ჰისტოგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჰისტოგენეზი – (histogenesis ბერძნ. histos  –  ქსოვილი და genesis  –  განვითარება)  –  ქსოვილის განვითარება ემბრიონული საწყისების უჯრედული მასალისაგან. ჰისტოგენეზს ახასიათებს უჯრედის სპეციალიზაციასთან დაკავშირებული უჯრედოვანი დიფერენცირების გაძლიერება. ამას თან სდევს ბირთვულ – ციტოპლაზმური Read More …

ქრომატინული შრე

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომატინული შრე – (stratum chromatinosum ბერძნ.chroma  –  ფერი)   ინტერფაზური უჯრედის ბირთვის ღებვადი გარეთა შრე, რომელიც ციტოპლაზმასა და კარიოლიმფის საზღვრებზე მდებარეობს. ს.ი.შჩელნუკოვის (1962) მონაცემების თანახმად, ის შედგება დნმ – ის შემცველი ქრომატინისაგან და Read More …

ფიზიკური დაცვა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფიზიკური დაცვა – ტექნიკურ და ორგანიზაციულ ღონისძიებათა კომპლექსი, რომლის მიზანია ბირთვულ და რადიაციულ ობიექტებთან, ბირთვულ მასალებთან, რადიაქტიურ ნივთიერებებთან, მაიონებელი გამოსხივების სხვა წყაროებთან, რადიაქტიურ ნარჩენებთან, ბირთვულ ტექნოლოგიებთან და ნოუ – ჰაუებთან, აგრეთვე მათთან Read More …

უჯრედული ტერიტორია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედული ტერიტორია – (teritoria cellularis) – ბირთვი გარშემოკრული ციტოპლაზმით (ანუ ბირთვულ – ციტოპლაზმური უბანი) სიმპლასტის შემადგენლობაში (მაგალითად, ჩონჩხის კუნთოვან ბოჭკოში). სიმპლასტის უჯრედებად გამოუცალკევებელ შემადგენლობაში უჯრედული ტერიტორია თავისი მორფო – ფიზიოლოგიური და გენეტიკური Read More …

სიმპლასტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სიმპლასტი – (symplastus ბერძნ.syn  –  ერთად და plastos  –  წარმოქმნილი) უჯრედის აგებულების ერთ – ერთი ფორმა, რომლის დიდი რაოდენობით დაგროვილი ციტოპლაზმის ბირთვები მრავალრიცხოვანია, შეიძლება იყოს 10 – ზე მეტი, ზოგჯერ ასობით და Read More …

საქმიანობა, ბირთვული და რადიაციული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საქმიანობა, ბირთვული და რადიაციული – (საქართველოს კანონი ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ) ა. ბირთვული და რადიაციული ობიექტების მშენებლობა, ფლობა და ექსპლუატაცია; ბ. ბირთვული და რადიაციული ობიექტების, ბირთვული მასალების, რადიაქტიური ნივთიერებებისა და რადიაქტიური Read More …

მალიგნიზებელი უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მალიგნიზებელი უჯრედები – (cellulae malignae ლათ. malignus – ავი, ავთვისებიანი)  სიმსივნური უჯრედები, რომლებსაც ახასიათებს ზრდის ავტონომიურობა, პროგრესული დიფერენცირების უნარის დაკარგვა, ბირთვულ – ციტოპლაზმური და ბირთვაკ – ბირთვული ფარ­დობის მდგრადი მატება, მიტოზური და Read More …

ლიცენზიის მფლობელი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ლიცენზიის მფლობელი – ფიზიკური ან იურიდიული პირი (საკუთრებისა და ორგანიზაციულ – სამართლებრივი ფორმის მიუხედავად), რომელსაც უფლებამოსილი სახელმწიფო ორგანოსაგან მიღებული აქვს ლიცენზია კონკრეტულ ბირთვულ ან რადიაციულ საქმიანობაზე ამ კანონის შესაბამისად; (საქართველოს კანონი ბირთვული Read More …

ენერგიდა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ენერგიდა – (ბერძნ.energos – მოქმედი) ცოცხალი ნივთიერების ფუნქციური ერთეული, რომელიც წარმოდგენილია ბირთვულ – ციტოპ­ლაზმური უბნით. უკანასკნელში შედის ბირთვი მის გარშემო ციტოპ­ლაზმით, რომელიც ბირთვის ფიზიოლოგიური გავლენის სფე­როშია. თუ უჯრედი შეიცავს ერთ ბირთვს, მას Read More …

ამიტოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ამიტოზი – (amitosis ბერძნ.a – უარყოფა, mitos – ძაფი; მიტოზის საპირისპირო; სინ. უჯრედის პირდაპირი გაყოფა) უჯრედის (ბირთვის) გაყოფის ერთ – ერთი ხერხი, რომელიც ხორციელდება ბირთვის პირდაპირი გადაზონრვითა და შემდგომი პლაზმოტომიით ან უპლაზმოტომიოდ. Read More …