სქესობრივი როლი

განმარტებითი ლექსიკონი სქესობრივი როლი – სოციალური ქცევის მოდელი, მოთხოვნების და მოლოდინების სპეციფიკური კრებული, რომელსაც უყენებს საზოგადოება მამრობითი ან მდედრობითი სქესის პირებს. ლიტერატურა, წყაროები, გაფრთხილება   გაფრთხილება დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. თბილისი, 2005. “ტექინფორმის” დეპონენტი N: Read More …

სპერმატოგონიები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპერმატოგონიები – (spermatogonia ბერძნ.sperma  –  თესლი და gonos  –  დაბადება)  –  სათესლის სპერმატოგენული ეპითელიუმის კამბიური  უჯრედები, რომელთაგან სპერმატოგენეზის პროცესში პირველი და მეორე რიგის სპერმატოციტებისა და სპერმატიდების სტადიებით ვითარდება მომწიფებული მამრობითი სასქესო  უჯრედები  Read More …

სპერმატოგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპერმატოგენეზი – (spermatogenesis ბერძნ.sperma  –  თესლი და genesis  –  განვითარება) სპერმატოგონიებიდან მამრობითი სასქესო  უჯრედების განვითარების პროცესი. მიმდინარეობს სათესლეს კლაკნილ­ მილაკების მთელ სიგრძეზე ტალღისებურად. სპერამტოგენეზის მიმდი­ნარეობაში არჩევენ ოთხ პერიოდს: 1. გამრავლების; 2. ზრდის; Read More …

სპერმატიდები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპერმატიდები – (spermatidia ბერძნ. sperma  –  თესლი და eidos  –  მსგავსი) განვითარებადი მამრობითი სასქესო  უჯრედები, რომლებიც წარმოიქმნებიან პრესპერმატიდებისაგან მომწიფების შედეგად. ჩამოყალიბების პერიოდის გავლის შემდგე სპერმატიდები შემდგომი გაყოფის გარეშე გადაიქცევა მომწიფებულ მამრობით სასქესო Read More …

სინკარიონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სინკარიონი – (syncaryon ბერძნ. syn  –  ერთად და caryon  –  ბირთვი)  –  უჯრედის ბირთვი, რომელიც წარმოიქმნება ორი ან რამდენიმე ბირთვის შეერთების შედეგად (მაგალითად, ზიგოტაში მამრობითი და მდედრობითი პრონუკლეუსების შეერთებისას). სინ. ამფინუკლეუსი. (ც. Read More …

სინგამია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სინგამია – (syngamia ბერძნ. syn  –  ერთად და იხ.გამეტები)  განაყოფიერება, ანუ მამრობითი და მდედრობითი მომწიფებული სასქესო  უჯრედების (გამეტების) შეერთება ზიგოტის წარმოქმნით. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 Read More …

სერტოლის უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სერტოლის უჯრედები – / სუსტენტოციტები / –  (sustentocyti)  სათესლე კლაკნილი მილაკების ეპითელიუმის ტროფიკული და საყრდენი  უჯრედები, რომლებიც უზრუნველყოფენ მამრობითი სას­ქესო  უჯრედების განვითარებას. წარმოშობითა და ფუნქციით ეს  უჯრედები საკვერცხის ფოლიკულური  უჯრედების ანალოგიურია. ასე Read More …

სასქესო უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სასქესო უჯრედები – (cellulae sexuales)   უჯრედები, რომლებიც წარმოიქმნებიან სასქესო ჯირკვლების (სპერმატოზოიდებისა და კვერ­ცხ უჯრედების) ეპითელიუმის განვითარების პროცესში. ისინი სპეციალ­დებიან ორგანიზმთა კვლავწარმოსაქმნელად. განაყოფიერების დროს მამრობითი და მდედრობითი სასქესო  უჯრედები წარმოქმნიან ზიგოტას , რომლისგანაც Read More …

სათესლე კლაკნილი მილაკი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სათესლე კლაკნილი მილაკი – (tubulus seminifer contortus ლათ.tubulus  –  მილაკი, contortus  –  კლაკნილი) სათესლის პარენქიმის წარმომქმნელი ბრმად დაწყებული მილაკი. ამოფენილია ბაზალურ მემბრანაზე მდებარე სპერმატოგენური ეპითელიუმით, მიმდინარეობს მამრობითი სასქესო  უჯრედების წარმოქმნა. გაფრთხილება! ბმულები: Read More …

პირველი რიგის სპერმატოზოიდები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პირველი რიგის სპერმატოზოიდები – (spermatozoida primaria ბერძნ. sperma – თესლი, zoon – ცხოველი და eidos – მსგავსი სინ. პირველადი სპერმატოციტები) განვითარებადი მამრობითი სასქესო უჯრედები, რომლებიც წარმოიქმნებიან სპერმატოგონიებიდან და სპერმატოგენეზის ზრდის პერიოდში არიან, Read More …

პართენოგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პართენოგენეზი – 1. (parthenogenesis ბერძნ.parthenos – ქალწული და genesis – განვითარება) გამარტივებული სასქესო გამრავლების ხერხი, როდესაც ახალი ორგანიზმი ვითარდება მხოლოდ ერთი კვერცხუჯრედიდან მამრობითი სასქესო უჯრედის განაყოფიერების გარეშე. ამ მოვლენას ეწოდება გინოგენეზი . Read More …

მტვრიანა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მტვრიანა – ყვავილოვანი მცენარეების მამრობითი სქესის ორგანო. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

მეროგონია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მეროგონია – (merogonia ბერძნ.meros – ნაწილი და gonos – გვარი) – კვერცხუჯრედის უბირთვო ფრაგმენტის განვითარება მისი სპერმატო­ზოიდით განაყოფიერების დროს. მეროგონია ანდროგენეზის სახე­სხვაობაა, რომლის დროს ზიგოტის განვითარებაში მთავარ როლს ასრუ­ლებს მამრობითი სასქესო უჯრედი. Read More …

მეორე რიგის სპერმატოციტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მეორე რიგის სპერმატოციტები – (spermatocyti secundarii ბერძნ. sperma – თესლი, cytos – უჯრედი, სინ.პრესპერმატიდები, მეორადი სპერმატოციტები) განვითარებადი მამრობითი სასქესო უჯრედებია, რომლებიც წარმოიქმნებიან პირველი რიგის სპერმატოციტებისაგან მომწიფების პირველი გაყოფის შედეგად. ისინი შეიცავენ ქრომოსომების Read More …

მამრობითი პრონუკლეუსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მამრობითი პრონუკლეუსი – (pronucleus masculinus) ზიგოტაში სპერმიუმის ბირთვი განაყოფიერების დროს ქალის პრონუკლეუსთან შერწყმამდე. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა Read More …

კარიოგამია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კარიოგამია – (caryogamia ბერძნ.caryon  –  ბირთვი და იხ.გამეტები)  ორი გამეტის (მამრობითი და მდედრობითი სასქესო უჯრედების) ბირთვების მთლიანი შერწყმა განაყოფიერების დროს, რის შედეგადაც წარმოიქმნება სინკარიონი . (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და Read More …

დიპლოიდია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დიპლოიდია – (diploidia ბერძნ.diploos – ორმაგი) უჯრედებში ჰო­მომლოგიური ქრომოსომების წყვილების მთლიანი ნაკრების არსე­ბობა. ყოველ ასეთ წყვილში ერთ – ერთი ჰომოლოგიური ქრომოსომა ატა­რებს გენეტიკურ ინფორმაციას მამრობითი ხაზით, მეორე კი – მდედრო­ბითი ხაზით და Read More …

გონომერები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გონომერები – (gonomeri ბერძნ.gonos – გვარი და meros – ნაწილი) ორმაგი ბირთვები ზიგოტაში, რომელშიც მამრობითი და მდედრო­ბითი პრონუკლეუსები დიდხანს რჩება შეურწყმელი, განცალ­კე­ვებული. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი Read More …

გამეტა

გამეტა – მომწიფებული სასქესო უჯრედი; განაყოფიერების პროცესში გამეტების შერწყმით იწყება ახალი ორგანიზმის განვითარება მშობლების გენური პროგრამის მიხედვით.გამეტები – (gametae ბერძნ.gametes – მეუღლე – ქმარი და gamete – მეუღლე – ცოლი) მამრობითი და მდედრობითი სასქესო უჯრედები – (სპერმატოზოიდი და კვერცხუჯრედი). იხ. Read More …

ბარის სხეულაკები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ბარის სხეულაკები – (corpuscula chromatini sexualia) სასქესო ქრომატინის სხეულაკები, რომლებიც ჰეტეროპიკნეზურად შეცვლილი ზედმეტი X – ქრომოსომებია. ასე ეწოდებათ მკვლევარ ბარის გვარის მიხედვით, რომელმაც 1949 წელს პირველმა აღმოაჩინა მამრობითი და მდედრობითი ორგანიზმების უჯრედების Read More …

ანიმაკულისტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ანიმაკულისტები – (ლათ.animal – ცხოველი) მათ მიაჩნდათ, რომ მამრობითი სასქესო უჯრედი – სპერმატოზოიდი შეიცავს წინასწარ წარ­მოქმნილ მინიატურულ ზრდასრულ ორგანიზმს (დელენპლატიუსი, გოტიე და სხვ.). ჩანასახის განვითარება წარმოდგენილი იყო არა როგორც ახლად წარმოქმნა, არამედ Read More …

ანდროგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ანდროგენეზი – (androgenesis ბერძნ.aner, andros – მამაკაცი და genesis – განვითარება) მამრობითი პართენოგენეზი ე.ი. განა­ყოფიე­რებული მხოლოდ მამრობითი ბირთვის შემცველი განაყოფიე­რებული კვერცხის განვითარება, მაშინ როდესაც კვერცხუჯრედის ბირთვი არ არის, ვინაიდან განაყოფიერების პროცესს წინ Read More …

ანდრენ – ბიერსინგ – უილიამსის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ანდრენ – ბიერსინგ – უილიამსის სინდრომი – თანდაყოლილ ანომალიათა კომპლექსი. მუცლის წინა კედლის ქვედა ნაწილის კუნთების სრული ან ნაწილობრივი დეფექტი, ორმხრივი კრიპტორქიზმი, ჰიდრონეფროზი, თირკმელების დისპლაზია. შესაძლოა კუჭ – ნაწლავის, გულის და ჩონჩხის Read More …

ავტოსტერილურობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ავტოსტერილურობა – განაყოფიერების უუნარობა მცენარეებსა და ჰერმაფროდიტ ცხოველებში, რომელთაც ნორმალურად აქვთ განვითარებული მამრობითი და მდედრობითი გამეტები; ამ ორგანიზმებში, ჩვეულებრივ, ხდება ჯვარედინი განაყოფიერება. გაფრთხილება! ბმულები: 1. ლალი დათეშიძის საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2. სამედიცინო Read More …

აგამოსპერმია

აგამოსპერმია – (agamospermia ბერძნ.a – უარყოფა, იხ.გამეტები და sperma, spermatos – თესლი) სქესობრივი გამრავლების გამარტივებული მეთოდი მდედრობითი გამეტების განვითარების საფუძველზე, რომლის პროცესში განაყოფიერება არ ხდება. მამრობითი გამეტები ამ პროცესში მხოლოდ ზიგოტის დაყოფის სტიმულატორების როლს ასრულებენ. იხ.პართენოგენეზი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. Read More …