შტრუბინგ – მარკიაფავას დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შტრუბინგ – მარკიაფავას დაავადება – ღამის პაროქსიზმული ჰემოგლობინურია  –  დაავადება ვითარდება სომატური მუტაციის შედეგად ღერძულ უჯრედებში, რასაც მივყავართ ერითროციტების ანომალიური პოპულაციების წარმოშობამდი. მათ ახასიათებს უჯრედული მემბრანის მომატებული მგრძნობელობა კომპლემენტისადმი. გამოვლინდება მუდმივი სისხლძარღვთა Read More …

უჯრედის შეღწევადობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედის შეღწევადობა – უჯრედის მემბრანის უნარი, გაატაროს ესა თუ ის ნივთიერებანი. შეღწევადობის ასეთი განმარტება მომდინარეობს მემბრანული თეორიის მიხედვით. უჯრედის შეღწევადობა მისი მთლიანი შიგთავსის უნარია, შთანთქოს ესა თუ ის ნივთიერებანი (ა.ს.ტროშინი, 1956). (ც. Read More …

უჯრედის ბირთვი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედის ბირთვი – (nucleus cellulae სინ.caryon) – უჯრედის ძირითადი კომპონენტი, რომელიც უზრუნველყოფს მათ რეპროდუქ­ციას,­ გენეტიკურ დეტერმინაციას და ცილის სინთეზის რეგულაციას. უჯრედის უმნიშვნელოვანესი ნაწილი, რომლის მოქმედებასთანაა და­კავშირებული გენეტიკური ინფორმაციის გადაცემა. გარეგნულად ბირ­თვი უფრო Read More …

უჯრედი – კოლბები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედი – კოლბები – თვალის ბადურას სინათლისადმი მგრძნო­ბიარე მხედველობითი უჯრედები (კოლბიანი მხედველობის უჯრედები – cellulae opticae coniferae), რომელთა პერიფერიულ მორჩს კოლბის ფორმა აქვს. ამ მორჩის შემადგენლობაში არჩევენ გარეთა გრძელ სეგმენტს (segmentum coni Read More …

უჯრედი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედი – (ლათ. cellula; ბერძნ. cytos) ცოცხალი ნივთიერების ელემენტარული სტრუქტურული და ფუნქციური ერთეული, რომე­ლიც შედგება ბირთვისა და ციტოპლაზმისაგან და ცხოველური და მცენარეული ორგანიზმების განვითარებისა და აგებულების საფუძ­ველია. უჯრედი ურთულესი, მთლიანი, თვითმარეგულირებელი და Read More …

ტერმინალური ზღუდარები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტერმინალური ზღუდარები – დესმოსომების სახესხვაობა. ნაწლავის, თირკმლისა და ზოგიერთი სხვა ეპითელიუმის მეზობელი  უჯრედების ციტოპლაზმური მემბრანის  –  პლაზმოლემის სპეციალი­ზებული უბნები. ჩვეულებრივ, ტერმინალური ზღუდარები  უჯრედების აპიკალურ ნაწილშია მათი თავისუფალი ზედაპირის ქვევით. სინათლის მიკროსკოპიაში ეს Read More …

სფინგოლიპიდოზები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სფინგოლიპიდოზები – მემკვიდრულ დაავადებების ჯგუფი, რომლებიც განპირობებულია სფინგოლიპიდების ცვლის დარღვევით, რომლებიც შედიან თავის ტვინისა და სხვა ორგანოების უჯრედული მემბრანის შემადგენლობაში. ვლინდება პროგრსესირებადი ჭკუასუსტობით, მოძრაობის დარღვევებით, საყრდენ – მამოძრავებელი აპარატის, კანის, თვალის ბადურას, Read More …

საზღვროვანი წინა მემბრანა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საზღვროვანი წინა მემბრანა – (membrana limitans anterior)   თვალის რქოვანას წინა ეპითელიუმის ფიბრილური მემბრანა (გადაწ­ნული კოლაგენური ფიბრილები). მდებარეობს რქოვანას წინა ეპითე­ლიუმის ბაზალური მემბრანის ქვეშ. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა Read More …

როფეოციტოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი როფეოციტოზი – (ropheocytosis ბერძნ.ropheo  –  ვსრუტავ და cytos  –  უჯრედი) უჯრედის მიერ გარემოდან სუბმიკროსკოპული ნაწილაკებისა და მაკრომოლეკულების შთანთქმის პროცესი. ეს მიმდინარეობს ციტოლემაზე მიკრული ნაწილაკების ჩართვის ნაკეცების სიღრმეში, რაც დაკავშირებულია მემბრანის გადიდების მოვლენასთან. Read More …

პრესინაფსური მემბრანა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პრესინაფსური მემბრანა – (membrana presynaptica) აქსონის ნეირიტის ტერმინალური გაგანიერება, შეიცავს სინაპსურ ბუშტუკებსა და მიტოქონდრიებს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) 2.  ნერვული ბოჭკოს ზედაპირული მემბრანის უბანი, Read More …

პლაზმური მემბრანა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლაზმური მემბრანა – (membrana plasmatica სინ. ციტოპ­ლაზმური მემბრანა, ციტოლემა, პლაზმოლემა, „უჯრედის გარსი“) თხელი ციტოპლაზმური აპკი, რომლის გარსის სისქე 70 – 120 Ao – ის ტოლია. ის შედგება ორი ელექტრონული მკვრივი შრისაგან (20 Read More …

პერიტონეალური დიალიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პერიტონეალური დიალიზი – ტოქსიკური ნივთიერებებისაგან ორგანიზმის გაწმენდის მეთოდი, რომლის დროსაც ნახევრადგამტარი მემბრანის როლს ასრულებს პერიტონეუმი. ამასთან მუცლის ღრუ ირეცხება სპეციალური ხსნარით, რომელიც პერიოდულად ახლდება. მეთოდი გამოიყენება იმ შემთხვევებში, როდესაც ჰემოდიალიზის ჩატარება რაიმე Read More …

პერინუკლეური სივრცე

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პერინუკლეური სივრცე – (spatium perinucleare ბერძნ. peri – ახლოს და ლათ.nucleus – ბირთვი) სივრცე ბირთვის მემბრანის გარე და შიგა ფურცლებს შორის. მისი ზომა ფართო ფარგლებში მერყეობს. საშუალოდ ის 100 – 200 Ao Read More …

ნაპრალისებრი შეერთება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნაპრალისებრი შეერთება – (macula communicans nexus ლათ. nexus – შეერთება) მოკონტაქტე უჯრედთა პლაზმოლემის (მემბრანის) უბნები, რომლებიც ქმნიან არხებს. აქვთ უჯრედში და უჯრედიდან იონებსა და დაბალმოლეკულურ შენაერთებში შეღწევადობის უნარი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. Read More …

მეზაქსონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მეზაქსონი – (mesaxon ბერძნ.mesos – შუა და axon – ღერძი) შვანის უჯრედის ღარის საპირისპირო კიდეების ციტოპლაზმური მემბრანის შეხების დროს წარმოქმნილი ორმაგი მემბრანა – დუბლიკატურა, რო­მელშიც აქსონი ჩადის. შვანის უჯრედის შემდგომი ბრუნვა აქსონის Read More …

კლაუდიუსის უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კლაუდიუსის უჯრედები – (cellulae sustentantes externae  –  გარეთა საყრდენი უჯრედები)   კორტის ორგანოს ბაზალური მემბრანის მფარავი გლიური ეპითელიუმის კუბური ან ბრტყელი უჯრედები. ისინი მდებარეობენ ჰენზენის უჯრედების გარეთ. ასე ეწოდებათ პირველად მათი აღმწერი ავტორის Read More …

ვაკუოლი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ვაკუოლი – (vacuola ლათ.vacuus  –  ცარიელი)  უჯრედის ციტოპლა­ზმაში სფერული ღრუ, რომელიც შემოსაზღვრულია ციტოპლაზ­მური მემბრანით და ამოვსებულია ჰომოგენური თხიერი შიგთავსით (უჯრედის სითხით). ვაკუოლების ზომა და მათი შიგთავსის ქიმიური შედგენილობა შეიძლება სულ სხვადასხვანაირი იყოს. Read More …

დიუშენის კუნთოვანი დისტროფია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დიუშენის კუნთოვანი დისტროფია – ერთ – ერთი ყველაზე ხშირი ნერვულ – კუნთოვანი დაავადება; დაკავშირებულია ცილის სინთეზის დარღვევასთან, რომელიც ახდენს კუნთოვანი უჯრედის მემბრანის სტაბილიზაციას. ვლინდება სიცოცხლის პირველ წელს მენჯის სარტყლისა და ბარძაყის კუნთების Read More …

დიალიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დიალიზი – (ბერძნ. dyalysis – დაშლა, გამოყოფა), კოლოიდური სისტემებიდან და მაღალმოლეკულური ნაერთების ხსნარებიდან დაბალმოლეკულური მინარევების გამოყოფა ნახევრად შეღწევადი მემბრანების მეშვეობით. დიალიზისისთვის განკუთვნილი უმარტივესი მოწყობილობა – დიალიზატორი წარმოადგენს ნახევრად შეღწევადი მასალისაგან დამზადებულ პარკს Read More …

დესმოსომები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დესმოსომები – (desmosomata ბერძნ.desmos – კავშირი და soma, somatos – სხეული) ციტოპლაზმური მემბრანის – პლაზმოლემის სპე­ციალიზებული სტრუქტურები, რომლებიც უზრუნველყოფენ უჯრედების გადაბმას ერთმანეთთან. ისინი მკვრივი უბნების სახისაა, შეიცავენ ფოსფოლიპიდურ გრანულებს და მდებარეობენ მეზობელი Read More …

გლიკოლიპიდები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გლიკოლიპიდები – რთული ლიპიდები, რომლებიც შეიცავენ შაქრის ნაერთებს. წარმოადგენს უჯრედული მემბრანის სტრუქტურულ კომპონენტს; განსაკუთრებით მდიდარია გლიკოლიპიდებით ნერვული ქსოვილი. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა