ნივთიერებათა ცვლაზე მოქმედი სამკურნალო საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. აღნიშნულ ჯგუფს მიეკუთვნება საშუალებები, რომლებიც არეგულირებენ ნახშირწყლოვან, ცხიმოვან, ცილოვან, წყალ-ელექტროლიტურ და სხვა სახის ცვლას. ცალკეულ ქვეჯგუფებში გაერთიანებულია პრეპარატები (კერძოდ, ჰიპოლიპიდემიური, რომლებიც მონაწილეობენ ნაღველის მჟავების ცვლაში, ძვლოვანი და ხრტილოვანი ქსოვილის Read More …

სამკურნალო საშუალებებით მწვავე მოწამვლების მკურნალობის ზოგადი პრიციპები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” ქიმიური ნივთიერებებით, მათ შორის სამკურნალო საშუალებებით, მწვავე მოწამვლები საკმაოდ ხშირად გვხვდება. ინტოქსიკაციები შეიძლება იყოს შემთხვევითი, წინასწარ განზრახული (სუიციდური) და პროფესიის თავისებურებებთან დაკავშირებული. ყველაზე ხშირად გვხვდება ეთილის სპირტით, საძილე საშუალებებით, ფსიქოტროპული პრეპარატებით, Read More …

სადღეღამისო რიტმების მნიშვნელობა

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” სადღეღამისო რიტმებს დიდი მნიშვნელობა გააჩნიათ ორგანიზმის ფიზიოლოგიური ფუნქციებისთვის. საყოველთაოდ ცნობილია, რომ სიფხიზლის და ძილის მონაცვლეობა არსებით ზეგავლენას ახდენს ნერვული სისტემის და ენდოკრინული ჯირკვლების აქტიურობაზე და, შესაბამისად, სხვა ორგანოების და სისტემების მდგომარეობაზე. Read More …

წამლები და გერიატრია

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” სამკურნალწამლო საშუალებები და გერიატრია ხანშიშესულ და მოხუცებულობითი ასაკის პაციენტების შემთხვევებში ხშირად აღინიშნება ატიპიური, პარადოქსული რეაქციები სამკურნალო საშუალებების გამოყენებაზე. აღნიშნულ შემთხვევებში, არც თუ იშვიათია, მედიკამენტური ალერგიის განვითარებაც: გულისრევა, ქავილი, შეშუპება, გამონაყარი კანზე, Read More …

საკვების გავლენა სამკურნალო საშუალებებზე

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. კუჭ–ნაწლავის ტრაქტში მიმდინარე პროცესები საკვების მიღებიდან 4 საათის შემდეგ ან მომდევნო ჭამამდე 30 წთ–ით ადრე (აღნიშნულ პერიოდს უწოდებენ ”უზმოს”) კუჭი ცარიელია, მასში კუჭის წვენის რაოდენობა მინიმალურია (რამდენიმე სუფრის კოვზი). Read More …

სამკურნალო საშუალებების ურთიერთდამოკიდებულება თამბაქოს კვამლის კომპონენტებთან

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. თამბაქოს კვამლი შეიცავს 100–ზე მეტ სხვადასხვა ქიმიურ ნაერთს, რომლებსაც გააჩნიათ ზოგიერთი სამკურნალო საშუალების ფარმაკოკინეტიკის და ფარმაკოდინამიკის შეცვლის უნარი. ამ ფაქტორის გათვალისწინება, აუცილებელია მწეველ პაციენტებში ფარმაკოთერაპიის ჩატარების შემთხვევაში. – სამკურნალო Read More …

სამკურნალო საშუალებები და ალკოჰოლი

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. სამკურნალო საშუალებებთან ალკოჰოლის ურთიერთქმედებას მივყავართ სხვადასხვა შედეგებამდე, რომელთა წინასწარ გათვლა ყოველთვის შესაძლებელი არ არის. აღნიშნული ურთიერთქმედების შედეგად, რიგ შემთხვევებში, იცვლება ალკოჰოლის მოქმედება, ზოგჯერ ძლიერდება ან სუსტდება პრეპარატის მოქმედება, ასევე Read More …

კლინიკური ფარმაკოლოგიის თავისებურებები ახალშობილებში

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. შეწოვა. ახალშობილებში სამკურნალო საშუალებების შეწოვის პროცესზე გავლენას ახდენენ ფიზიოლოგიური ფაქტორები, სხვადასხვა პათოლოგიური მდგომარეობები, ქსოვილების სისხლმომარაგების პირობები, სამკურნალო საშუალებების შეყვანის გზები. • ახალშობილებში, განსაკუთრებით დღენაკლულებში, მარილმჟავას სეკრეცია მნიშვნელოვნად შემცირებულია, ჩვეულებრივ Read More …

ორსულობა და სამკურნალო საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” დასაწყისი იხ. >>>> სამკურნალო საშუალებებს, რომელთა დანიშვნა შესაძლებელია მეძუძური დედებისთვის, მიეკუთვნებიან: პენიცილები, ცეფალოსპორინები, ერითრომიცინი, ოლეანდომიცინი, ლინკომიცინი, ფურადონინი, სალბუტამოლი, ფენოტეროლი, ორციპრენალინი, დიკუმარინი, ჰეპარინი, დიგოქსინი, სტროფანტინი, ანაპრილინი, ოქტადინი, ინსულინი, კოფეინი, ვიტამინები, დიურეტიკები, კალციუმის Read More …

ორსულობა და სამკურნალო საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” 1. სამკურნალო ნივთიერებების მოქმედების მექანიზმი ნაყოფზე და ახალშობილზე ამჟამად დაგროვილია მნიშვნელოვანი გამოცდილება, რომელიც ადასტურებს, რომ მრავალმა სამკურნალო პრეპარატმა შეიძლება მოახდინოს არასასურველი გავლენა განვითარებად ნაყოფზე და ახალშობილზე. პრეპარატების დანიშვნიდან გამომდინარე, პოტენციურ სარგებელთან Read More …

ორგანიზმის მდგომარეობა

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” პრეპარატების მოქმედება შეიძლება დამოკიდებული იყოს ორგანიზმის მდგომარეობაზე, კერძოდ იმ პათოლოგიაზე, რომლის ფონზეც ხდება მათი დანიშვნა. ასე მაგალითად, სიცხის დამწევი საშუალებები ტემპერატურას აქვეითებენ მხოლოდ ცხელების დროს (ნორმოთერმიის შემთხვევაში ისინი არ მოქმედებენ). საგულე Read More …

სინერგიზმი

 სინერგიზმი პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” სინერგიზმი (ბერძ.synergia ხელშეწყობა, თანამშრომლობა) – ბიოქიმიური და ფიზიოლოგიური პროცესების, მთლიანი ორგანიზმის ცალკეული ელემენტების (ნაწილების) ურთიერთქმედება, რომელიც მიმართულია მოცემული სიტუაციისთვის ოპტიმალური, საბოლოო ხელშემწყობი ეფექტის მისაღწევად. ბიოქიმიაში სინერგიზმი გამოიხატება სხვადასხვა მეტაბოლური პროცესების Read More …

სამკურნალო საშუალებების სინერგიზმი

სამკურნალო საშუალებების სინერგიზმი პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” სამკურნალო საშუალებების სინერგიზმი (ბერძ. synergia დახმარება, თანამონაწილეობა) – ერთდროულად გამოყენებული სამკურნალო საშუალებების მოქმედების შედეგი, რაც გამოიხატება ცალკე აღებული ნივთიერებების ეფექტების სუმაციაში (შეჯამებაში) ან პოტენცირებაში. სინერგიზმი ვლინდება სამკურნალო საშუალებების Read More …

მედიკამენტური ალერგია

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” მედიკამენტური ალერგია _ მედიკამენტების ზემოქმედებით გამოწვეული ორგანიზმის ალერგიული რეაქცია. ალერგიული რეაქციების განვითარება, ტოქსიკურებისგან განსხვავებით, დაკავშირებულია არა უშუალოდ სამკურნალო ნივთიერების პირდაპირ ფარმაკოლოგიური მოქმედებასთან, არამედ მის უნართან წარმოქმნას კომპლექსური ანტიგენები და მოახდინოს ორგანიზმის Read More …

სამკურნალო საშუალებათა გვერდითი მოქმედება სამკურნალო საშუალებების გვერდითი მოვლენები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” თანამედროვე მაღალეფექტური სამკურნალო საშუალებები წარმატებით გამოიყენება სხვადასხვა დაავადებების პროფილაქტიკისა და მკურნალობის მიზნით. თუმცა ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად გაიზარდა წამლებისაგან გამოწვეულ გართულებათა რიცხვი. ამის მიზეზია ის, რომ სამედიცინო პრაქტიკაში ზოგჯერ სწრაფად ინერგება წამალი, Read More …

სამკურნალო საშუალებების შეუთავსებლობა

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. სამკურნალო საშუალებების შეუთავსებლობა _ სამკურნალო საშუალებების სამკურნალო ეფექტის შესუსტება, გაქრობა ან გაუკუღმართება ან მათი გვერდითი და/ან ტოქსიკური მოქმედების გაძლიერება. ამას შესაძლოა ადგილი ჰქონდეს მათი ერთდროულად გამოყენებისას (ფარმაკოლოგიური შეუთავსებლობა), არარაციონალური Read More …

წამალთა მოქმედების თავისებურებანი მათი კომბინირების შემთხვევაში

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” კლინიცისტურ პრატიკაში, ხშირად, ერთდროულად რამდენიმე პრეპარატი გამოიყენება. რამდენიმე წამლის ერთდროულად გამოყენებამ შეიძლება გამოიწვიოს ეფექტი, რომელიც ძალით, ხანგრძლივობით და მოქმედების ხასიათიდაც კი განსხვავებულია მათი ცალკე გამოყენებისას. ეს უკვე წამალთა ურთიერთქმედების შედეგია. არჩევენ Read More …

განმეორებით გამოყენებისას წამლის მოქმედების თავისებურებანი

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” კლინიკურ პრაქტიკაში პაციენტის მკურნალობა იშვიათად გულისხმობს წამლის ერთჯერადად მიღებას. პრეპარატის განმეორებით მიღებისას ფარმაკოლოგიური ეფექტი შეიძლება გაიზარდოს ან შემცირდეს მისადმი მგრძნობიარე რეცეპტორების ცვლილების ან ფარმაკოკინეტიკის ცვლილების გამო. ერთი და იგივე სამკურნალო ნივთიერების Read More …

დოზები და კონცენტრაციები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” სამკურნალო საშუალებების მოქმედება, მნიშველოვან წილად, განისაზღვრება მათი დოზირებით. დოზიდან (კონცეტრაციიდან) გამომდინარე იცვლება ეფექტის განვითარების სიჩქარე, მისი გამოხატულება, ხანგრძლივობა, ზოგჯერ ხასიათიც კი. ჩვეულებრივ, დოზის (კონცეტრაციის) გაზრდის პარალელურად მცირდება ლატენტური პერიოდი და მატულობს Read More …

სამკურნალო საშუალებების ქიმიური აგებულება, ფიზიკურ–ქიმიური და ფიზიკური თვისებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” სამკურნალო საშუალებების თვისებები მნიშვნელოვან წილად განპირობებულია მათი ქიმიური აგებულებით, ფუნქციურად აქტიური დაჯგუფებების არსებობით, მათი მოლეკულების ფორმით და ზომით. რეცეპტორთან ნივთიერების ეფექტური ურთიერთქმედებისთვის აუცილებელია სამკურნალო საშუალების ისეთი სტრუქტურა, რომელიც უზრუნველყოფს რეცეპტორთან მის Read More …

ფაქტორები, რომლებიც გავლენას ახდენენ სამკურნალო პრეპარატების ფარმაკოთერაპიულ ეფექტზე

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” რამდენადაც წამლის მოქმედების საფუძველი წამალი-ბიოსუბსტრატი კომპლექსის წარმოქმნაა, ამიტომ აღნიშნული მოქმედება უშუალოდაა დამოკიდებული წამლის ქიმიურ სტრუქტურაზე, ფიზიკურ-ქიმიურ თვისებებზე და კომპლექსის შესაძლო გაჩენის ლოკუსში მის კონცენტრაციაზე. სამკურნალო პრეპარატების დიდი ნაწილისთვის დადგენილია ქიმიურ სტრუქტურასა Read More …

წამლის მოქმედების მექანიზმები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” ბიოსუბსტრატთან (სამიზნესთან ანუ რეცეპტორთან) წამლის მოქმედებისას წარმოიქმნება მრავალი ეფექტი, რაც ორგანოებსა და სისტემებში ბიოქიმიური და ფიზიოლოგიური რეაქციების ცვლილებების შედეგია. თუმცა შესაძლებელია ეს ცვლილებები დავიყვანოთ წამლისა და რეცეპტორის ურთიერთქმედების რამდენიმე ტიპიური მექანიზმამდე. Read More …

მედიკამენტური დამოკიდებულება

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” მედიკამენტური დამოკიდებულება – სინდრომი, რომელიც ვითარდება ფსიქოტროპული საშუალებების გამოყენების შედეგად; ხასიათდება აღნიშნული ნივთიერებების მიღების მოთხოვნილების არსებობით იმისთვის, რომ თავიდან აცილებულ იქნას მოცემული სამკურნალო საშუალებების მიღების შეწყვეტის ან მათი ანტაგონისტების გამოყენების შედეგად Read More …

სქესი

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” ცხოველებზე ექსპერინემტში ნაჩვენებია, რომ რიგი ნივთიერებების (ნიკოტინი, სტრიქნინი) მიმართ მამრობითი სქესის არსებები ნაკლებად მგრძნობიარენი არიან, ვიდრე მდედრობითი სქესის. აგრეთვე ნანახი იქნა განსხვავებები რიგი ნივთიერებების მეტაბოლიზმში. თუმცა, ნივთიერების მოქმედების სქესზე დამოკიდებულების პრობლემა Read More …

სამკურნალო საშუალებათა მოქმედების სახეები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” წამლის მოქმედების ეფექტი გამოწვეულია სუბსტრატ-რეცეპტორთან მისი მოქმედებით. შერჩევითად მოქმედებენ პრეპარატები, რომლებიც უკავშირდებიან განსაზღვრული სახის რეცეპტორებს (H1 ჰისტამინობლოკატორები – ქლოროპირამინი, ქვიფენადინი, ფექსოფენადინი; H2 ჰისტამონობლოკატორები – ციმეტიდინი, რანიტიდინი, ფამოტიდინი; a- ადრენომიმეტიკი – ნორადრენალინი; Read More …

ფარმაკოდინამიკა

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” სამკურნალო საშუალებათა მოქმედების სახეები წამლის მოქმედების მექანიზმები ფაქტორები, რომლებიც გავლენას ახდენენ სამკურნალო პრეპარატების ეფექტზე

სამკურნალო საშუალებების ექსკრეციის სხვა გზები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” სამკურნალო საშუალებების ექსკრეციის სხვა გზებს (მაგალითად ექსკრეცია ოფლთან, ცრემლთან, ვაგინალურ სეკრეტთან ერთად) არ გააჩნიათ არსებითი პრაქტიკული მნიშვნელობა. ოფლთან ერთად პრეპარატების დაჩქარებული გამოყოფა აღინიშნება გამოხატული ოფლიანობის, სიმპათიკური ნერვული სისტემის ტონუსის მომატების, არტერიული Read More …

სამკურნალო საშუალებების ექსკრეცია თირკმლებით

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” თირკმლები – სამკურნალო საშუალებების და მათი მეტაბოლიტების ექსკრეციის ძირითადი ორგანო. ფილტრაციის შედეგად პირველად შარდში ხვდებიან სისხლის პლაზმაში ხსნადი, 5000 დ–მდე მოლეკულური მასის ნივთიერებები, რომლებიც შეკავშირებულნი არ არიან ცილებთან. 60 000 დ–ზე Read More …

სამკურნალო საშუალებების ექსკრეცია რძესთან ერთად

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” ექსკრეციის აღნიშნულ გზას, სამკურნალო საშუალებების ფარმაკოკინეტიკის კუთხით, არ გააჩნია არსებითი მნიშვნელობა, თუმცა მისი გათვალისწინება ყოველთვის აუცილებელია მეძუძური დედებისთვის სამკურნალო საშუალებების დანიშვნის დროს. დედის რძეში სამკურნალო საშუალებების კონცეტრაცია შეიძლება თანაბარი იყოს ან Read More …

სამკურნალო საშუალებების ექსკრეცია ნერწყვთან ერთად

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,ზოგადი ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია” ნერწყვთან ერთად სამკურნალო საშუალებების გამოყოფას, ფარმაკოკინეტიკური დახასიათებისთვის, მნიშვნელობა ენიჭება იმ შემთხვევაში, თუკი პრეპარატის კონცეტრაცია ნერწყვში კორელირებს მის კონცეტრაციასთან სისხლში (ცხრილი 1–16). ნერწყვთან ერთად სამკურნალო საშუალებების ექსკრეციის ძირითადი მექანიზმი – ეს არის Read More …