ძირითადი ნივთიერება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ძირითადი ნივთიერება – (substantia fundamentalis)   ლაბისებრი ნივთიერება, რომლითაც ამოვსებულია შემაერთებელი ქსოვილის უჯრედებსა და ბოჭკოებს შორის სივრცე. მონაწილეობს მეტაბოლიტების ტრანსპორტში, ასრულებს მექანიკურ, დამაკავშირებელ და საყრდენ ფუნქციებს. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა Read More …

ფიზიოლოგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფიზიოლოგია – (ბერძნ. physis  –  ბუნება და … ლოგია) ადამიანისა და ცხოველთა, მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის სასიცოცხლო პროცესთა დინამიკას, ცოცხალი ორგანიზმის, როგორც მთლიანის, და მისი ორგანოების, ქსოვილების, უჯრედებისა და უჯრედთა სტრუქტურული ელემენტების ფუნქციებს, Read More …

უჯრედული გარსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედული გარსი – (tunica cellularis) – ცელულოზისა და სხვა ნივთიერებისაგან შემდგარი მკვრივი კედელი, რომელიც გარს ეკვრის მცენარეულ უჯრედს და ასრულებს დამცავ და საყრდენ ფუნქციებს. ასეთი უჯრედული გარსი აქვს მხოლოდ მცენარეულ უჯრედებს, ცხოველურ Read More …

სომატური ციტოგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სომატური ციტოგენეზი – (cytogenesis somatica ბერძნ.cytos  –  უჯრედი და გენესის  –  განვითარება)  –  სომატური  უჯრედების განვითარების პროცესი. ის მიმდინარეობს ონტოგენეზის ჩანასახოვანამდე, ჩანასახოვან და ქსოვილოვან ეტაპებზე. ჩანასახოვანამდე და ჩანასახოვან პერიოდებში სომატური  უჯრედები ძირითადად Read More …

სომატური ნერვული სისტემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სომატური ნერვული სისტემა – –  1. ნერვული სისტემის ნაწილი, რომელიც აინერვირებს სხეულის კუნთებს, უზრუნველყოფს ორგანიზმის სენსორულ და მოტორულ ფუნქციებს. ხერხემლიანი ცხოველების ჩონჩხის განივზოლიან კუნთებს ანერვიანებენ ზურგის ტვინის წინა რქებისა და თავის ტვინის Read More …

სერვერი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სერვერი – (ინტ.) server  ობიექტი, რომელიც სხვა ობიექტების მომსახურებას ეწევა მათი მოთხოვნების შესაბამისად – ინახავს, ახარისხებს და ავრცელებს ინფორმაციას. ინტერნეტში – ქსელში ჩართული ნებისმიერი კომპიუტერი (ან მასზე მომუშავე პროგრამა) არის სერვერი, თუ Read More …

საკვერცხე

საკვერცხე – 1. (ovarium)  ქალის სასქესო ჯირკვალი, ასრულებს გენერაციულ და ენდოკრინულ ფუნქციებს, შედგება ქერქოვანი და ტვინოვანი ნივთიერებებისაგან. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) 2.  ქალის სასქესო ჯირკვალი (ჩვეულებრივ წყვილი), რომელშიც წარმოიქმნება და მწიფდება კვერცხუჯრედი; Read More …

პლაზმოლემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლაზმოლემა – (plasmolemma იხ.პლაზმა და ბერძნ.lemma – გარსი) – უჯრედის გარეთა მემბრანა, ყველაზე მუდმივი ყველა უჯრედის ზედაპირული აპარატის უნივერსალური სუბსისტემა. შედგება ლიპიდურ – ცილოვანი კომპლექსისაგან, ასრულებს გამმიჯნავ, რეცეპტორულ და ტრანსპორტულ ფუნქციებს (იხ.სინ.ციტოლემა, Read More …

ნეიროჰორმონები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნეიროჰორმონები – ნეიროსეკრეტორული უჯრედების მიერ გამომუშავებული ბიოლოგიურად აქტიური ნივთიერებები. მათ მიეკუთვნება ვაზოპრესინი, ოქსიტონიცი, რილიზინგ – ჰორმოები, ადრენალინი და სხვ. არეგულირებენ შინაგანი ორგანოებისა (მათ შორის ენდოკრინული ჯირკვლების) და ცენტრალური ნერვული სისტემის ფუნქციებს. გაფრთხილება! Read More …

ნეიროგლია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნეიროგლია – (ნეირო… და glia  –  წებო), გლია, ერთობლიობა უჯრედებისა, რომლებიც ნეირონებთან ერთად შეადგენენ ნერვულ ქსოვილს. ნეიროგლიის უჯრედებით (ნეიროგლიოციტებით ანუ გლიოციტებით) ტვინში ამოვსებულია შუალედები ნეირონებსა და სისხლის კაპილარებს შორის. მათი რაოდენობა ტვინის Read More …

მაკროგლიის უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მაკროგლიის უჯრედები – (macrogliocyti ბერძნ.macros – დიდი და glia – წებო) ნეიროგლიური უჯრედები, რომლებიც ნერვულ სისტემაში ასრულებენ ტროფიკულ, გამმიჯნავ და საყრდენ ფუნქციებს. არჩევენ ამ უჯრედების რამდენიმე სახესხვაობას: 1. ეპენდიმურ უჯრედებს (ependymocyti); 2. Read More …

ლიმფური სისტემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ლიმფური სისტემა – (systema lymphaticum) ლიმფური კაპილარების, წვრილი და მსხვილი ლიმფური ძარღვების და მათ გასწვრივ მდებარე ლიმფური კვანძების სისტემა, რომელიც ვენებთან ერთად უზრუნველყოფს ორგანოების დრენაჟს, ანუ ქსოვილებიდან წყლის, ცილების, კოლოიდური ხსნარების, ლიპიდების, Read More …

ლევკოციტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ლევკოციტები – ლეიკოციტები (ლევკო… და ბერძნ. kytos – სათავსი, აქ – უჯრედი). ადამიანისა და ცხოველების სისხლის უფერო (”თეთრი”) უჯრედები. ლევკოციტების სახელით გაერთიანებულია სტრუქტურულად და ფუნქციურად ერთმანეთისგან განსხვავებული ბირთვიანი უჯრედები, რომლეიც არ შეიცავენ Read More …

ვაკუოლი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ვაკუოლი – (vacuola ლათ.vacuus  –  ცარიელი)  უჯრედის ციტოპლა­ზმაში სფერული ღრუ, რომელიც შემოსაზღვრულია ციტოპლაზ­მური მემბრანით და ამოვსებულია ჰომოგენური თხიერი შიგთავსით (უჯრედის სითხით). ვაკუოლების ზომა და მათი შიგთავსის ქიმიური შედგენილობა შეიძლება სულ სხვადასხვანაირი იყოს. Read More …

ექტოპლაზმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ექტოპლაზმა – (ectoplasma ბერძნ.ectos – გარედან და იხ.პლაზმა) ციტოპლაზმის პერიფერიული შრე, რომელიც ბირთვთან მიმდებარე და ენდოპლაზმის შემადგენელი შიგა შრეებისაგან იმით განსხვავ­დება, რომ უფრო მკვრივია, არ შეიცავს გრანულურ ჩანართებს და აქვს სპეციალიზებული ციტოპლაზმური Read More …

გასტროენტეროლოგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გასტროენტეროლოგია – მედიცინის დარგი, რომელიც შეისწავლის საჭმლის მომნელებელი სისტემის ორგანოთა აგებულებას, ფუნქციებს, დაავადებებს, მათი პროფილაქტიკისა და მკურნალობის მეთოდებს. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

გარეთა უჯრედის მემბრანა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გარეთა უჯრედის მემბრანა – (plasmolemma; membrana cellulae externae სინ.cytolemma externum ბერძნ.lemma – გარსი, კანი) ყველაზე მუდმივი, ყველა უჯრედისათვის უნივერსალური ზედაპირული აპარატის სუბსისტემა. შედგება ლიპოპროტეიდული კომპლექსისაგან, ასრულებს გამმიჯნავ, რეცეპტორულ, ტრანსპორტულ და სხვ. ფუნ­ქციებს. Read More …

ამნიოგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ამნიოგენეზი – (amniogenesis ბერძნ.amnion – კრავი და genesis – ჩასახვა, წარმოქმნა) ამნიონის წარმოქმნის პროცესი; ადამიანსა და ადამიანის მსგავს მაიმუნებში მიმდინარეობს ჩანასახოვანი ფარის ფიალასებრი ჩაღრმავების კიდეების შერწყმის გზით. ამნიონი ასრულებს მკვებავ (ადრეულ სტადიებზე), Read More …