ჭიები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჭიები – (Vermes)  უხერხემლო ცხოველების ჯგუფი, რომელიც შეიცავს 46 ათ – მდე სახეობას აქვთ მოგრძო სხეული, რომლის კედლები შედგება კანის საფარვლისა და კუნთებისაგან (კან – კუნთოვანი პარკი). მოძრაობენ უმთავრესად სხეულის პერისტალტიკური შეკუმშვის  Read More …

ქუთუთოს გადმობრუნება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქუთუთოს გადმობრუნება – ეტიოლოგია, პათოგენეზი. ნაწიბუროვანი გადმობრუნება წარმოიქმნება ქუთუთოს კანის გაჭიმვით ჭრილობის, დამწვრობის, სისტემური წითელი მგლურას და სხვა პათოლოგიური პროცესების შდეგად. სპასტიკური გადმობრუნება წარმოიქმნება თვალის მრგვალი კუნთის ორბიტალური ნაწილის შეკუმშვის შედეგად. მოხუცებულობითი Read More …

ტროპონინი Т

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტროპონინი Т – ცილა, რომელიც მონაწილეობს განივზოლიანი კუნთოვანი ბოჭკოების შეკუმშვის რეგულაციის პროცესში. წარმოადგენს მიოკარდის დაზიანების მაღალმგრძნობიარე მარკერს (კარდიომარკერი). სისხლში დაზიანებული კარდიომიოციტიდან ტროპონინი Т – ს გამოთავისუფლების დინამიკა ისეთია, რომ ეს მოლეკულა სისხლში ვლინდება  Read More …

ტრემორი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრემორი – კიდურების, თავის, ენისა და სხეულის სხვა ნაწილების უნებლიე რიტმული მოძრაობები, რომელიც წარმოიქმნება აგონისტი – კუნთების და ანტაგონისტი – კუნთების მორიგეობითი შეკუმშვის შედეგად. ნერვული სისტემის სტრუქტურები, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან ტრემორის წარმოქმნაზე, Read More …

სფინქტერი

სფინქტერი – მილისებრ ორგანოებში რგოლურად განლაგებული კუნთოვანი ბოჭკოების სისტემა, რომლის შეკუმშვის შედეგად მთლიანად იკეტება ან ვიწროვდება მილის სანათური. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი

სტარლინგის კანონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სტარლინგის კანონი – (E. H. Starling, ინგლ. ფიზიოლოგი; სინ.: ფრანკ – სტარლინგის კანონი, გულის კანონი) ფიზიოლოგიური კანონზომიერება, რომელიც ადგენს გულის შეკუმშვის ძალის დამოკიდებულებას მიოკარდის ბოჭკოების გაჭიმვის ხარისხზე. სტარლინგის კანონი ადგენს დამოკიდებულებას დიასტოლაში Read More …

სანაღვლე გზების დისკინეზია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სანაღვლე გზების დისკინეზია – ნაღვლის ბუშტის, ნაღვლის სადინრების, სფინქტერების ტონუსისა და შეკუმშვის დარღვევა, მათი ნერვული და ჰუმორული რეგულაციის მოშლის გამო. აღინიშნება ნევროზული მდგომარეობების, სანაღვლე გზების დაავადებების, კუჭქვეშა ჯირკვლის, კუჭის, თორმეტგოჯა ნაწლავის და Read More …

რეზისტოგრაფია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რეზისტოგრაფია – (ლათ. resisto  –  ვეწინააღმდეგები და …გრაფია), სისხლის ნაკადისადმი სისხლძარღვების წინაღობის გაზომვის ექსპერ. – ფიზიოლოგიური მეთოდი. რეზისტოგრაფიის დროს ორგანო სისხლით მარაგდება რეზისტოგრაფის დახმარებით. არტერიული წნევის რეგისტრაციის გარდა იწერენ რეზისტოგრამას, ე. ი. Read More …

რეგურგიტაცია

რეგურგიტაცია – ღრუ ორგანოს შიგთავსის გადანაცვლება ფიზიოლოგიურის საპირისპირო მიმართულებით (მაგ. კუჭის შიგთავსის გადასროლა პირის ღრუში, მისი კუნთების შეკუმშვის შედეგად). გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი

პურკინიეს ბოჭკოები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პურკინიეს ბოჭკოები – 1. გულის გამტარებელი სისტემის სტრუქტურული ერთეულები. ისინი მდიდარია სარკოპლაზმით, მცირე რაოდენობით მიოფიბრილები და სუსტად განვითარებული სარკოლემა აქვთ. ბირთვები მდებარეობს მათ ცენტრში და არა პერიფერიაზე, როგორც ჩონჩხის მუსკულატურის განივზოლიან ბოჭკოებში. Read More …

პლაზმოლიზი (პლაზმოლიზისი)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლაზმოლიზი (პლაზმოლიზისი) – 1. უჯრედის წყლის დაკარგვა ჰიპერტონულ ხსნარში, რაც მიმდინარეობს ციტოპლაზმის აშრევებით უჯრედის გარსიდან; 2. ციტოლიზის სტადია, რაც მდგომარეობს ციტოპლაზმის გაჯირჯვებაში პროტელიზური ფერმენტების ზემოქმედებით. 3.  (plasmolysis იხ.პლაზმა და ბერძნ.lysis – გახსნა) Read More …

პელეგრინ – შტიდის დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პელეგრინ – შტიდის დაავადება – (A. Pellegrini, იტალ. ქირურგი; A. Stieda, გერმ. ქირურგი; სინ.: შტიდის მოტეხილობა, შტიდ – პელეგრინის სინდრომი) ბარძაყის ძვლის მედიალური ზედაროკის მიდამოში პარაარტიკულური ქსოვილების პოსტტრავმული ოსიფიკაცია. დაავადება აღინიშნება ორივე Read More …

ოქსიტოცინის სინჯი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოქსიტოცინის სინჯი  – (სინ.: აბურელის სინჯი) ორსული საშვილოსნოს შეკუმშვის ფუნქციური უნარის განსაზღვრის მეთოდი, რომელიც დაფუძნებულია მის გამოვლინებაზე ორგანიზმში ოქსიტონიცინის შეყვანიდან 1 – 3 წუთის შემდეგ (ნორმაში) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო Read More …

მოხუცებულობითი გული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მოხუცებულობითი გული – სიბერისთვის დამახასიათებელი გულის ცვლილებათა ურთიერთშერწყმა: დიფუზური წვრილკეროვანი კარდიოსკლეროზი, მიოკარდიუმის ატროფულ – დისტროფიული ცვლილებები, გულის კედლის ლიპომატოზი; ვლინდება მიოკარდიუმის გამტარობის დარღვევით და შეკუმშვის უნარის დაქვეითებით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა Read More …

მოციმციმე წამწამები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მოციმციმე წამწამები – უჯრედების სპეციალური ორგანოიდები, რომლებიც ციტოპლაზმის დიფერენცირებული წანაზარდებია და რომლებსაც ტალღისებურად შეკუმშვის უნარი აქვთ. მათი სიგრძე 5 – 10 მკ – ს არ აღემატება. მრავალუჯრედოვან ორგანიზმებში ერთი უჯრედის ზედაპირზე წამწამების Read More …

კისრის დივერტიკული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კისრის დივერტიკული – წარმოიქმნება ერთის მხრივ ხახა – საყლაპავის გადასვლის უკანა კედლის სისუსტის შედეგად და ბეჭდისებურ – ხახის კუნთის დისკინეზიით  –  მეორეს მხრივ. სავარაუდოდ მიზეზს წარმოადგენს ხახის შეკუმშვის კოორდინაციის მოშლა და ბეჭდისებურ Read More …

გულის ტონები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გულის ტონები – ხმოვანი ფენომენი, რომელიც წარმოიქმნება სარქველების დახურვითა და სარქველებისა და მიოკარდის მოძრაობის რხევებით გულის შეკუმშვის დროს. ჩვეულებრივ, აუსკულტაციისას გამოყოფენ 2 ტონს: 1 – ლი ტონი, რომელიც წარმოიქმნება სისტოლის დროს (სისტოლური) Read More …

გულის გამტარი სისტემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გულის გამტარი სისტემა – (systema cardiacum) ანტომიური წარმონაქმნების სისტემა (კვანძების, კონებისა და ბოჭკოების), რომელთაც უნარი აქვთ მოახდინონ გულის შეკუმშვების იმპულსის გენერირება და მისი გატარება წინაგულებისა და პარკუჭების მიოკარდის ყველა ნაწილში, მათი კოორდინირებულად Read More …

გულის არითმიები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გულის არითმიები – გულის შეკუმშვის სიხშირის, რითმისა და თანამიმდევრობის დარღვევა. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

გლომუსის უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გლომუსის უჯრედები – მსხვილი ნათელი უჯრედები, რომლებიც რამდენიმე შრედ გარს ეხვევა არტერიულ – ვენური ანასტომოზების, ე.წ.გლომუსების, არტერიული ნაწილის ენდოთელურ კედელს. ამ უჯრედებს შეკუმშვის უნარი აქვს. ისინი მეზენქიმური წარმოშობისაა. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. Read More …

გასტროსპაზმი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გასტროსპაზმი – კუჭის მოტორული ფუნქციის დარღვევა მისი კუნთების ტეტანური შეკუმშვის სახით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

ატფ

ატფ – (ადენოზინტრიფოსფორმჟავა)  – ნაერთი, რომელიც შედგება ადენინის, რიბოზისა და სამი ფოსფატური ჯგუფისაგან. ატფ – ის მოლეკულაში ფოსფატური ჯგუფები მიერთებულია მაკროერგული კავშირების მეოხებით, ასე რომ, მათი მოწყვეტის დროს დიდი რაო­დენობით ენერგია თავისუფლდება. ამ დროს ატფ გარდაიქმნება ადფ – ად (ადენოზინდიფოსფორმჟავად). Read More …

ასინერგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ასინერგია – კუნთების შეთანხმებულად მოქმედების დარღვევა, რომელიც ვლინდება კუნთების რამდენიმე ჯგუფის ერთდროულად შეკუმშვის მოშლით; აღინიშნება ნათხემის დაზიანებისას გაფრთხილება! ბმულები: 1. საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2. სამედიცინო ლიტერატურა  3. საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4. დიეტები Read More …

ამიოტროფია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ამიოტროფია – კუნთების ტროფიკის დარღვევა; მიმდინარეობს კუნთოვანი ბოჭკოების გამოფიტვით, მათი წონისა და შეკუმშვის ძალის შემცირებით. გაფრთხილება! ბმულები: 1. ლალი დათეშიძის საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2. სამედიცინო ლიტერატურა 3. სამონასტრო ბაღები 4. საპატრიარქოს ქართული Read More …

ადენოზინფოსფორის მჟავები

ლალი დათეშიძე ადენოზინფოსფორის მჟავები – ნუკლეოტიდები (იხ.), ადენოზინის მონო – , და დი – , და ტრიფოსფორის ეთერები, რომელთა შედგენილობაში შედის ადენინი (იხ.), ნახშირწყალი რიბოზა (იხ.) და ფოსფორმჟავას ერთი (ამფ), ორი (ადფ) ან სამი (ატფ) ნაშთი. მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ყოველი Read More …