ჰისტამინომიმეტიკები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. ამ ჯგუფს მიეკუთვნებიან ჰისტამინი და ბეტაჰისტინი. სამედიცინო გამოყენებისთვის ჰისტამინი მიიღება ჰისტიდინის ბაქტერიული დაშლის ან სინთეზის გზით. ჰისტამინი შეჰყავთ პარენტერალურად, ვინაიდან შიგნით მიღბისას ცუდად შეიწოვება და ნაკლებ ეფექტურია. ჰისტამინმა, როგორც Read More …

ჰისტამინერგული საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. ჰისტამინი წარმოადგენს ბიოგენურ ნაერთს, რომელიც  ორგანიზმში წარმოიქმნება ამინომჟავა ჰისტიდინის დეკარბოქსილირების შედეგად. ჰისტამინი შეიძლება გამოიყოს აგრეთვე სასუნთქ ორგანოებში არსებული მიკროორგანიზმების მიერ (Branchamella catarhalis, Haemophilus parainfluenzae, Pseudomonas aeruginosa). იგი არის ზოგიერთი Read More …

ადენოზინერგული საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. ადენოზინერგული საშუალებების მოქმედება განპირობებულია როგორც ადენოზინურ (პურინულ) რეცეპტორებთან უშუალო ურთიერთქმედებით, ასევე შუალედური გავლენით ადენოზინის (ერთერთი პურინული ნეირომოდულატორის) დაშლასა და დაგროვებაზე. სპეციალიზირებული პურინული რეცეპტორები (პოსტ- და პრესინაფსური) იყოფიან: P1-რეცეპტორებად (მაღალმგრძნობიარეა Read More …

ინტერმედიანტები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. ინტერმედიანტური ტიპის პრეპარატებს მიეკუთვნება საშუალებები, რომლებიც სპეციფიკურად ურთიერთქმედებენ მედიატორ/მოდულატორების გარკვეულ სისტემებთან. ისინი ძირითადად წარმოადგენენ შესაბამისი რეცეპტორების აგონისტებს ან ანტაგონისტებს. ზოგიერთი მათგანის მოქმედება ხორციელდება ენდოგენური ლიგანდების მეშვეობით მათი მეტაბოლიზმის შეცვლის, Read More …

ჰომეოპათური საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. ჰომეოპათური საშუალებები, განსხვავებით ალოპათურისაგან, გამოიყენება მცირე დოზებით და მზადდება სპეციალური (თხევადი- და მყარფაზიანი) ტექნოლოგიით, რომელიც შემოთავაზებული იქნა ჰომეოპათიის ფუძემდებლის გერმანელი ექიმისა და ქიმიკოსის სამუილ განემანის მიერ. ჰომეოპათური პრეპარატებისთვის ნედლეულს Read More …

კონტრასტული საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. შინაგანი ორგანოების სხვადასხვა დაავადებების სხივური დიაგნოსტიკისათვის ამჟმად იყენებენ რენტგენის სხივებს, მაგნიტური რეზონანსის მოვლენას და ულტრაბგერას. დიაგნოსტიკის ამ სახეობიდან ნებისმიერის შესაძლებლობები მრავალჯერ იზრდება კონტრასტული საშუალებების გამოყენებისას, რომლებიც შეიძლება დაიყოს სამ Read More …

დიაგნოსტიკური საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. არსებობს ნაერთთა და საშუალებათა ჯგუფი, რომელიც სამკურნალოდ არ გამოიყენება, თუმცა გამოიყენება ცალკეულ დაავადებათა დიაგნოსტიკის მიზნით. მაგალითად, პენტაგასტრინი, მეშვეობით ადგენენ კუჭის ლორწოვანი გარსის მჟავა- და პეფსინწარმომქმნელ უნარს; ფლუოროსცეინის საშუალებით კი Read More …

მცენარეული წარმოშობის სიმსივნის საწინააღმდეგო საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2001 წ. ამ ჯგუფის ძირითადი საშუალებებია ვინბლასტინი, ვინკრისტინი, ვინორელბინი, დოცეტაქსელი, ირინოტეკანი, პაკლიტაქსელი, ტენიპოზიდი, ტოპოტეკანი, ეტოპოზიდი და სხვა. .ხარკევიჩის კლასიფიკაციის თანახმად მცენარეული წარმოშობის სიმსივნის საწინააღმდეგო საშუალებები შეიძლება იყოს წარმოდგენილი შემდეგი ჯგუფებით: 1. Read More …

ანტიჰორმონები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. ანტიჰორმონები (ბერძ. anti_ საწინააღმდეგო + ჰორმონები) _ ბუნებრივი ან სინთეზური ნივთიერებები, რომელთაც გააჩნიათ შესაბამისი ჰორმონების ეფექტების დათრგუნვის უნარი. რადგანაც ჰორმონების სტრუქტურა განსხვავებულია (სტეროიდები, პეპტიდები და .ა.შ.), ანტიჰორმონების აგებულებაც ვარირებს, Read More …

სიმსივნის საწინააღმდეგო ჰორმონული საშუალებები და ჰორმონების ანტაგონისტები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2001 წ. კლინიკურ პრაქტიკაში სიმსივნის საწინააღმდეგო პრეპარატების სახით გამოიყენება სხვადასხვა ჰორმონალური პრეპარატები – ანდროგენები, ესტროგენები, გესტაგენები და სხვა ჰორმონების აგონისტები და ანტაგონისტები. ჰორმონალურ სიმსივნის საწინააღმდეგო თერაპიას დიდი მნიშვნელობა აქვს სარძევე ჯირკვლის, Read More …

სიმსივნის საწინააღმდეგო ანტიბიოტიკები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2001 წ. პირველი სიმსივნის საწინააღმდეგო ანტიბიოტიკი – დაქტინომიცინი მიღებულ იქნა 1963 წელს. შემდგომში მიკრობების ცხოველმოქმედების პროდუქტების სკრინინგის შედეგად მიღებული იქნა მრავალი ეფექტური ქიმიოთერაპიული პრეპარატი, რომლებიც წარმოადგენენ ნიადაგის სოკოების სხვადასხვა სახეობების პროდუქტებს Read More …

ანტიმეტაბოლიტები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2001 წ. ანტიმეტაბოლიტებს უწოდებენ ნივთიერებებს, რომლებიც ქიმიური სტრუქტურით უახლოვდებიან მეტაბოლიზმის ენდოგენურ პროდუქტებს და კონკურენტული ურთიერთობის შედეგად აინჰიბირებენ გარკვეულ ბიოქიმიურ პროცესებს, რასაც მოჰყვება უჯრედების ფუნქციის დარღვევა და უჯრედული ზრდის დამუხრუჭება. ანტიმეტაბოლიტების სიმსივნის Read More …

მაალკილირებელი საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2001 წ. სიმსივნის საწინააღმდეგო საშუალებათა შორის ერთ-ერთი ყველაზე უძველესია ბის-(ბეტა-ქლორეთილ) ამინის წარმოებულები. თავის დროზე ამ ნაერთების გამოყენების მიზეზი გახდა XX ს-ის 40-იან წლებში მეორე მსოფლიო ომის დროს მიღებული მონაცემები, როდესაც დაწვრილებით Read More …

სიმსივნის საწინააღმდეგო საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2001 წ. სიმსივნური დაავადებების მკურნალობა დამყარებულის სამი ძირითადი მეთოდის გამოყენებაზე – ქირურგიული ჩარევა, სხივური თერაპია და ფარმაკოთერაპია, ან ამ მეთოდების ურთიერთგამოყენებაზე. სიმსივნის საწინააღმდეგო სამკურნალო საშუალებებს ჰყოფენ სხვადასხვა ჯგუფებად, როგორიცაა მაალკილირებელი საშუალებები, Read More …

პარაზიტების საწინააღმდეგო საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2001 წ. სამედიცინო პრაქტიკაში ყველაზე პარაზიტებს მიეკუთვნება ტილები (თავის, ბოქვენის) და ტკიპები. მუნის სამკურნალოდ უძველესი დროიდან იყენებენ გოგირდის პრეპარატებს. კანზე და მუნის გავრცელების ადგილებში გოგირდი გარდაიქმნება ჟანგეულად და პენტათიონმჟავად, რომელიცმაპარალიზებელ გავლენას Read More …

ნაწლავგარე ჰელმინთოზების სამკურნალო საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. ქლოქსილი (Chloxylum). იყენებენ ღვიძლის ჰელმინთოზების სამკურნალოდ: ოპისტორქოზის, ფასციოლოზის, კლონორქოზის. პრაზიკვანტელი (Praziquantel). სინონიმები: Biltride, Cesol, Cestox, Cistricid, Droncit, Pyquinton, Azinox. წარმოადგენს მაღალეფექტურ საშუალებას შისტოსომატოზებისა და ტრემატოზოდების მიმართ. ანთიმონილ – ნატრიუმის Read More …

ანტიცესტოზური საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2001 წ. ფენასალი (Phenasalum). სინონიმები: იომეზანი, იომესანი, Aten, Atenase, Biomesan, Cestocid, Copharten, Devermin, Grandal, Helmiantin, Jometan, Kontal, Lintex, Niclosamidum, Radeverm, Teniarene, Vermitin, Yomesan და სხვ. თანამედროვე მონაცემებით, ფენასალი წარმოადგენს ტენიარნიქოზის საწინააღმდეგო Read More …

ანტინემატოზური საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2001 წ. პიპერაზინი და მისი მარილები ახდენენ ჭიების საწინააღმდეგო მოქმედებას ნემატოდების სხვადასხვა ფორმებზე, განსაკუთრეებით ასკარიდოზისა და ენტერობიოზის გამომწვევებზე. ისინი მოქმედებენ ორივე სქესის როგორც სქესობრივად მომწიფებულ ასევე მოუმწიფებელ არსებებზე. პიპერაზინი იწვევეს ჰელმინთთა Read More …

ჭიების საწინააღმდეგო (ანტიჰელმინთური) საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2001 წ. ამ  ჯგუფის პრეპარატები გამოიყენება სხვადასხვა  მუცლის ჭიების ინვაზიების სამკურნალოდ. ადრე   ჭიების საწინააღმდეგო საშუალებების სახით გამოიყენებოდა მცენარეული წარმოშობის პროდუქტები: მამრობითი გვიმრის ექსტრაქტი, აბზინთა  და მისგან მიღებული სანტონინი და სხვა. Read More …

სოკოს საწინააღმდეგო საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. სოკოვანი დაავადებები (მიკოზები) ფართოდაა გავრცელებული, რომელსაც იწვევენ პათოგენური და პირობით პათოგენური სოკოები. სოკოვანი დაავადებების სამკურნალოდ გამოიყენება სხვადასხვა სოკოს საწინააღმდეგო საშუალება: ანტიბიოტიკები, იმიდაზოლის და ტრიაზოლის წარმოებულები, N-მეთილნაფტალინის წარმოებულები   და Read More …

ტრიქომონოზის, ლამბლიოზის, ლეიშმანიოზის, ამებიაზის და სხვა პროტოზოული ინფექციების სამკურნალო პრეპარატები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. მეტრონიდაზოლი (Metronidazolum). 1 – (b – ოქსიეთილ) – 2 – მეთილ – 5 – ნიტროიმიდაზოლი. სინონიმები: გინალგინი, კლიონი, ორვაგილი, ტრიქოპოლი, ფლაგილი, Antivyl, Clont, Efloran, Entizol, Flagyl, Flegyl, Filmet, Gineflavir, Read More …

მალარიის საწინააღმდეგო საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. მალარიის მკურნალობისა და პროფილაქტიკისათვის გამოიყენება სხვადასხვა სინთეზური ანტიმალარიული პრეპარატები: 4–ამინოქინოლინის (ქინგაინი, ჰიდროქსიქლოროქინი), დიამინოპირიმიდინის (ქლორიდინი), ბიგუანიდის (ბიგუმალი), 9–ამინოაკრიდინის (აკრიხინი), 8– ანიმოქინოლის (პრიმაინი, ქინოციდი) წარმოებულები. მალარიის კომპლექსურ თერაპიაში გამოიყენება აგრეთვე სულფანილამიდური Read More …

ანტივირუსული საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2001 წ. პირველ ანტივირუსულ პრეპარატს წარმოადგენს თიოსემიკარბაზინი, რომლის ვირულოციდური მოქმედება პირველად აღწერა გ. დომაკმა (1946წ.). ასევე ანტივირუსული აქტივობა  გააჩნია თიაცეტაზონს,  მაგრამ არასაკმაოდ ეფექტურია: მას იყენებენ როგორც ანტიტუბერკულოზურ საშუალებას. ამ ჯგუფის ანტივირუსულ Read More …

ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. ტუბერკულოზის საწინაარმდეგო პრეპარატებს ყოფენ 2 ჯგუფად: ა) I რიგის პრეპარატები (ძირითადი ანტიბაქტერიულები); ბ) II რიგის პრეპარატები, (სარეზერვო). I რიგის პრეპარატებს, რომლებიც წარმოადგენენ ტუბერკულოზის სხვადასხვა ფორმის სამკურნალო ძირითად ქიმიოთერაპიულ საშუალებებს, Read More …

ანტილეპროზული პრეპარატები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. კეთრის თანამედროვე ფარმაკოთერაპიაში ძირითად სპეციფიურ სამკურნალო საშუალებად ითვლება სულფონები, რომელთაც მოქმედების სპექტრის მიხედვით, ნაწილობრივად მსგავსება აქვთ ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო საშუალებებთან, მაგრამ ამ დაავადების გამომწვევის მიმართ გააჩნიათ უფრო გამოხატული აქტივობა. უკანსაკნელ Read More …

სიფილისის საწინააღმდეგო საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2002 წ. სიფილისის სამკურნალო თერაპია, როგორც წესი, კომპლექსურია, რომელშიც, პირველ რიგში, გულისხმობს ანტიბიოტიკებთან ერთად სხვა პრეპარატების, მათ შორის, ორგანიზმის იმუნოლოგიური რეზისტენტობის მოსამატებელი საშუალებების გამოყენებას. დიდი ხნის განმავლობაში სიფილისის საწინააღმდეგო სპეციფიურ საშუალებად Read More …

ნიტროფურანის წარმოებულები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. ნიტროფურანის ზოგიერთ წარმომადგენელს ანტიმიკრობული აქტივობა გააჩნია და სამედიცინო პრაქტიკაში გამოიყენება სხვადასხვა ინფექციური დაავადებების სამკურნალოდ. ქიმიურად ეს ნაერთები ხასიათდებიან ფურანის ბირთვის C5 მდგომარეობაში ნიტროჯგუფის (-NO2) და C2 მდგომარეობაში სხვადასხვა ჩამნაცვლებლების Read More …

ნაფტირიდინის წარმოებულები. ფთორქინოლონები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. იმის გათვალისწინებით, რომ 8–ოქსიქინოლინის წარმოებულებს გააჩნიათ მაღალი ანტიბაქტერიული აქტივობა და დამახასიათებელი გვერდითი მოვლენები, გამოკვლეული იქნა მრავალი  ქიმიური ნივთიერება. მე–20 საუკუნის 60-იან წლებში აღმოჩენილი იქნა ოქსიქინოლებთან მონათესავე ნაფტირიდინის წარმოებულთა მაღალი Read More …

სულფანილამიდური პრეპარატები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2001 წ. სულფანილამიდურ პრეპარატებს მიეკუთვნება საერთო ქიმიური ფორმულის მქონე ნაერთთა ჯგუფი.  მათ სტრუქტურაში შემავალი ამინოჯგუფის წყალბადის ერთ-ერთი ატომი, მე–4 მდგომარეობაში შესაძლებელია, ჩანაცვლებული იქნას სხვადასხვა რადიკალებით. სულფანილამიდური პრეპარატების ქიმიოთერაპიული აქტივობა XX ს. Read More …

სინთეზური ანტიბაქტერიული საშუალებები

პარაგრაფი ლალი დათეშიძის წიგნიდან  ,,კერძო ფარმაკოლოგია და კლინიკური ფარმაცია”. 2000 წ. ამ ჯგუფში გაერთიანებულია სულფანილამიდები, ფთორქინოლონის წარმოებულები, აგრეთვე ნაფტირიდინის, ქინოლინის და ნიტროფურანის წარმოებულები, 5-ნიტროფურანის სხვადასხვა წარმოებულები. ეს უკანასკნელები ხასიათდებიან მაღალი ანტიბაქტერიული აქტივობით, რომლის მექანიზმი ჯერ კიდევ სრულად არ არის შესწავლილი. Read More …