ცხელება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცხელება – ორგანიზმის რეაქცია პათოგენურ გამღიზიანებლის ზემოქმედებაზე (ინფექცია, მიკრობთა დაშლის პროდუქტები, ნებისმიერ ქსოვილი), გამოხატული სხეულის ტემპერატურის მომატებით; ცხელება წარმოადგენს შემგუებელ რეაქციას, რომელიც ზრდის ორგანიზმის ბუნებრივ მდგრადობას ინფექციური დაავადებებისას, მაგრამ ზედმეტად მაღალმა ტემპერატურამ Read More …

ციტოლიზომები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოლიზომები – (cytolysomata იხ.ციტოლიზი) ციტოპლაზმაში ვაკუოლები, რომლებიც ციტოპლაზმის დროს წარმოიქმნებიან. ისინი შეიცავენ უჯრედის მიტოქონდრიების მთლიან ან სხვა სტრუქტურული კომპონენტების ნარჩენებს და მჟავე ფოსფატაზაზე დადებით რეაქციას იძლევიან. ტერმინი შემოიღო (1962) ა.ნოვიკოვმა. (ც. გაჩეჩილაძე, Read More …

შიმ – რეაქცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შიმ – რეაქცია – შიფის რეაქტივითა და იოდის მჟავათი პოლი­საქარიდების შეღებვის ხერხი. სახელწოდება „შიმ – რეაქცია“ წარმოდგება სიტყვების: შიფ – რეაქტივი და იოდის მჟავას ნაცვლად არცთუ იშვიათად იყენებენ პერიოდატს. ამ შემთხვევაში შიმ Read More …

ქსოვილოვანი შეუთავსებლობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქსოვილოვანი შეუთავსებლობა – 1. (იმუნოლოგიური) გენეტიკურად განპირობებული ანტიგენური განსხვავება, რომელიც იწვევს ტრანსპლანტანტის მოცილების რეაქციას. ქსოვილოვანი შეუთავსებლობის გადალახვა დონორის შერჩევით, სხვადასხვა სამკურნალო საშუალებების გამოყენებით და სხვ. საფუძვლად უდევს ორგანოების და ქსოვილების წარმატებულ გადანერგვას. Read More …

ქრომატინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომატინი – (chromatinum ბერძნ.chroma, chromatos  –  შეღებვა, ფერი)  უჯრედის ბირთვის ნივთიერება, რომელიც ძირითადი საღებარებით ძლიერ იღებება. ქიმიურად ქრომატინი რთული ცილაა, რომლის შემადგენლობაში შედის დნმ და ჰისტონები. ბირთვული ქრომატინის დნმ იძლევა ფელგენის დადებით Read More …

ფელგენის რეაქცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფელგენის რეაქცია – ციტოქიმიაში ფართოდ გამოყენებული რეაქცია დნმ – ის გამოსავლენად. დამყარებულია შიფის რეაქტივში შემავალი ფუქსინ – გოგირდმჟავას უნარზე, გახდეს მოწითალო – იისფერი შეფერილობის ალდეჰიდის ჯგუფებთან შეერთების დროს. ეს ჯგუფები თავისუფლდება დნმ Read More …

უჯრედების ჰიბრიდიზაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედების ჰიბრიდიზაცია – (hybridisatio cellularum ბერძნ. hybris – ნაჯვარი) – სხვადასხვა სომატური უჯრედის შერწყმა (მაგალითად, ქსოვილთა კულტურებში), რის შედეგად წარმოიქმნება ერთი უჯრედი, რომელიც შეიცავს მშობელთა საწყისი უჯრედების გენეტიკურ ინფორმაციას. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. Read More …

სისხლის პლაზმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სისხლის პლაზმა – სისხლის თხიერი ნაწილი, რომელშიც შეწონილ მდგომარეობაშია იმყოფება სისხლის ფორმიანი ელემენტები. მის შემადგენლობაში შედის ცილები, ნახშირწყლები, ლიპიდები, ელექტროლიტები, ჰორმონები, ვიტამინები, გახსნილი აირები და ნივთიერებათა ცვლის შუალედი პროდუქტები. სისხლის პლაზმის ცილები, Read More …

საშიში ქიმიური ნივთიერებები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საშიში ქიმიური ნივთიერებები – (საქართველოს კანონიდან საშიში ქიმიური ნივთიერებების შესახებ) ნივთიერებები და პრეპარატები, რომლებიც მავნე ზემოქმედებას ახდენენ ადამიანის ჯანმრთელობასა და გარემოზე და მიეკუთვნებიან ტოქსიკურობისა და საშიშროების შემდეგ კლასებს: ა) ფეთქებადი ნივთიერებები და Read More …

პოსადას დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პოსადას დაავადება – კალიფორნიის ცხელება, უდაბნოს რევმატიზმი, კოკციდიომიკოზი, სოკოვანი წარმოშობის სასუნთქი ორგანოების დაავადება. კლინიკურად წააგავს კავერნოზულ ტუბერკულოზს, ახასიათებს რა სისხლიანი ხველება და კვანძოვანი ერითემა. ცალკეულ შემთხვევებში ადგილი აქვს პროცესის გენერალიზაციას მენინგეალური მოვლენებით. Read More …