ცხენის კუდი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხენის კუდი – (cauda equina, PNA, BNA, JNA) ზურგის ტვინის წელის, გავისა და კუდუსუნის ფესვების ერთობლიობა, რომელიც მდებარეობს ხერხემლის არხში, ზურგის ტვინის საზღვრის ქვევით (წელის მეორე მალა). გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა Read More …

ცერებროსპინური სითხე

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცერებროსპინური სითხე – თხიერი გარემო, რომლითაც ავსებულია სუბარაქნოიდული სივრცე, რომელიც გარს ერტყმის თავისა და ზურგის ტვინს, ასევე მათ შიგა ღრუებს. განუწყვეტლივ გამომუშავდება თავის ტვინის პარკუჭებში. მისი საერთო მოცულობაა 150 მლ, დღე – Read More …

ცერებროსპინური დეგენერაციები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცერებროსპინური დეგენერაციები – (ცერებროსპინალური ატაქსიები) მემკვიდრეობითი დაავადებების ჯგუფი, რომელიც ხასიათდება ნათხემისა და ზურგის ტვინის გამტარი სისტემების დეგენერაციით, რიგ შემთხვევებში ღეროს, ბაზალური განგლიების, მხედველობის ნერვის, ბადურის, პერიფერიული ნერვების ჩართვით. კლინიკურად ვლინდება ნათხემოვანი ატაქსიით, Read More …

ცენტრალური არხი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცენტრალური არხი – (canalis centralis ლათ.canalis – არხი, centralis – ცენტრალური) – ზურგის ტვინის ცენტრალური არხი, დასაბამს იღებს ნერვული ლულის სპინალური ნაწილის ღრუდან. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა Read More …

ჩირქოვანი ტენდოვაგინიტი

ჩირქოვანი ტენდოვაგინიტი – (ქირურგ.) (იხ. ,,მყესოვანი პანარიციუმი’’). ტენდოვაგინიტის გამომწვევი ინფექცია მყესოვან ბუდეში შეიძლება მოხვდეს უშუალოდ ნაჩხვლეტი, ნაკვეთი და ცეცხნასროლი ჭრილობების დროს ან გარშემო განლაგებული ანთებითი კერებიდან ლიმფური გზებით. სიმპტომები, მიმდინარეობა ისეთივეა, როგორც მყესოვანი პანარიციუმის დროს. ავადმყოფის ზოგადი მდგომარეობა საკმაოდ მძიმეა, Read More …

შტრიუმპელის ფენომენი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შტრიუმპელის ფენომენი – პათოლოგიური სინკინეზია, რომელიც აღინიშნება ცენტრალური ჰემიპარეზის დროს: ტერფის უნებლიე ზურგისმიერი მოხრა ავადმყოფის მცდელობისას მოხაროს პარეზული კიდური მუხლისა და მენჯ – ბარძაყის სახსარში. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა Read More …

შტრიუმპელის დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შტრიუმპელის დაავადება – (A. G. G. Strumpell, გერმ. ნევროპათოლოგი; სინ.: შტრიუმპელის ოჯახური სპასტიკური პარაპლერგია)ნერვული სისტემის მემკვიდრულ – ოჯახური ქრონიკული პროგრესირებადი დაავადება, ზურგის ტვინის მთელს სიგრძეზე პირამიდული ტრაქტის გამტარების დეგენერაციული ცვლილებებით; დამახასიათებელია ცენტრალური Read More …

შოკი სპინური

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შოკი სპინური – ნევრული ცენტრების აგზნებადობის დროებითი მკვეთრი დაცემა, რომლებიც მდებარეობენ ზურგის ტვინის დაზიანების დონის ქვევით; ვლინდება ზურგის ტვინის შესაბამისი რეფლექსების შესუსტებით. გაფრთხილება!  

შერყევა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შერყევა – (ლათ. commotio) ქსოვილებისა და ორგანოების დახურული მექანიკური დაზიანება, რომელიც ხასიათდება მათი ფუნქციის დარღვევით, ნათლად გამოხატული მორფოლოგიური ცვლილებების გარეშე; ხშირად აღინიშნება თავის, ზურგის ტვინისა და გულმკერდის შერყევები. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული Read More …

შარკოს დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შარკოს დაავადება – გვერდითი ამიოტროფული სკლეროზი –  უცნობი ეტიოლოგიის ნერვული სისტემის ქრონიკული პროგრესირებადი დაავადება. ახასიათებს თავისა და ზურგის ტვინის მამოძრავებელი ნეირონების დაზიანება, ქერქ – ზურგტვინისა და ქერქ – ბირთვთა ბოჭკოების დეგენერაცია. გამოვლინდება Read More …

შარდის ღამე შეუკავებლობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შარდის ღამე შეუკავებლობა – (ნერვ. დაავ.) დამახასიათებელია შარდის უნებლიე გამოყოფა ძილის დროს. უხშირესად გვხვდება პატარა ბავშვებში. მიზეზები მრავალფეროვანია: ბავშვის არასწორი ჰიგიენური აღზრდა, შარგამომყოფი გზების დაავადებები, ხერხემლის და ზურგის ტვინის თანდაყოლილი დეფექტები, ფსიქიკური Read More …

ქორდოტომია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქორდოტომია – (ბერძ. Chorde სიმი + tome გაკვეთა)ზურგის ტვინის ლატერალური სპინოთალამური გზის გადაკვეთის ოპერაცია, რომელიც ხდება ზურგის ტვინის გვერდით ლარში და წარმოადგენს სხეულის შესაბამისი ნახევრის ტკივილისა და ტემპერატურის მგრძნობელობის ძირითად გამტარს. აღნიშნული Read More …

ქორდა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქორდა – (ბერძნ.chorda  –  სიმი)   ზურგის სიმი, უვითარდებათ ქორდიან ცხოველებს ენდოდერმიდან და ფუნქციონირებს ზრდასრულ ცხოველებში. ადამიანის ჩანასახში ქორდა წარმოიქმნება ექტოდერმიდან და რედუცირდება ძვლოვანი ჩონჩხის განვითარების პროცესში. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის Read More …

ქიროპრაქტიკა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქიროპრაქტიკა – ხერხემლის სახსრებზე, ასევე ზურგის კუნთებზე ხელების ზემოქმედებით მკურნალობის მეთოდი. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ქატოსებრი ლიქენი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქატოსებრი ლიქენი – კანის სოკოვანი დაავადება. ეტიოლოგია, პათოგენეზი. გამომწვევია საფუარისებრი სოკო Pityrosporum orbiculare, რომელიც პარაზიტობს ეპიდერმისის რქოვან შრეში. წინასწარგანმწყობ ფაქტორებს მიეკუთვნება მომატებული ოფლიანობა, სებორეული დიათეზი. კლინიკური სურათი. გულმკედის, ზურგის, კისრის, იშვიათად მხრის Read More …

ფუნიკულიტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფუნიკულიტი – (ლათ. funiculus – ბაგირაკი) ორი სხვადასხვა დაავადების სახელწოდება: 1. ზურგის ტვინის ფესვების ანთებითი დაზიანება მათი საერთო ბაგირაკში შეერთების ადგილზე; 2. სათესლე ბაგირაკის ანთება. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა Read More …

ფუნიკულარული მიელოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფუნიკულარული მიელოზი – კლინიკური სინდრომი, რომელიც განპირობებულია ზურგის ტვინის უკანა და გვერდითი ლარების დეგენერაციული დაზიანებით, რაც თავის მხრივ დაკავშირებულია ვიტამინ B12 უკმარისობასთან. უკანა ბაგირაკების ფუნქციის დარღვევა იწვევს პარესთეზიებსა და გაბუჟებას ტერფებში, ტორტმანით Read More …

ფუა – ილემანის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფუა – ილემანის სინდრომი – (Ch. Foix,  ფრან.  ნევროპათოლოგი;  P. Hillemand, ფრან.  ექიმი)    გავისა და კუდუსუნის ძვლის აპლაზიის თანდაყოლილი შერწყმა, ზურგის ტვინის ქვედა სეგმენტების დისპლაზიით; ვლინდება ქვედა პერიფერიული პარაპლეგიით, მენჯის ორგანოების ფუნქციის Read More …

ფუა – ალაჟუანინის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფუა – ალაჟუანინის სინდრომი – (Ch. Foix, ფრან. ნევროპათოლოგი; Th. Alajouanine,   ფრან.  ნევროპათოლოგი) დაავადება, რომელიც  განპირობებულია ზურგის ტვინის სისხლძარღვების და მისი გარსების  პათოლოგიური ზრდით, ზურგის ტვინის ქსოვილის შემდგომი ნეკროზით; ვლინდება კეროვანი ნევროლოგიური Read More …

ფსევდოფურუნკულოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსევდოფურუნკულოზი – (ბერძ. ბერძ. Pseudes ცრუ + ფურუნკულოზი; სინ.: ფინგერის ფსევდოფურუნკულოზი) საოფლე ჯირკვლების ანთება, გამოწვეული სტაფილოკოკებით. აღინიშნება ახალშობილებში, ხშირად ცუდი მოვლის დროს. კეფის, ზურგის, დუნდულოების მიდამოში ჩნდება სხვადასხვა ზომის მრავლობითი კანქვეშა ინფილტრატები, Read More …

ფსევდოუნიპოლარული უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსევდოუნიპოლარული უჯრედები – (cellulae pseudou­nipolares ბერძნ. pseudos  –  ცრუ, ლათ. unus  –  ერთი და polaris  –  პოლარული)  ზურგის ტვინის კვანძის (ganglion spinale) მგრძნობიარე ნერვული  უჯრედები, რომელთა სხეულებიდან გამოდის ერთი მორჩი. უკანასკნელი ნეირონის Read More …

ფსევდოუნიპოლარული ნეირონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსევდოუნიპოლარული ნეირონი – (neuronum pseudounipolare  –  neurocytus პსეუდოუნიპოლარის ბერძნ.pseudes  –  ცრუ)   ნეიროციტი, რომელის ნეირიტი და დენდრიტი უჯრედის სხეულიდან ერთადერთი ღეროთი გამოდიან, ხოლო შემდეგ იტოტებიან. ლოკალიზებულია უპირატესად ზურგტვინის კვანძის პერიფერიაზე, დენდრიტები მიემართება პერიფერიაზე, Read More …

ფსამოზური სხეულაკები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსამოზური სხეულაკები – (ბერძ. Psammos ქვიშა) წვრილი, სფერული, შრეობრივი წარმონაქმნები, რომლებიც შედგება კალციუმის მარილებისაგან. ფსამოზური სხეულაკებს ნახულობენ თავის ტვინის პარკუჭების სისხლძარღვოვანი წნულის შემაერთებელ ქსოვილში და ქსლისებრ გარსში, თავისა და ზურგის ტვინის მაგარი Read More …

ფრიდრეიხის ატაქსია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფრიდრეიხის ატაქსია – მემკვიდრეობითი დაავადება, რომელიც დაკავშირებულია ზურგის ტვინის გამტარი სისტემებისა და პერიფერიული ნერვული ბოჭკოების  დეგენერაციასთან. ვლინდება 8 – 15 წლის ასაკში მერყევი ნაბიჯებითა და ხშირი დაცემებით. აღინიშნება ატაქსია და მოძრაობის კოორდინაციის Read More …

ფასციკულაციები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფასციკულაციები – (fasciculus – კონა, იოგი) კუნთოვანი ბოჭკოების ცალკეული კონების უნებლიე, სწრაფი შეკუმშვა, რომელიც შესამჩნევია თვალით, მაგრამ არ იწვევს მოძრაობას; ჩვეულებრივ აღინიშნება იმ ზონებში, რომლებიც ინერვირდება დაზიანებული ზურგის ტვინის წინა რქებით ან Read More …

ულრიხის სინდრომი

ულრიხის სინდრომი – (О. Ullrich, გერმ. პედიატრი) განვითარების ანომალია: კისერზე ნაკეცების არსებობა დვრილისებრ მორჩსა და აკრომიონს შორის, რასაც თან ახლავს კიდურების მრავლობითი ცვლილებები (სინდაქტილია, კლინოდაქტილია, ბარძაყის თანდაყოლილი ამოვარდნილობა და სხვ.); მიმდინარეობს ლიმფანგიექტაზიით და მტევნებისა და ტერფების ზურგის ზედაპირების შეშუპებით. გაფრთხილება! Read More …

ტრაქტოტომია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრაქტოტომია – (ლათ. Tractus, აქ ტრაქტი, გზა + ბერძ. Tome გაკვეთა)თავის ტვინის ან ზურგის ტვინის გამტარი გზების გადაკვეთის ოპერაცია, ცენტრალურ ნერვულ სისტემის ზემო და ქვემდებარე ნაწილებში პათოლოგიური იმპულსების გატარების შეწყვეტის მიზნით. გაფრთხილება! Read More …

ტვინისრუხი ნივთიერება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტვინისრუხი ნივთიერება – (substantia grisea medullaris)   ნერვული სისტემის რუხი ნივთიერება შედგება ნერვული  უჯრედებისაგან, უმიელინო და თხელი მიელინური ბოჭკოებისა და გლიისაგან, ზურგის ტვინსა და თავის ტვინის ღეროში მულტიპოლარული ნეირონები განლაგებულია ჯგუფურად (ბირთვების სახით), Read More …

ტვინის სიმსივნეები (თავისა და ზურგის ტვინის

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტვინის სიმსივნეები (თავისა და ზურგის ტვინის – )  –  ვითარდება მოზრდილებსა და ბავშვებში, განსაკუთრებით ხშირად 50 – 55 და 5 – 10 წლის ასაკში. 15 წელზე მეტი ასაკის ავადმყოფებში თავის ტვინის ავთვისებიანი Read More …

ტენეზმები

ტენეზმები – (ბერძნ. tenesmos  –  ცრუ ჭინთვა < teino  –  ვძაბავ), მტკივნეული, ცრუ ჭინთვები დეფეკაციის ან შარდვის დროს. იწვევს სწორი ნაწლავის ან შარდის ბუშტის კუნთების ტონური შეკუმშვა, ამავე დროს სფინქტერების სპაზმური შეკუმშვა ხელს უშლის ორგანოს დაცლას.. ტენეზმები აღინიშნება დიზენტერიის, სწორი Read More …