წამწამოვანი უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი წამწამოვანი უჯრედები – (cellulae ciliares) სასუნთქი გზების ეპითელიუმის წამწამოვანი (მოციმციმე) უჯრედები (epitheliocyti ciliati), რომელთა აპიკალურ ზედაპირზე მრავალრიცხოვანი წამწამებია. იხ.სინ.მოციმციმე უჯრედები. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) Read More …

ცხიმოვანი ქსოვილი

ცხიმოვანი ქსოვილი – ცოცხალი ორგანიზმების შემაერთებელი ქსოვილის სახესხვაობა, რომლის შემადგენელი უჯრედები თითქმის მთლიანადაა ამოვსებული ცხიმოვანი წვეთებით; ასრულებს ენერგეტიკული დეპოს ფუნქციას, იცავს ორგანიზმს სითბოს დაკარგვისაგან. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი

ცხიმოვანი უჯრედები (ლიპოციტები)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხიმოვანი უჯრედები (ლიპოციტები) – (cellulae adiposae / lipocyti – adipocyti / ) – ფაშარი შემაერთებელი ქსოვილის უჯრედები, რომელთა ციტოპლაზმა შეიცავს დიდი რაოდენობით ცხიმის მარაგს. ჩვეულებრივ, ამ უჯრედებში ცხიმოვანი ჩანართები ქმნის ერთ დიდ Read More …

ციტობლასტომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტობლასტომა – (cytoblastoma ბერძნ.cytos – უჯრედი და blastos – ჩანასახი) – ფორმაწარმომქმნელი მასალა, რომლიდანაც, როგორც შეცდომით ფიქრობდნენ XIX საუკუნის შუა პერიოდის მკვლევარნი, წარმოიქმნება უჯრედები მათი თავისუფალი ხელახლა წარმოქმნის გზით. ტერმინი შემოიღო შლეიდენმა Read More …

ცთომილი უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცთომილი უჯრედები – (cellulae migrantes) უჯრედები, რომლებსაც გადაადგილების უნარი აქვთ. ეს თვისება ახასიათებს მიკროფაგებს (ნეიტროფილურ ლეიკოციტებს) და როგორც ჰემატოგენურ (ლიმფოციტები და მონოციტები), ისე ჰისტოგენურ მაკროფაგებს, რომლებიც წარმოიქმნებიან ჰისტიოციტებიდან, რეტიკულური უჯრედებიდან და ზოგიერთი Read More …

ცენტროაცინური უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცენტროაცინური უჯრედები – (cellulae centroacinosae ლათ.centrum – ცენტრი და acinus – უჯრედი, კენკრა) – პანკრეასის – კუჭუკანა ჯირკვლის ბოლო – ტერმინალური სეკრეციული ნაწილის (აცინუსის) ცენტრში მდებარე ჩასართავი ნაწილის უჯრედები. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. Read More …

ცდომილი უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცდომილი უჯრედები – ცხოველებისა და ადამიანის ორგანიზმის სხვადასხვა ტიპის უჯრედები, როგორც წესი, მეზენქიმური წარმოშობის, რომელთაც ახასიათებთ ამებისმაგვარი მოძრაობა (ამებოციტები, ჰისტიოციტები, მაკროფაგები, პოლიბლასტები, სისხლის უჯრედები). გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები Read More …

ჩართული დისკოები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჩართული დისკოები – (disci intercalati)  გულის კუნთის ქსო­ვილის ბოჭკოებში უჯრედშორისი საზღვრები. თავისი ულტრასტრუქ­ტურით ჩართული დისკოები ანუ ფირფიტები დესმოსომების მსგავსია და მათ აქვთ არასწორი ზიგზაგისებრი ხაზის სახე, რომელიც წარ­მოქმნილია ორი მოსაზღვრე კუნთოვანი უჯრედის Read More …

შუალედური უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შუალედური  უჯრედები – (cellulae medianae)   კუჭის ფუნდუსის ჯირკვლების ყელის ნაწილის  უჯრედები. ისინი ასრულებენ კამბიუმის როლს კუჭის ეპითელიუმისა და ფუნდუსის ჯირკვლების ეპითელიუმისთვის, რომლის შემადგენლობაში შედის აგრეთვე მთავარი, შემომფენი  –  პარიესული ანუ საფარი და Read More …

შილინგის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შილინგის სინდრომი – შილინგის ტიპის მონოციტული ლეიკემია, რეტიკულოენდოთელიოზის ნაირსახეობა  –  პერიფერიულ სისხლში პათოლოგიური მონოციტების მსგავსი რეტიკულური უჯრედები.  ნიშნები: მაღალი ტემპერატურა, კანსა და ლორწოვან გარსზე სისხლჩაქცევები ან ნეკროზები, თრომბოციტოპენია, ლეიკოციტოზი (ბევრია რეტიკულური უჯრედების Read More …

შვანის უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შვანის უჯრედები – (lemmocyti)  ოლიგოდენდროგლიის  უჯრედები, რომლებიც ნერვული  უჯრედების აქსონის გარშემო გარსს ქმნიან. ასე უწოდეს ტ.შვანის გვარის მიხედვით, რომელმაც პირველმა აღწერა ეს  უჯრედები 1839 წელს. იხ.სინ.ოლიგოდენდროციტები, ლემობლასტები. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, Read More …

შემომფენი უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შემომფენი უჯრედები – / საფარი; პარიესული ეგზოკრინო­ციტები / (cellulae tectoriae / exocrinocyti parietales / ) კუჭის ფუნდუსის ჯირკვლების  უჯრედები, რომლებიც გამოიმუშავებენ მა­რილმჟავას. სახელწოდება ასახავს ამ  უჯრედების უპირატესად პერიფე­რიულ განლაგებას ჯირკვლის კედელში, რომლის Read More …

შემაერთებელი პიგმენტური ქსოვილი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შემაერთებელი პიგმენტური ქსოვილი – (textus connectivus pigmentosus) შემაერთებელი ქსოვილის სახე, შედგება პიგმენტური  უჯრედებისაგან. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა Read More …

ყნოსვის უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყნოსვის უჯრედები – / უჯრედები ყნოსვის ნეიროსენსო­რული / (cellulae olfactoriae / cellulae neurosensoria olfactoria / ) ყნოსვის ორგანოს ნერვული უჯრედები, რომლებიც შეიგრძნობენ სუნიან ნივთიერებათა მოლეკულების გაღიზიანებებს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის Read More …

ყნოსვის ორგანოს საყრდენი ეპითელიოციტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყნოსვის ორგანოს საყრდენი ეპითელიოციტი – (epithe­liocytus sustentans organi olfactus ,thsy. epi – ზევით, thele – დვრილი, cytos – უჯრედი) – ყნოსვის მრავალრიგიანი ეპითელიუმის უჯრედები, იზოლირებული არიან ერთმანეთისაგან რეცეპტორული (ნეიროსენ­სორული) უჯრედებით. მეტაბოლიზმის მაღალი Read More …

ყნოსვის ორგანოს ბაზალური ეპითელიოციტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყნოსვის ორგანოს ბაზალური ეპითელიოციტი – – (epithe­liocytus basalis / organi olfactus / ბერძნ.epi – ზევით, thele – დვრილი, cytos – უჯრედი, basis – საფუძველი, organon – ორგანო; ლათ.olfactus – ყნოსვა) – ყნოსვის Read More …

ყნოსვის ეპითელიუმი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყნოსვის ეპითელიუმი – – (epithelium olfactorium ბერძნ.epi – ზევით, thele – დვრილი; ლათ.olfactus – ყნოსვა) მრავალრიგიანი ეპითელური უჯრედების ფენა, შედგება რეცეპტორული და საყრდენი უჯრედებისაგან. მდებარეობს ბაზალურ მემბრანაზე, რომლის ქვეშ შემაერთებელი ქსოვილია. გაფრთხილება! Read More …

ყვითელი ხალი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყვითელი ხალი – მხედველობის ყველაზე მეტი სიმახვილის ადგილი თვალის ბადურაში (ფოტორეცეპტორების მაქსიმალური რაოდენობა); ყვითელი სხეულის უჯრედები შეიცავენ ყვითელ პიგმენტს. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ყვითელი უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყვითელი უჯრედები – (cellulae luteae) ნაწლავის ეპითელიუმის უჯრედები, რომელთაც უფრო ხშირად უწოდებენ არგიროფილურ უჯრედებს ან კულჩიცკის უჯრედებს . მათ ყვითელს უწოდებენ მკრთალი ყვითელი ფერის ბაზალური მარცვლოვანების გამო, რომე­ლიც ჩანს ახალი შეუღებავი პრეპარატების Read More …

ყაითნოვანი ცილინდრული ერთშრიანი ეპითელიუმი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყაითნოვანი ცილინდრული ერთშრიანი ეპითელიუმი – (epithelium limbatum cylindricum unistratificatum ბერძნ.epi – ზევით, thele – დვრილი, cylindrus – ცილინდრი; ლათ.stratum – შრე, uni – ერთი) – საჭმლის მომნელებელი შუა ნაწილის ორგანოთა შრე. ნაწლავის Read More …

ყაითნიანი უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყაითნიანი უჯრედები – (cellulae microvillosae) – ნაწლავის ეპითელიუმის უჯრედები (ნაწლავის არშიიანი ეპითელიოციტი – epitheliocytus intestinalis cum limbo striato), რომელთა გარეთა ზედაპირზე არის მრავალრიცხოვანი მიკროხაოები , რომლებიც ქმნიან შემწოვ ყაითანს, ანუ კუტიკულას. იხ.სინ. Read More …

ღვიძლის უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ღვიძლის უჯრედები – (cellulae hepaticae seu hepatocyti)   ჰეპატოციტები ღვიძლის პარენქიმის ეპითელური  უჯრედებია. ისინი განლაგებულია ბაგირაკების მსგავსად, რომლებიც რადიალურადაა მიმართული ღვიძლის წილაკების ფარგლებში. ბაგირაკებს შორის გადის წილაკთაშიგა კაპილარები. ღვიძლის  უჯრედები გამოიმუშავებს ნაღველს, აგროვებს Read More …

ღვიძლის ეპითელიოციტი (ჰეპატოციტი)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ღვიძლის ეპითელიოციტი (ჰეპატოციტი) – (epitheliocytus hepatis / hepatocytus / ბერძნ.epi  –  ზევით, thele  –  დვრილი, cytos  –  უჯრედი და hepar, hepatis  –  ღვიძლი) ღვიძლის ფირფიტების შემად­გენელი  უჯრედები. გამოყოფენ გლუკოზას, სისხლის ცილებს, ნაღველს Read More …

ქსანთომა

ქსანთომა – 1. xanhtoma (ბერძნ. Xanhtos ყვითელი,  – oma სიმსივნე)  მოყვითალო ფერის კვანძოვანი სიმსივნე, რომელიც შედგება ლიპოიდების შემცველი შემაერთებელქსოვილოვანი უჯრედებისაგან; ვითარდება კანში, ხშირად თვალის ქუთუთოში. 2.   კანსა და ზოგიერთ ქსოვილში ტრიგლიცერიდებისა და ქოლესტერინის კეროვანი ჩალაგება; გამოწვეულია ნივთიერებათა ცვლის  პროცესების მოშლით. Read More …

ქრომოფობური უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომოფობური უჯრედები – (cellulae chromophobae ბერძნ.chroma  –  ფერი და phobos  –  შიში)  ჰიპოფიზის წინა წილის სუსტად შეღებვადი  უჯრედები, რომლებიც ფუნქციონირებადი ქრომოფილური  უჯრედების განვითარების წყაროა. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის Read More …

ქრომოფილური უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომოფილური უჯრედები – (cellulae chromophilae ბერძნ. chroma  –  ფერი და philia  –  სიყვარული)  ჰიპოფიზის წინა წილის  უჯრედები, რომლებიც კარგად იღებებიან საღებარებით. მჟავე ან ძირითად საღებარებთან დამოკიდებულების მიხედვით ეს  უჯრედები იყოფა აციდოფილურად და Read More …

ქრომოსომთა კომპლექტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომოსომთა კომპლექტი – ქრომოსომების ერთობლიობა, რომელსაც შეიცავს ორგანიზმის თითოეული უჯრედი. სასქესო უჯრედები შეიცავენ ქრომოსომთა ჰაპლოიდურ კომპლექტს, რომელშიც თითოეული ქრომოსომა გვხვდება მხოლოდ ერთხელ; სომატური უჯრედების უდიდეს ნაწილს გააჩნიათ დიპლოიდური კომპლექტი, რომელშიც თითოეული ტიპის Read More …

ქრომოსომების ძირითადი რიცხვის ნაკრები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომოსომების ძირითადი რიცხვის ნაკრები – X – ქრომოსომების­ საწყისი ნაკრები, რომლის საფუძველზე წარმოიქმნება პოლიპლოიდური  უჯრედები და პოლიპლოიდური ორგანიზმების სახეები. ამ უკანასკნე­ლებს აქვს გამეტური ქრომოსომული რიცხვი, რომელიც ქრომოსო­მების ძირითადი რიცხვის ჯერადია. მაგალითად, სხვადასხვა Read More …

ქრომოსომების ქიაზმები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომოსომების ქიაზმები – (chiasmata chromosomatum ბერძნ. chiasma  –  გაპობა)  ტეტრადების შემადგენლობაში მეიოზის დიპლონემის სტადიის დროს ბივალენტურ ქრომოსომებს შორის კავშირები, რომლებიც წარმოიქმნებიან ერთი ქრომოსომიდან. პირველადი სისხლის  უჯრედები, რომლებიც დასაბამს აძლევენ სისხლის ყველა უჯრედის Read More …

ქრომაფინური უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომაფინური უჯრედები – (chromaffinocyti ლათ. chromum  –  ქრომი და ბერძნ. affinis  –  მონათესავე) თირკმელზედა ჯირკვლის ტვინოვანი ნივთიერების  უჯრედები, რომლებიც გამოიმუშავებენ ადრენალინსა და ნორადრენალინს. ორქრომმჟავა კალიუმის ხსნარით დამუშავების დროს ამ  უჯრედების ციტოპლაზმაში გროვდება Read More …