ჰურლერ – პფაუნდლერის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჰურლერ – პფაუნდლერის სინდრომი – გარგოილიზმი, ლიპოქონდროდისტროფია. მემკვიდრეობითი დაავადება, რომლის მიზეზია ქსოვილთა უჯრედების უუნარობა მოახდინონ მაღალმოლეკულური წონის ნივტიერების (მუკოპოლისაქარიდები) მეტაბოლიზმი. გადაცემა ავტოსომურ – რეცესიული ტიპით. კლინიკა: თავის არასწორი ფორმა, ჩავარდნილი ცხვირის ძვალი, Read More …

წყლის ცხელება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი წყლის ცხელება – იწვევს ლეპტოსპირა, ხასიათდება კლინიკურად ლეპტოსპიროზის სურათით. გადაცემა ხდება მინდვრის თაგვით ადამიანიდან – ადამიანზე გადაცემა არ ხდება. ამიტომ ინფექცია თავდება ერთი ავადმყოფით. დაავადება იწყება ერთბაშად, ტემპერატურის მომატებით, აღინიშნება ბრადიკარდია, ჰიპოტონია, Read More …

ციტოპლაზმური მემკვიდრეობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოპლაზმური მემკვიდრეობა – ორგანიზმის მემკვიდრეობითი ნიშან–თვისებების გადაცემა ბირთგარეშე, ციტოპლაზმაში არსებული მემკვიდრეობითი ფაქტორების–პლაზმოგენების მეშვეობით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

უჯრედის მემკვიდრეობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედის მემკვიდრეობა – შვილეულ უჯრედებში, საწყის დედისეულ უჯრედთან შედარებით, ერთნაირი ან მსგავსი თვისებების წარმოქმნა. ამ მოვლენას საფუძვლად უდევს დნმ – ის ავტორეპროდუქცია და მემკვიდრეობითი ინფორმაციის გადაცემა უჯრედის ყოველი გაყოფის დროს. უჯრედის მემკვიდრეობას Read More …

უჯრედის ბირთვი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედის ბირთვი – (nucleus cellulae სინ.caryon) – უჯრედის ძირითადი კომპონენტი, რომელიც უზრუნველყოფს მათ რეპროდუქ­ციას,­ გენეტიკურ დეტერმინაციას და ცილის სინთეზის რეგულაციას. უჯრედის უმნიშვნელოვანესი ნაწილი, რომლის მოქმედებასთანაა და­კავშირებული გენეტიკური ინფორმაციის გადაცემა. გარეგნულად ბირ­თვი უფრო Read More …

უჯრედი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედი – (ლათ. cellula; ბერძნ. cytos) ცოცხალი ნივთიერების ელემენტარული სტრუქტურული და ფუნქციური ერთეული, რომე­ლიც შედგება ბირთვისა და ციტოპლაზმისაგან და ცხოველური და მცენარეული ორგანიზმების განვითარებისა და აგებულების საფუძ­ველია. უჯრედი ურთულესი, მთლიანი, თვითმარეგულირებელი და Read More …

ტრანსმისიული დაავადებანი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრანსმისიული დაავადებანი – 1. ადამიანის და ცხოველების ინფექციური და პარაზიტული დაავადებანი, რომელთა გამომწვევები გადააქვთ ფეხსახსრიანებს. გამომწვევის გადატანის პროცესი შეიძლება იყოს სპეციფიკური (თუ გამომწვევი მრავლდება და განვითარების ციკლს გაივლის გადამტანის ორგანიზმში) და მექანიკური. Read More …

სწავლების სისტემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სწავლების სისტემა – ( ინტ.) training system  სისტემა, რომელიც მომხმარებელს რაიმე საგანს ასწავლის. ემყარება ცოდნის ბაზისა და ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებას. სისტემის ძირითადი ამოცანაა, ცოდნის ეფექტიური გადაცემა მოსწავლისათვის, გამომდინარე მისი მომზადების დონისა და Read More …

სინაფსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სინაფსი – 1. სტრუქტურა (კონტაქტის ადგილი), რომელიც უზრუნველყოფს ნერვული იმპულსის გადაცემას რომელიმე უჯრედზე ან კუნთოვან ბოჭკოზე, ასევე ერთი ნეირონიდან მეორეზე. 2. სინაფსი – ნეირონის მეორე ნეირონთან, კუნთთან ან სხვა ორგანოსთან კონტაქტის ადგილი, Read More …

საქმიანობა, ბირთვული და რადიაციული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საქმიანობა, ბირთვული და რადიაციული – (საქართველოს კანონი ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ) ა. ბირთვული და რადიაციული ობიექტების მშენებლობა, ფლობა და ექსპლუატაცია; ბ. ბირთვული და რადიაციული ობიექტების, ბირთვული მასალების, რადიაქტიური ნივთიერებებისა და რადიაქტიური Read More …

სასქესო უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სასქესო უჯრედები – (cellulae sexuales)   უჯრედები, რომლებიც წარმოიქმნებიან სასქესო ჯირკვლების (სპერმატოზოიდებისა და კვერ­ცხ უჯრედების) ეპითელიუმის განვითარების პროცესში. ისინი სპეციალ­დებიან ორგანიზმთა კვლავწარმოსაქმნელად. განაყოფიერების დროს მამრობითი და მდედრობითი სასქესო  უჯრედები წარმოქმნიან ზიგოტას , რომლისგანაც Read More …

რესპირატორულ – ვირუსული დაავადებები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რესპირატორულ – ვირუსული დაავადებები – (ლათ. Respiratio სუნთქვა) ვირუსული დაავადებების ჯგუფი, რომლებიც ხასიათდებიან სასუნთქი გზების ლორწოვანი გარსების უპირატესი დაზიანებით. მათ მიეკუთვნება გრიპი, პარაგრიპი, რესპირატორულ – სინციტიალური ინფექცია, რინოვირუსული დაავადება, კოკსაკ – ვირუსული Read More …

ნერვიზმი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნერვიზმი – იდეა ცხოველებისა და ადამიანის ორგანიზმში მიმდინარე ფიზიოლოგიური პროცესების რეგულაციაში ნერვული სისტემის (ნს) უპირატესი მნიშვნელობის შესახებ. ნერვიზმის ცნება ფიზიოლოგიაში ი. პავლოვმა შემოიტანა (1883). ნერვიზმის იდეამ უდიდესი გავლენა მოახდინა სსრკ – ში Read More …

მწვავე რესპირატორული ვირუსული ინფექციები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მწვავე რესპირატორული ვირუსული ინფექციები – კრებითი აღნიშვნა სასუნთქი გზების კლინიკურად მსგავსი მწვავე ინფექციური დაავადებებისა, რომლებსაც იწვევენ ვირუსები და რომელთა გადაცემა ხდება ჰაერ – წვეთოვანი გზით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა Read More …

მემკვიდრულობის ქრომოსომული თეორია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მემკვიდრულობის ქრომოსომული თეორია – ამტკიცებს, რომ ორგანიზმის ნიშან – თვისებების თაობიდან თაობაში გადაცემა ხორციელდება ძირითადად ქრომოსომებით, რომლებშიც მოთავსებულია გენები. თეორიის საფუძვლები ფორმულირებულია და ექსპერიმენტალურად დასაბუთებულია მორგანის მიერ მე – 20 საუკუნის დასაწყისში. Read More …

ლინიაკის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ლინიაკის სინდრომი – მემკვიდრეობითი დაავადება, გამოწვეული ცისტინის ცვლის დარღვევითა და მისი კრისტალების ჩალაგებით ძვლის ტვინის რეტიკულურ უჯრედებში, ღვიძლში, ელენთაში და ლიმფურ სისტემაში და ასევე რქოვანას უჯრედებსა და კონიუნქტივაში. დამახასიათებელია ზრდაში ჩამორჩენა, ძვლებში Read More …

ლეპრა (კეთრი)

ლეპრა (კეთრი) – ქრონიკული ინფექციური დაავადება, რომელსაც იწვევს კეთრის მიკობაქტერია, ხასიათდება კანის, ლორწოვანი გარსების და პერიფერიული ნერვული სისტემის უპირატესი დაზიანებით, ასევე თვალების, ზოგიერთი შინაგანი ორგანოს დაზიანებით. მისი გამომწვევია ობლიგატური უჯრედშიგა პარაზიტი. ამჟამად მსოფლიოში ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით აღრიცხულია 3 მლნ Read More …

კონვერგენცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კონვერგენცია – 1. (ინტ.) convergence ნაირგვაროვანი ელექტრონული ტექნოლოგიების ურთიერთდაახლოვების პროცესი, განპირობებული მათი სწრაფი განვითარებითა და ურთიერთქმედებით. ახლო მომავალში, ისე გაიზრდება ტრაფიკის გადაცემის სიჩქარე სატელეკომუნიკაციო სისტემებში , ხოლო მონაცემთა წარმოდგენის წესები იმდენად უნივერსალური Read More …

დიუშენის, ფსევდოჰიპერტროფიული მიოპათია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დიუშენის, ფსევდოჰიპერტროფიული მიოპათია – ფსევდოჰიპერტროფიული მიოპათია, რომელიც ხასიათდება კუნთების დიფუზური ატროფიით, კანჭის კუნთების ფსევდოჰიპერტროფიით, იხვისებური ბაჯბაჯით. არაიშვიათად ინტელექტის დაქვეითებით, ენდოკრინული მოშლილობებით (იცენკო – კუშინგის სინდრომი, ადიპოზოგენიტალური დისტროფია). ვითარდება სიცოცხლის პირველ წლებში, უწყვეტად Read More …

დეჟერინის დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დეჟერინის დაავადება – ნევრალური კუნთოვანი ატროფიის დეგენერაციული მემკვიდრეობითი ფორმა. გადაცემა ავტოსომურ – დომინანტური წესით. ადგილი აქვს კუნთების სიმეტრიულ პროგრესირებად ატროფიას, ნერვული ბოჭკოების გასქელებას, რომელთა პალპირება ადვილად ხერხდება კანქვეშ. ტროფიკის და მგრძნობელობის დარღვევა, Read More …

დეზინფორმაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დეზინფორმაცია – (ინტ.) misinformation ერთი ობიექტის მიერ მეორისათვის ინფორმაციის მიზანმიმართული გადაცემა ისეთ სიტუაციაში, როცა მისი რეალიზაცია მიზანშეწონილია პირველისათვის და არ არის მიზანშეწონილი მეორისათვის. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული Read More …

გონოკოკური კონიუნქტივიტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გონოკოკური კონიუნქტივიტი – (ბლენორეა) (თვალის დაავ.) ეტიოლოგია. გამომწვევები – ნეისერის გონოკოკები. ახალშობილებში დასნებოვნება ხდება მშობიარობის დროს დაავადებული დედიდან; მოზრდილებში გამომწვევის გადაცემა ხდება ინფიცირებული საგნებით ან ხელებით გონოკოკური ურეთრიტით დაავადებულისგან. სიმპტომები. როგორც წესი Read More …

ავტოსორსინგი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ავტოსორსინგი – სამუშაოს სრული ან ნაწილობრივი გადაცემა გარეშე ორგანიზაციების გარკვეული ფუნქციების უზრუნველსაყოფად ტრადიციულ სამუშაოებზე საკუთარი ძალების კონცენტრაციისათვის, რომელიც სრულდება საკუთარი პერსონალით და საკუთარი რესურსებით. უფრო ფორმალურია: გარეშე მოიჯარისათვის ზოგიერთი ბიზნეს – ფუნქციის Read More …

ადრენერგული გადაცემა

ადრენერგული გადაცემა – აგზნების გადაცემა ნორადრენალინის მეშვეობით.