წიგნური ლექსიკა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი წიგნური ლექსიკა – (ლინგვ.) მეტყველების წიგნურ სტილთან დაკავშირებული ლექსიკა, რომელიც გამოიყენება სამეცნიერო ლიტერატურაში, პუბლიცისტურ ნაწარმოებებში, ოფიციალურ – საქმიან დოკუმენტებში და ა. შ. მაგ. კონიუნქტურა, პრეროგატივა, ფაქტორი, ერუდიცია, ჰიპოთეზური, დეკლარირებული, იდენტური და სხვ. Read More …

ცენტროსომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცენტროსომა – (centrosoma ლათ. centrum – ცენტრი და ბერძნ. soma, somatos – სხეული) უჯრედის ორგანოიდი, რომელსაც ეწოდება უჯრედის ცენტრი . იგი შედგება ერთი, ან უფრო ხშირად, ორი ცენტრალური სხეულაკისაგან – ცენტრიოლებისაგან , Read More …

ქრომატინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომატინი – (chromatinum ბერძნ.chroma, chromatos  –  შეღებვა, ფერი)  უჯრედის ბირთვის ნივთიერება, რომელიც ძირითადი საღებარებით ძლიერ იღებება. ქიმიურად ქრომატინი რთული ცილაა, რომლის შემადგენლობაში შედის დნმ და ჰისტონები. ბირთვული ქრომატინის დნმ იძლევა ფელგენის დადებით Read More …

ქონდრიოსომები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქონდრიოსომები – (chondriosomata ბერძნ.chondros  –  მარცვალი და soma, somatos  –  სხეული)  –  მიტოქონდრიები  უჯრედის ორგანოიდის, ე.წ.ქონდრიომის განაწევრები, რომლებიც ასრულებენ უჯრედის სასუნთქი ცენტრებისა და ენერგიის აკუმულატორების როლს. უჯრედის ამ სტრუქტურული კომპონენტების აღსანიშნავად თანამედროვე Read More …

უჯრედის ბირთვი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედის ბირთვი – (nucleus cellulae სინ.caryon) – უჯრედის ძირითადი კომპონენტი, რომელიც უზრუნველყოფს მათ რეპროდუქ­ციას,­ გენეტიკურ დეტერმინაციას და ცილის სინთეზის რეგულაციას. უჯრედის უმნიშვნელოვანესი ნაწილი, რომლის მოქმედებასთანაა და­კავშირებული გენეტიკური ინფორმაციის გადაცემა. გარეგნულად ბირ­თვი უფრო Read More …

სტრესი (ფსიქოლოგია)

სტრესი (ფსიქოლოგია) – (ინგლ. stress – დაძაბულობა) 1. ,,ორგანიზმის არასპეციფიკური პასუხი მისადმი წაყენებულ ნებისმიერ მოთხოვნაზე” (გ. სელიე); 2. არასპეციფიკური პასუხი, დაძაბვის ფუნქციონალური მდგომარეობა ორგანიზმის რეაქტიულობისა, წარმოქმნილი ადამიანებსა და ცხოველებში სტრესორის ზემოქმედების პასუხად; 3. ძლიერი  არახელსაყრელი, ორგანიზმზე უარყოფითად მოქმედი ზემოქმედება (სინონიმი Read More …

სტიგმები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სტიგმები – 1. (ბერძ. stigma – წერტილი, ლაქა, ნიშანი, დაღი) ძველ სამედიცინო ლიტერატურაში ამ ცნებით აღნიშნავდნენ გადაგვარების (დეგენერაციების) ფსიქიკურ და ფიზიკურ ნიშნებს. ფსიქიკურ დეგენერაციულ სტიგმებს მიეკუთვნება ნორმალური ფსიქიკიდან თანდაყოლილი გადახრები. ფიზიკური დეგენერაციული Read More …

პტი მალი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პტი მალი – მცირე ეპილეფსიური შეტევა. თანამედროვე ლიტერატურაში ტერმინი გამოიყენება როგორც აბსანსის სინონიმი. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

პლაზმოსომები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლაზმოსომები – (plasmosomata იხ.პლაზმა და ბერძნ.soma, somatos – სხეული) უჯრედის ბირთვის ჭეშმარიტი ბირთვაკები ცრუ ბირთვაკების ანუ კარიოსომებისაგან განსხვავებით. ამჟამად ამ ტერმინს ციტოლოგიურ ლიტერატურაში. ნაკლებად იყენებენ (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და Read More …

პლაზმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლაზმა – (ბერძნ. plasma – ნაძერწი ფიგურა, გამოძერწილი) – ბიოლოგიურ ლიტერატურაში ამ ტერმინს ხმარობენ „პირველადი წარმომქმნელი მასის“ ან „ცოცხალი ნივთიერების მასის“ მნიშვ­ნელობით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და Read More …

პათოლოგიური მდგომარეობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პათოლოგიური მდგომარეობა – 1. ნორმიდან მყარი გადახრა, რომელსაც ორგანიზმისათვის ბიოლოგიურად უარყოფითი მნიშვნელობა აქვს. სამედიცინო ლიტერატურაში ტერმინი ,,პათოლოგიური მდგომარეობა” გამოიყენება ფართო გაგებით – ჰომეოსტაზის სხვადასხვა პარამეტრების დროებითი, გარდამავალი გადახრების აღსანიშნავად, მიუხედავად მათი ხანგრძლივობისა; Read More …

მსჯელობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მსჯელობა – (ფსიქოლოგია) აზროვნების ერთ – ერთი ლოგიკური ფორმა (იხ. აგრეთვე გაგება, დასკვნა). მსჯელობა არის კავშირი ორ ცნებას შორის (ობიექტთან და პრედიკატთან). ლოგიკაში მუშავდება მსჯელობის კალსიფიკაცია. ფსიქოლოგია შეისწავლის მსჯელობის განვითარებას, როგორც აბსტრაქტული, Read More …

ერეტიზმი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ერეტიზმი – (ბერძ. erethismos – გაღიზიანება, აგზნება) ავადმყოფურად მომატებული აგზნებადობა, გაღიზიანებადობა. თანამედროვე ლიტერატურაში მას იყენებენ მოუსვენრობით და (ან) ემოციური აგზნების სიჭარბით მიმდინარე ოლიგოფრენიის დასახასიათებლად. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს Read More …

ენერგიდა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ენერგიდა – (ბერძნ.energos – მოქმედი) ცოცხალი ნივთიერების ფუნქციური ერთეული, რომელიც წარმოდგენილია ბირთვულ – ციტოპ­ლაზმური უბნით. უკანასკნელში შედის ბირთვი მის გარშემო ციტოპ­ლაზმით, რომელიც ბირთვის ფიზიოლოგიური გავლენის სფე­როშია. თუ უჯრედი შეიცავს ერთ ბირთვს, მას Read More …

დეგენერატები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დეგენერატები – პირები, მემკვიდრულად განპირობებული პიროვნული დისჰარმონიით. ტერმინი ამოღებულია სამეცნიერო ლიტერატურიდან. თანამედროვე ლიტერატურაში დეგენერატებს შეესაბამებიან პირები, რომელთაც აღენიშნებათ ფსიქოპათიის სხვადასხვა ფორმები. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები Read More …

გოლჯის აპარატი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გოლჯის აპარატი – (complexus golgiensis ჰapparatus reticulatus internus / სინ.გოლჯის კომპლექსი, უჯრედშიდა ბადისებრი აპარატი, ორ­თოვეზიკულური ფორმაცია, გოლჯიოსომები, დიქტიოსომები) უჯრე­დის ორგანოიდი, რომელიც ციტოპლაზმის მუდმივი და მაღალდიფერენ­ცირებული ნაწილია. იგი შედგება 60 Ao – მდე Read More …