ცენტრომერა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცენტრომერა – (centrum – ცენტრი და ბერძნ. meros – ნაწილი) – ჩვეულებრივად ქრომოსომის პირველადი (ანუ ცენტრული) გადაზონრვის ადგილას მკვრივი სფერული სხეულაკი, რომელიც მართავს მის გადაადგილებას მიტოზის დროს. ცენტრომერების საშუალებით ქრომოსომები მაგრდება აქრომატული Read More …

ქრომოფიბრილები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომოფიბრილები – (chromofibrillae ბერძნ.chroma  –  ფერი და ლათ.fibrilla  –  ბოჭკო)  ქრომოსომების ელემენტარული სიგრძივი სუბერთეულები, რომლებიც მხოლოდ ელექტრონულ მიკროსკოპში არიან ხილული. ისინი შედგებიან დნმ – ს მოლეკულებისაგან, რომელთა დიამეტრი 20 Ao – მდეა. Read More …

ქრომოსომული პლექტონემური სპირალი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომოსომული პლექტონემური სპირალი – (spira plectonemica chromosomatica ლათ.plexus  –  წნული და ბერძნ.nema  –  ძაფი)  პროფაზული ქრომოსომების შეფარდებითი სპირალი, რომელიც წარმოიქმნება იმ შემთხვევაში, როდესაც ორი ქრომატიდა ერთმანეთს გარს შემოეკვრის. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. Read More …

ქრომოსომული პარანემული სპირალი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომოსომული პარანემული სპირალი – (spira paranemica chromosomatica ბერძნ.para  –  ახლოს და nema  –  ძაფი)  მეტაფაზური ქრომოსომების სტანდარტული, ანუ სომატური სპირალი, რომელიც წარმოიქმნება ქრომოსომების სპირალიზაციის დროს, როდესაც ისინი ერთიმეორის ახლოს მდებარეობენ ისე, რომ Read More …

ქრომოსომის ფენოტიპი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომოსომის ფენოტიპი – (phaenotypus chromosomatis ბერძნ. phaino  –  ვუჩვენებ და typos  –  სახე, ანაბეჭდი)  ქრომოსომების სა­ერ­თო სურათის ცვლილებები ქრომოსომაში უჯრედის განვითა­რებისა და ფუნქციონირების პირობების მიხედვით. ვარაუდობენ, რომ ამ დროს ქრომოსომების გენური შემადგენლობა Read More …

ქრომოსომის ლოკუსები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომოსომის ლოკუსები – (loci chromosomatis ლათ.locus  –  ადგილი)   ქრომოსომების უბნები, რომლებშიც ლოკალიზებულია განსაზღვრული მემკვიდრეობითი ფაქტორები  –  გენები . მორგანის მიხედვით, ქრომოსომებს აქვს მათში ლოკუსების განლაგების ინდივი­დუა­ლური ნახატი (რუქა). ტერმინი ეკუთვნის მორგანს (1915). Read More …

ქრომოსომის დუპლიკაცია

ქრომოსომის დუპლიკაცია – (duplicatio chromosomatis ლათ. duplex  –  ორმაგი)   სახესხვაობა ქრომოსომული აბერაციის ქრომო­სომების სტრუქტურული ცვლილებების მუტაგენური ფაქტორების ზეგავლენით, რაც მდგომარეობს ქრომოსომის რომელიმე სეგმენტის გაორმაგებაში. თუ ქრომოსომაში უბნის გაორმაგება მოხდა მისი გადანაცვლებით მეორე ქრომოსომიდან (უფრო ხშირად ჰომოლო­გიურად), ასეთ დუპლიკაციას გადანაცვლებითს უწოდებენ. Read More …

ქრომოსომთა კომპლექტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომოსომთა კომპლექტი – ქრომოსომების ერთობლიობა, რომელსაც შეიცავს ორგანიზმის თითოეული უჯრედი. სასქესო უჯრედები შეიცავენ ქრომოსომთა ჰაპლოიდურ კომპლექტს, რომელშიც თითოეული ქრომოსომა გვხვდება მხოლოდ ერთხელ; სომატური უჯრედების უდიდეს ნაწილს გააჩნიათ დიპლოიდური კომპლექტი, რომელშიც თითოეული ტიპის Read More …

ქრომონემები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომონემები – (chromonema ბერძნ.chroma  –  ფერი და nema  –  ძაფი)   ნუკლეოპროტეიდული ძაფები, რომლებიც ქრომოსომების სუბმიკროსკოპული სიგრძივი სტრუქტურული სუბერთეულებია. თავის მხრივ, ქრომონემები შედგება უფრო წვრილი სუბერთეულებისაგან, ე.წ.ქრომოფიბრილებისაგან , რომლებიც დნმ – ის მოლეკულებს Read More …

ქრომომერები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომომერები – (chromomeri ბერძნ.chroma  –  ფერი და meros  –  ნაწილი)   ქრომონემების გასქელებული უბნები, რომლებიც ჰეტეროქრომატინს შეიცავენ. ქრომოსომების სიგრძეზე ქრომომერები გარკვეული რიგითაა განლაგებული. ისინი ერთმანეთისაგან განსხვავდება ფორმით, ზომითა და დნმ – ის შემცველობით. Read More …