ცდომილება გაზომვისა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცდომილება გაზომვისა – შეცდომა გაზომვისა, გაზომვის შედეგების გადახრა გასაზომი სიდიდის ჭეშმარიტი მნიშვნელობიდან. ცდომილება გაზომვისა შეიძლება იყოს სისტემატური, შემთხვევითი და უხეში (ამ უკანასკნელს ხშირად უწოდებენ აცდენას). გაზომვის სისტემატურ ცდომილებას უმეტესად იწვევს გაზომვის საშუალებათა Read More …

ცდისეული მეცნიერება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცდისეული მეცნიერება – მეცნიერების სახე, რომლის შედეგები ცდის მონაცემების განზოგადებითაა მიღებული და მათი ემპირიული შემოწმება პრინციპულად შესაძლებელია. ცდისეული მეცნიერება ძირითადად ემყარება ექსპერიმენტის ჩატარებას, მისი შედეგების დაკვირვებას, აღწერასა და ინდუქციას. ცდისეული მეცნიერების შინაარსი Read More …

შრომის შედეგების შეფასების მეთოდები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შრომის შედეგების შეფასების მეთოდები – მეთოდებისა და ხერხების ერთობლიობა, რომელიც გამოიყენება ცალკეულ მუშაკთა შრომის შედეგების მიღწევის ხარისხის განსასაზღვრავად მათი შრომითი საქმიანობის პროცესში. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და Read More …

ფსიქიკური ტრავმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსიქიკური ტრავმა – (ფსიქოლოგია) ზიანი, რომელიც მიადგა ადამიანის ფსიქიკურ ჯანმრთელობას გარემოს არახელსაყრელი ფაქტორების ინტენსიური ზემოქმედების შედეგად, ან სხვა ადამიანთა მწვავე ემოციური, სტრესული ზემოქმედებით მის ფსიქიკაზე (იხ. ფსიქოგენია). ინტენსივობის მიხედვით ფსიქოტრავმირებად ზემოქმედებას ყოფენ: Read More …

საინვესტიციო თანამშრომლობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საინვესტიციო თანამშრომლობა – საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების სახე, რომლის მიზანია რესურსების რაციონალური განაწილება, სახელმწიფოს მერ ეკონომიკაში უფრო მაღალი შედეგების მიღწევა შრომის საერთაშორისო განაწილებაში მონაწილეობის უპირატესობის გამოყენებით, საზოგადოებრივი წარმოების ტექნოლოგიური სტრუქტურის განახლებით. გაფრთხილება! ბმულები: Read More …

როლების რეგულირება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი როლების რეგულირება – გაცნობიერებული და საგნობრივი ფორმალური პროცედურა, რომლის მეშვეობითაც ინდივიდი თავისუფლდება მის მიერ ამა თუ იმ როლის შესრულებით გამოწვეული შედეგების პასუხისმგებლობისაგან. (სოც. და მარკ.კვლ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა Read More …

რელევანტობა (შესაფერისობა)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რელევანტობა (შესაფერისობა) – (ინტ.) relevance  ზოგადად: მიღებული შედეგის სასურველ შედეგთან შესაფერისობის ზომა. საძიებო სისტემის ტერმინებში – ძიების შედეგების შესაბამისობა მოთხოვნაში დასმულ ამოცანასთან. პორტალის ან ვებ – საიტის შემთხვევაში – ანონსირებული შინაარსის შესაფერისობა Read More …

პროფესიული ვარგისიანობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პროფესიული ვარგისიანობა – (ფსიქოლოგია) ადამიანის ფსიქიკური და ფსიქოფიზიოლოგიური თავისებურებების ერთობლიობა, რომლებიც აუცილებელია ამა თუ იმ პროფესიაში საზოგადოებრივად მიღებული ეფექტურობის მისაღწევად. პროფესიული ვარგისიანობა ადამიანს დაბადებიდან არ დაყვება, ის ფორმირდება სწავლების პროცესში და შემდგომ Read More …

პროგნოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პროგნოზი – 1. დაავადების განვითარების, საბოლოო თერაპიული ეფექტის, შესაძლო გვერდითი ეფექტების წინასწარგანჭვრეტა, წინასწარმეტყველება. 2. პროგნოზი – (ინტ.) prediction – მიმდინარე მომენტში შემომავალი ინფორმაციის საფუძველზე, ახალი ინფორმაციის მიღების იმიტაცია და მისი შეპირისპირება ადრე Read More …

პერსონალის პიროვნული თვისებების შეფასება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პერსონალის პიროვნული თვისებების შეფასება – შრომის შედეგების შეფასების შემადგენელი ნაწილი, რომლის დროსაც შესაძლოა გამოიყოს პიროვნების როგორც საერთო, უნივერსალური თვისებები (მაგალითად, საერთო ერუდიცია, გარეგნული სახე, პატიოსნება, კომუნიკაბელურობა და ა. შ.), ასევე სპეციფიკური, რომელიც Read More …

პასუხისმგებლობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პასუხისმგებლობა – (ფსიქოლოგია) მომწიფებული პიროვნების თვითრეგულაციისა და თვითდეტერმინაციის სპეციფიკური ფორმა, რომელიც გამოიხატება საკუთარი თავის, – როგორც ჩადენილი ქმედებებისა და მათი შედეგების მიზეზი, – შემეცნებაში და საკუთარი უნარის შემეცნებასა და კონტროლში – გახდეს Read More …

კოპროგრამა

კოპროგრამა – (კოპრო –  + ბერძ. gramma ჩანაწერი) განავლის გამოკვლევის შედეგების ჩანაწერი. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი

კონკურირებადი ჰიპოთეზა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კონკურირებადი ჰიპოთეზა – კვლევის შედეგების ალტერნატიული ახსნა, რომელიც ლოგიკური თვალსაზრისით არ შეიძლება სწორი იყოს თუკი საწყისი ჰიპოთეზა სწორია. (სოც.კვლ.,მარკ) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და Read More …

ინტერნეტის სამეცნიერო მეთოდები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ინტერნეტის სამეცნიერო მეთოდები – (ინტ.) ქსელური საინფორმაციო სივრცის თეორიული და პრაქტიკული ათვისების წესების,ხერხებისა და ოპერაციების ერთობლიობა. გამოიყენება ამ სივრცის შესახებ ცოდნის მისაღებად და გასაღრმავებლად. ზოგადი მეთოდებია: ანალიზი, სინთეზი, აბსტრაჰირება, შედარება, ინდუქცია, დედუქცია, Read More …

ეფექტური დოზა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ეფექტური დოზა – მაიონებელი გამოსხივების სიდიდე, რომელიც გამოხატავს ადამიანის ორგანიზმის ან მისი ცალკეული ორგანოების დასხივების შესაძლო უარყოფითი (მათ შორის, შორეული) შედეგების წარმოქმნის რისკის ზომას მათი რადიომგრძნობელობის გათვალისწინებით; (საქართველოს კანონი ბირთვული და რადიაციული Read More …

ეპიკრიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ეპიკრიზი – ავადმყოფის ისტორიაში გაკეთებული საბოლოო დასკვნა ამა თუ იმ დაავადების გენეზისის, მკურნალობისა და შედეგების შესახებ. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

დასახლებულობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დასახლებულობა – გარემოს ეკოლოგიურ – ჰიგიენური პირობების ერთობლიობა, მასთან ადამიანის ადაპტაციის შესაძლებლობის გათვალისწინებით. ეკოლოგიურ – ჰიგიენურ პირობებში შედის ადამიანზე გარემოს ფაქტორების ზემოქმედება, კერძოდ ატმოსფეროს, წყლის, ნიადაგის, ფლორის, ფაუნის, სხვადასხვა კლიმატოგეოგრაფიული პირობების, ადამიანის Read More …

გაფანტულობის დიაგრამა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გაფანტულობის დიაგრამა – გრაფიკი, რომელიც დაკვირვების შედეგების აღნიშვნისათვის პუნქტირის გამოყენებით ჯამურად ასახავს ნიშანთა განაწილებას ორ ცვლადთან მიმართებით. (სოც.კვლ.,მარკ) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

ბუღალტრული ბალანსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ბუღალტრული ბალანსი – საწარმოს ბუღალტრული აღრიცხვის საერთო შედეგების კრებული, რომელიც ახასიათებს სამეურნეო სახსრების მდგომარეობას მათი შემადგენლობის და გარკვეული თარიღისათვის მათი ფორმირების წყაროების მიხედვით. ბალანსი მარცხენა ნაწილში შეიცავს საწარმოს ქონებას – (აქტივებს), მარჯვენაში Read More …

აუტბრიდინგი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი აუტბრიდინგი – (ინგ. Outbreeding) არანათესაური ორგანიზმების შეჯვარება (მათ შორის სხვადასხვა ჯიშის და სახეობის); იყენებენ მავნე შედეგების თავიდან ასაცილებლად, რომელიც წარმოიქმნება ხანგრძლივად ახლონათესაური შეჯვარებების დროს. გაფრთხილება! ბმულები: 1. საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2. სამედიცინო Read More …