსხვავებულ გარემო–პირობებთან შეგუებას. .. საავტორო უფლებები! მეგობარი პოსტები: 1. ბაქტისტატინი; 2. ცეფეკონი; 3. ეფკამონი

ცენტრომერა

არჩილ შენგელია. გენეტიკის განმარტებითი ლექსიკონი. თბ., 2011 ცენტრომერა  – ლოკუსი ქრომოსომაზე, რომელიც ფიზიკურად საჭიროა ჰომოლოგიური ქრომოსომების   შვილეულ უჯრედებზე გასანაწილებლად.

ციტოპლაზმა

არჩილ შენგელია. ემბრიოლოგიის განმარტებითი ლექსიკონი. თბ., 2011 ციტოპლაზმა – უჯრედის შიგნით არსებული ჟელეს მსგავსი ნივთიერება, რომელიც გარს აკრავს უჯრედის ბირთვს. საავტორო უფლებები! სვლაგეზები: 1. გრიპი; 2. გაციება; 3. ადინამია

ცილოვანი გარსი

არჩილ შენგელია. ჰისტოლოგიის განმარტებითი ლექსიკონი. თბ., 2011 ცილოვანი გარსი tunica albuginea – მოთეთრო შეფერილობის გარსი, შედგება კოლაგენური ბოჭკოებისგან. იგი განთავსებულია ეპითელიუმის ზედაპირსა და კორტიკალურ ნივთიერებას შორის (საკვერცხის ცილოვანი გარსი), ანდა – სეროზულ გარსსა და კვერცხუჯრედის წილაკს შორის.

ცხიმრძიანობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხიმრძიანობა – რძეღალიანობა, რძეში ცხიმის შემცველობა, რძის ხარისხის ერთ – ერთი მთავარი მაჩვენებელი. სხვადასხვა სახეობის ცხოველის რძეში ცხიმის საშუალო შემცველობა (% – ობით): ძროხისა 3,9, თხისა 4,3, ცხვრისა 7,2, ღორისა 5,9, კამეჩისა Read More …

ცხიმოვანი ქსოვილი

ცხიმოვანი ქსოვილი – ცოცხალი ორგანიზმების შემაერთებელი ქსოვილის სახესხვაობა, რომლის შემადგენელი უჯრედები თითქმის მთლიანადაა ამოვსებული ცხიმოვანი წვეთებით; ასრულებს ენერგეტიკული დეპოს ფუნქციას, იცავს ორგანიზმს სითბოს დაკარგვისაგან. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი

ცხიმოვანი უჯრედები (ლიპოციტები)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხიმოვანი უჯრედები (ლიპოციტები) – (cellulae adiposae / lipocyti – adipocyti / ) – ფაშარი შემაერთებელი ქსოვილის უჯრედები, რომელთა ციტოპლაზმა შეიცავს დიდი რაოდენობით ცხიმის მარაგს. ჩვეულებრივ, ამ უჯრედებში ცხიმოვანი ჩანართები ქმნის ერთ დიდ Read More …

ცხიმოვანი ემბოლია ტრავმული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხიმოვანი ემბოლია ტრავმული – სისხლძარღვების დაცობა ცხიმის წვეთებით, რომელიც ვითარდება ყველაზე უფრო ხშირად ლულოვანი ძვლების მრავლობითი მოტეხილობების დროს, რასაც თან ახლავს ძვლოვანი რბილი ქსოვილების ელემენტების გაჭყლეტა, პარენქიმული ორგანოების მნიშვნელოვანი დაზიანებები, ასევე თერმული Read More …

ცხიმები

ცხიმები – რთული ორგანული ნივთიერებები. წარმოადგენს გლიცერინისა და ერთფუძიანი ცხიმოვანი მჟავების რთული ეთერების ნარევს. ცილებთან, ნახშირწყებთან და ნუკლეინის მჟავებთან ერთად ცოცხალი ორგანიზმების აუცილებელი კომპონენტია. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი  

ცხვირხახის ფიბრომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირხახის ფიბრომა – ცხვირხახის განსაკუთრებულად ხშირი სიმსივნე. ჰისტოლოგიურად მიეკუთვნება კეთილთვისებიან ახალწარმონაქმნებს, თუმცა მათი განუხრელი ზრდის, რომელსაც ახლავს გარემომცველი ქსოვილების დესტრუქცია, მათ შორის ძვლოვანის, მიდრეკილება რეციდივებისაკენ ამოკვეთის შემდეგ, ასევე ხშირი, ზოგჯერ სიცოცხლისათვის საშიში Read More …

ცხვირხახის სიმსივნეები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირხახის სიმსივნეები – ცხვირხახის სიმსივნეების ძირითად ჰისტოლოგიურ ვარიანტს წარმოადგენს ბრტყელუჯრედოვანი კიბო. გვხვდება არადიფერენცირებული კიბო (30%), ლიმფოსარკომა და ლიმფოეპითელიომა. სიმპტომები დამოკიდებულია მეზობელი ორგანოების ინვაზიის ვარიანტებზე. ცხვირხახის კიბო ვრცელდება ხახის კედელზე ქვევით, მოიცავს რბილ Read More …

ცხვირისა და მისი დანამატი წიაღების ტრავმები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირისა და მისი დანამატი წიაღების ტრავმები – გვხვდება ღია და დახურული ტრავმები. დაზიანების ხასიათი დამოკიდებულია დარტყმის ძალასა და მიმართულებაზე. ბლაგვი ტრავმები მიმდინარეობენ ცხვირის ძვლების, ზოგჯერ კი დანამატი წიაღების კედლების დახურული მოტეხილობით. ლორწოვანი Read More …

ცხვირის წითელი მარცვლოვნება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირის წითელი მარცვლოვნება – (granulosis rubra nasi) იშვიათი ქრონიკული დაავადება, რომელიც ვლინდება ცხვირის კანზე წითელი ფერის კვანძების არსებობით. დაავადება გვხვდება ძირითადად ბავშვებსა და მოზარდებში; მოზრდილებში აღწერილია ერთეული შემთხვევები. ცხვირის გაწითლებულ კანზე, განსაკუთრებით Read More …

ცხვირის ძგიდის ჰემატომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირის ძგიდის ჰემატომა – ცხვირის ტრავმები ხშირად მიმდინარეობენ ცხვირის ძგიდის ლორწქვეშა გარსში სისხლჩაქცევით და ჰემატომის წარმოქმნით. შემდეგში ჰემატომის ინფიცირების შემთხვევაში შესაძლებელია განვითარდეს აბსცესი. სიმპტომები, მიმდინარეობა. ცხვირით სუნთქვის მკვეთრი გაძნელება; ცხვირის ძგიდის აბსცესის Read More …

ცხვირის ძგიდის გამრუდება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირის ძგიდის გამრუდება – სახის ჩონჩხის განვითარების ანომალიის ან ტრავმის შედეგია. ცხვირის ძგიდის გამრუდებულ ნაწილზე ხშირია ძვლოვანი ან ხრტილოვანი გამსხვილებები. სიმპტომები, მიმდინარეობა. ცხვირით სუნთქვის შეუძლებლობა და მისი გაძნელება. არაიშვიათად წარმოიქმნება სასმენი მილის Read More …

ცხვირის ცემინება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირის ცემინება – ორგანიზმის დაცვის უპირობორეფლექსური რეაქცია, რომელსაც იწვევს ცხვირის ლორწოვანი გარსის მგრძნობიარე ნერვული დაბოლოებების გაღიზიანება. აადვილებს ცხვირის ღრუდან მტვრის, ლორწოსა და და სხვ. გამაღიზიანებელი ნივთიერების მოცილებას. სასუნთქი გზების ინფექციური დაავადების (გრიპი Read More …

ცხვირის ღრუსა და დანამატი ღრუების სიმსივნეები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირის ღრუსა და დანამატი ღრუების სიმსივნეები – აღინიშნება იშვიათად (ყველა სახის სიმსივნის 0,5%). ბრტყელუჯრედოვანი კიბო შეადგენს შემთხვევათა 80% – ს; გვხვდება აგრეთვე ესტეზიონეირობლსტომა. სიმპტომებია: ცხვირისმიერი სუნთქვის გაძნელება, სახის შეშუპება, ჩირქოვანი გამონადენი ცხვირიდან, Read More …

ცხვირის ღრუს ატრეზიები და სინექიები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირის ღრუს ატრეზიები და სინექიები – შემაერთებელქსოვილოვანი, ხრტილოვანი ან ძვლოვანი შეხორცებები, რომლებიც ნაწილობრივ, ან მთლიაად ხურავენ ცხვირის გასავალს. იშვიათად შეიძლება იყო თანდაყოლილი; ხშირად შედეგია ყვავილის, დიფთერიის, ტიფის, სისტემური წითელი მგლურას, სიფილისის, სკლერომის, Read More …

ცხვირის ღრუ

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირის ღრუ – (cavitas nasi) ჰაერის გამტარი გზების ნაწილი, შეიცავს კარიბჭესა და საკუთრივ ცხვირის ღრუს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება!  

ცხვირის ფურუნკული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირის ფურუნკული – მწვავე ჩირქოვანი ანთება. სიმპტომები. ჰიპერემია, შეშუპება და მტკივნეულობა, განსაკუთრებით ცხვირი წვერზე და ფრთებზე ხელის შეხების დროს, ცხვირის შესავლის შიგნითა ზედაპირზე შესიება და სიწითლე. ზოგჯერ ტემპერატურის ზომიერი მომატება. გაფრთხილება! ბმულები: Read More …

ცხვირის უცხო სხეულები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირის უცხო სხეულები – ისევე როგორც ყურის, ცხვირის უცხო სხეულებიც ხშირია ბავშვებში. ცხვირის ღრუში შესაძლოა მოხვდეს და გაიჩხიროს საკვების მასების ნაჭრები, რომლებიც მასში ხვდებიან ღებინების დროს ცხვირ-ხახიდან. ზოგჯერ უცხო სხეულის გარშემო ლაგდება Read More …

ცხვირის პოლიპები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირის პოლიპები – (ყელ – ყურ – ცხვ. დაავ.) – წარმოადგენს ცხვირის დანამატი ღრუების, უხშირესად ცხავის ლაბირინთისა და ყბისზედა წიაღის ლორწოვანი გარსის გახანგრძლივებული ქრონიკული ანთების შედეგს. სიმპტომები. სხვადასხვა ზომის ერთეული ან მრავლობითი, Read More …

ცხვირის კარიბჭის ფურუნკული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხვირის კარიბჭის ფურუნკული – წარმოიქმნება ტრავმების და განაკაწრების დროს სტაფილოკოკური ინფექციის შეღწევით ცხვირის შესავალის ცხიმოვან ჯირკვლებსა და თმის ფოლიკულებში. გასაკუთრებით ხშირია ფურუნკულოზისადმი მიდრეკილ პირებში. სიმპტომები, მიმდინარეობა. ძლიერი ტკივილი, რომელიც ხშირად გადაეცემა საფეთქელში, Read More …