ჩასახვა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჩასახვა – (conceptio)ორსულობის წარმოქმნა; გულისხმობს კვერცხუჯრედის განაყოფიერებასა და სანაყოფო კვერცხის იმპლანტაციას. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ყვითელი სხეული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყვითელი სხეული – 1. (corpus luteum) დროებითი დამატებითი ენდოკრინული ჯირკვალი, რომელიც საკვერცხეში ოვულაციის შემდეგ მწიფე ფოლიკულის გასკდომის – გახლეჩის ადგილას წარმოიქმნება. ყვითელ სხეულში ფოლიკულური ეპითელიუმის ჯირკვლოვანი ტრანსფორმაციის შედეგად პროდუცირდება ჰორმონი პროჟესტერონი, რომელიც Read More …

სრული ტოტალური არათანაბარი დაყოფა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სრული ტოტალური არათანაბარი დაყოფა – (fissio in toto inae­qualis)   მიმდინარეობს ყვითრით ძლიერ გადაუტვირთავი ტელოლეცი­ტური კვერცხუჯრედის ისეთი ბლასტომერების წარმოქმნით, რომლე­ბიც მთლიანად არიან ერთმანეთთან დაკავშირებული, მაგრამ განსხვავ­დებიან ზომებით (უფრო წვრილი ბლასტომერები განლაგებულია ანიმა­ლურ ნაწილში, Read More …

საშვილოსნოს მილები

საშვილოსნოს მილები – (tubae uteri, salpinx; სინ.: ფალოპის მილები, კვერცხსავალები) წყვილი მილოვანი ორგანო, რომლებიც ახორციელებენ კვერცხუჯრედისა და სპერმატოზოიდების ტრანსპორტირების ფუნქციას, ქმნიან კეთილსაიმედო გარემოს განაყოფიერების პროცესისათვის, კვერცხუჯრედის განვითარებისათვის ორსულობის ადრეულ ვადებში და ჩანასახის გადადგილებისათვის საშვილოსნოში. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი Read More …

საკვერცხის ციკლი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საკვერცხის ციკლი – (cyclus ovarii სინ.ოვარიული ციკლი ლათ.ovarium  –  საკვერცხე) კვერცხუჯრედისა და ფოლიკულის მომწიფების თანამიმდევრული ფიზიოლოგიური პროცესია, რომელიც ბოლოვდება კვერცხუჯრედის გამოსვლით გამსკდარი ფოლიკულიდან და მის ადგილას ყვითელი სხეულის განვითარებით. იგი ქალის ორგანიზმში Read More …

პროგესტერონი

პროგესტერონი – ქალის სტეროიდული სასქესო ჰორმონი. გამომუშავდება საკვერცხეების ყვითელ სხეულში; ამზადებს საშვილოსნოს განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის იმპლანტაციისათვის და კვებისთვის, არეგულირებს ნივთიერებათა ცვლას ქალის ორგანიზმში ორსულობის პერიოდში. (2)  პროგესტერონი  – ჰორმონი, რომელიც გამომუშავდება ყვითელი სხეულის მიერ ან პლაცენტით. აუცილებელია მენსტრუალური ციკლის ნორმალური მეორე Read More …

პოლარული სხეულაკები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პოლარული სხეულაკები – (corpuscula polaria) – იხ.სინ. პირველი და მეორე რიგის მიმართების სხეულაკები. სახელწოდება „პოლარული“ სხეულაკი ასახავს კვერცხუჯრედის ერთ – ერთ პოლუსზე ამ წვრილი აბორტული უჯრედების განლაგების თავისებურებას. ტერმინი შემოიღო რობინმა (1862). Read More …

პირველი რიგის სხეულაკი მიმართებითი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პირველი რიგის სხეულაკი მიმართებითი – / სინ.პირველი რე­დუქციული სხეულაკი, პირველი პოლარული სხეულაკი, პოლოციტი / – წვრილი აბორტული უჯრედი, რომელიც წარმოიქმნება მეორე რიგის ოოციტთან ერთად პირველი რიგის ოოციტის გაყოფის დროს. მიმართებითი სხეულაკი შემდგომში Read More …

პართენოგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პართენოგენეზი – 1. (parthenogenesis ბერძნ.parthenos – ქალწული და genesis – განვითარება) გამარტივებული სასქესო გამრავლების ხერხი, როდესაც ახალი ორგანიზმი ვითარდება მხოლოდ ერთი კვერცხუჯრედიდან მამრობითი სასქესო უჯრედის განაყოფიერების გარეშე. ამ მოვლენას ეწოდება გინოგენეზი . Read More …

ოოპლაზმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოოპლაზმა – (ooplasma ბერძნ.oon – კვერცხი და იხ.პლაზმა) კვერცხუჯრედის ციტოპლაზმა. სინ. ოვოპლაზმა. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს Read More …

ოოლემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოოლემა – (oolemma ბერძნ.oon – კვერცხი და lemma – გარსი) კვერცხუჯრედის გარსი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს Read More …

ოოგონიები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოოგონიები – (oogonia ბერძნ.oon – კვერცხი, gonos – დაბადება. სინ.ოვოგონიები) კვერცხუჯრედის განვითარების საწყისი უჯრედები, რომლებიც ემბრიონის საკვერცხეში მრავლდებიან და რომლებისგანაც პირველი და მეორე რიგის ოოციტების სტადიების გავლით ოოგენეზის პროცესში წარმოიქმნება მომწიფებული სასქესო Read More …

ოვოპლაზმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოვოპლაზმა – (ovoplasma ლათ.ovum – კვერცხი იხ.პლაზმა) კვერცხუჯრედის ციტოპლაზმა. სინ.ოოპლაზმა. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი Read More …

ოვოგონია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოვოგონია – (ovogonium) საწყისი უჯრედი კვერცხუჯრედის განვითარებისათვის. ემბრიონულ საკვერცხეში გამრავლებული საწყისი უჯრედი, რომელიც დასაბამს აძლევს პირველად ოოციტს ახალშობილი გოგონას საკვერცხეში. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) Read More …

ოვოგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოვოგენეზი – (ovogenesis ბერძნ.genesis – ჩასახვა, წარმომავლობა) ქალის სასქესო უჯრედების განვითარების პროცესი ოვოგონიებიდან დაწყებული ოვოციტების სტადიის გავლით მწიფე კვერცხუჯრედის წარმოქმნამდე. სინ. ოოგენეზი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი Read More …

მეროგონია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მეროგონია – (merogonia ბერძნ.meros – ნაწილი და gonos – გვარი) – კვერცხუჯრედის უბირთვო ფრაგმენტის განვითარება მისი სპერმატო­ზოიდით განაყოფიერების დროს. მეროგონია ანდროგენეზის სახე­სხვაობაა, რომლის დროს ზიგოტის განვითარებაში მთავარ როლს ასრუ­ლებს მამრობითი სასქესო უჯრედი. Read More …

მერობლასტური დაყოფა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მერობლასტური დაყოფა – (fissio meroblastica ბერძნ.meros – ნაწილი და blastos – ნერგი, ჩანასახი) არასრული ან ნაწილობრივი და­ყო­ფა, როდესაც იყოფა კვერცხუჯრედის მხოლოდ ყვითრით გადაუტვირ­თავი ნაწილი. არასრული დაყოფა შეიძლება იყოს დისკოიდური (fissio discoidalis) და Read More …

მეზოლეციტური კვერცხუჯრედი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მეზოლეციტური კვერცხუჯრედი – (ovocytus mesolecithalis ბერძნ.mesos – საშუალო და lekithos – ყვითრი) მიკროსკოპული ზომისაა, მცირე რაოდენობით შეიცავს დეიტეროპლაზმას, რომელიც თითქმის თანაბრადაა განაწილებული ციტოპლაზმაში, რის გამოც მეზოლეციტური კვერცხუჯრედის დაყოფა თუმცა სრულია, მაგრამ – Read More …

მდედრობითი პრონუკლეუსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მდედრობითი პრონუკლეუსი – (pronucleus femininus) ზიგოტაში კვერცხუჯრედის ბირთვი სპერმიუმის ბირთვის შერწყმამდე. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული Read More …

კვერცხუჯრედის სხივური გვირგვინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კვერცხუჯრედის სხივური გვირგვინი – (corona radiata ovarii)  ფოლიკულური უჯრედების რადიალურად განლაგებული შრე, რომე­ლიც გამჭვირვალე ზონას ესაზღვრება. ფოლიკულოციტების მორჩები გაჭოლავს გამჭვირვალე ზონას და ახორციელებს ოოციტის ტროფიკას. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და Read More …

ეპიგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ეპიგენეზი – (epigenesis ბერძნ.epi – ზევით და genesis – განვითარება) მოძღვრება, რომლის თანახმადაც, ახალი ორგანიზმის სხვადასხვანაირი ნაწილები წარმოიქმნება კვერცხუჯრედის ერთგვაროვანი მასალისაგან ჩანასახზე სხვადასხვა ფაქტორის (გარემოსა და განვითარების სხვადასხვა პირობების) ზემოქმედების გამო. პრეფორმიზმის Read More …

დეტერმინანტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დეტერმინანტები – (determinantae ლათ.determinare – განსა­ზღვრა) მემკვიდრეობის ჰიპოთეზური ერთეულები; ვეისმანის (1891) მიხედვით არათანაბრად განლაგდებიან კვერცხუჯრედის დაყოფის დროს, რის გამოც წარმოიქმნება სპეციფიკური დიფერენცირებული ქსოვი­ლოვანი უჯრედები. იხ.იდები. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და Read More …

დენუდაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დენუდაცია – (ლათ.denudatio – გაშიშვლება, მოცილება) კვერ­ცხუჯრედის სხივური გვირგვინის ფოლიკულური უჯრედების მოშო­რება. მიმდინარეობს საშვილოსნოს ლულის ეპითელიუმის სეკრეტისა და სპერმატოზოიდის მიერ გამოყოფილი ჰიალურონიდაზას ზემოქმე­დებით განაყოფიერების დროს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და Read More …

დაყოფის ღარები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დაყოფის ღარები – (sulci fussionis) ჩანასახის ზედაპირზე ჩაღრმავებანია, რომლებიც შეესაბამებიან ბლასტომერების დაყოფის სიბრტყეებს. არჩევენ მერიდიანულ, განედურ, ეკვატორულ და ტანგენციურ დაყოფის ღარებს. დაყოფის სიბრტყეების (და ღარების) მიმართულება განპირობებულია კვერცხუჯრედის ციტოპლაზმის აქტიური მასის უპირატესი Read More …

გინოგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გინოგენეზი – (gynogenesis ბერძნ.gyne – ქალი და genesis – განვითარება) სპერმატოზოიდით გააქტივებული კვერცხის განვი­თარება, როდესაც სპერმატოზოიდი შემდგომ აღარ მონაწილეობს ზი­გოტის განვითარების პროცესში. ამ მოვლენას უწოდებენ ცრუგანაყო­ფიერებას, ანუ ფსევდოგამიას. გინოგენეზის კორელატია (საპირისპირო) ანდროგენეზი, Read More …

გამეტოპათიები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გამეტოპათიები – თანდაყოლილი დაავადებების ჯგუფი, რომელთა განვითარება განპირობებულია გენეტიკური მასალის ცვლილებებით სასქესო უჯრედების მომწიფების პროცესში (გამეტოგენეზი) ან განაყოფიერების დროს და განაყოფიერებული კვერცხუჯრედის (ზიგოტის) დაყოფის პირველ სტადიებზე; შესაძლებელია იყოს ქრომოსომთა რიცხვის (პოლიპლოიდია ან Read More …

ანდროგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ანდროგენეზი – (androgenesis ბერძნ.aner, andros – მამაკაცი და genesis – განვითარება) მამრობითი პართენოგენეზი ე.ი. განა­ყოფიე­რებული მხოლოდ მამრობითი ბირთვის შემცველი განაყოფიე­რებული კვერცხის განვითარება, მაშინ როდესაც კვერცხუჯრედის ბირთვი არ არის, ვინაიდან განაყოფიერების პროცესს წინ Read More …

ალეციტური კვერცხუჯრედი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ალეციტური კვერცხუჯრედი – (ovocytus alecithalis ბერძნ.a – უარყოფა და lekithos – ყვითრი) კვერცხუჯრედი, რომელიც არ შეიცავს დეიტეროპლაზმას. დამახასიათებელია პარაზიტული ბრტყელი ჭიებისათვის, რომელთა ჩანასახები კვერცხუჯრედის ირგვლივ არსე­ბული ყვითრის უჯრედების საკვებ მასალას იყენებენ. (ც. Read More …

აკროსომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი აკროსომა – (acrosoma; აკრო – + ბერძ. soma სხეული; სინ.: აპიკალური სხეული) სტრუქტურა სპერმატოზოიდის წინა ნაწილზე, რომელიც აიოლებს მის შეღწევას კვერცხუჯრედის გარსში განაყოფიერების დროს. გაფრთხილება! ბმულები: 1. ლალი დათეშიძის საავტორო ფარმაცევტული სკოლა Read More …

ადამიანის კვერცხუჯრედი

ლალი დათეშიძე ადამიანის კვერცხუჯრედი – (ovocytus hominis) მაღალსპე­ციალიზებული და მაღალორგანიზებული დიფერენცირებული უჯრედი (მეორადად იზოლეციტური ტიპისაა ოლიგოლეციტური). იგი მრგვა­ლია. მისი დიამეტრი დაახლოებით 0, 15 მმ – ს შეადგენს. იწონის 3,10 მკგ – ს, შეიცავს ქრომოსომათა ჰაპლოიდურ რიცხვს და X – სასქესო Read More …