გენოტიპი

გენოტიპი – (genotypus ბერძნ.genos – დაბადება) უჯრედის ყველა მემკვიდრეობითი ფაქტორის ერთობლიობა, რომლებიც დაკავშირებული არიან როგორც ბირთვ­თან (იხ. გენომი), ისე ციტოპლაზმასთან (იხ. პლაზმოგენები). გენოტიპი ქმნის ორგანიზმის მემკვიდრეობით საფუძველს, რომელიც წინაპართა ფორმების განვითარების შედეგთა თავისებური „ანაბეჭდია“. (იხ.გენები, უჯრედის მემკვიდრულობა, მემკვიდრეობითი ინფორმაციის კოდი). Read More …

წყლული სხივური

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი წყლული სხივური – (სინ.: რენტგენული წყლული) კანის ან ლორწოვანი გარსის დეფექტი, რომელიც წარმოიქმნება იონიზირებადი გამოსხივების ზემოქმედების შედეგად. წყლულის წარმოქმნას ჩვეულებრივ წინა უსწრებს ქავილი, ჰიპერემია, წვის შეგრძნება კანის დასხივებულ უბანზე. როგორც წესი, სხივური Read More …

წინასწარ შეგონება (ფსიქოლოგია)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი წინასწარ შეგონება (ფსიქოლოგია) – წესი, რომელიც ხელს უშლის ცნობის ან მოქმედების ადექვატურ აღქმას. როგორც წესი, ადამიანი არ აცნობიერებს, ან არ სურს გააცნობიეროს, რომ იგი წინასწარ შეგონებულია; თავის დამოკიდებულებას წინასწარ შეგონების ობიექტისადმი განიხილავს, Read More …

წიგნური ლექსიკა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი წიგნური ლექსიკა – (ლინგვ.) მეტყველების წიგნურ სტილთან დაკავშირებული ლექსიკა, რომელიც გამოიყენება სამეცნიერო ლიტერატურაში, პუბლიცისტურ ნაწარმოებებში, ოფიციალურ – საქმიან დოკუმენტებში და ა. შ. მაგ. კონიუნქტურა, პრეროგატივა, ფაქტორი, ერუდიცია, ჰიპოთეზური, დეკლარირებული, იდენტური და სხვ. Read More …

ცოდნა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცოდნა – (ინტ.) knowledge – ინფორმაციის სახეობა, რომელიც ცოდნის ბაზებში ინახება და ასახავს ადამიანის ცოდნას გარკვეულ საგნობრივ სფეროში. ცოდნას ახასიათებს: ინტერპრეტაციის შინაგანი უნარი, სტრუქტურირებადობა, დაკავშირებულობა, აქტიურობა. ხატოვანი გამოთქმით: „ცოდნა= ფაქტებს +შინაგანი რწმენა+წესები“. Read More …

შუა ყურის მწვავე ანთება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შუა ყურის მწვავე ანთება – (ყელ – ყურ – ცხვ. დაავ.) ხშირად აღენიშნებათ ბავშვებს (განსაკუთრებით ძუძუს და ადრეულ ასაკში). პათოგენური მიკროორგანიზმები დაფის აპკზე ხვდებიან მწვავე სურდოს, ადენოიდური წანაზარდების, გრიპის, წითელას, ქუნთრუშას დროს. Read More …

შრომისუნარიანობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შრომისუნარიანობა – (ფსიქოლოგია) ინდივიდის პოტენციური უნარი, შეასრულოს მიზანმიმართული მოქმედება ეფექტურობის მოცემულ დონეზე გარკვეული დროის განმავლობაში. შრომისუნარიანობა დამოკიდებულია მოქმედების გარეშე ფაქტორებზე და ინდივიდის ფსიქოფიზიოლოგიურ რესურსებზე. გამოყოფენ მაქსიმალურ, ოპტიმალურ და დაქვეითებულ შრომისუნარიანობას. მოქმედების პროცესში Read More …

შრომითი, საყოფაცხოვრებო  და საზოგადოებრივი საქმიანობისათვის სპეციალურად შექმნილი პირობები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შრომითი, საყოფაცხოვრებო  და საზოგადოებრივი საქმიანობისათვის სპეციალურად შექმნილი პირობები – სპეციალური სანიტარიულ – ჰიგიენური, ორგანიზაციული, ტექნიკური, ტექნოლოგიური, სამართლებრივი, ეკონომიკური, მიკროსოციალური ფაქტორები, რომლებიც შესაძლებელს ხდის შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირმა შეასრულოს შრომითი, საყოფაცხოვრებო და საზოგადოებრივი Read More …

შიში (ფსიქოლოგია)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შიში (ფსიქოლოგია) – 1. ემოცია, წარმოქმნილი ინივიდის ბიოლოგიური ან სოციალური არსებობის საფრთხის სიტუაციებში და მიმართული რეალური ან წარმოსახვითი საფრთხის წყაროზე. ტკივილისა და ტანჯვის სხვა სახეებისაგან განსხვავებით, რომლებიც გამოწვეულია არსებობისათვის საშიში ფაქტორების რეალური Read More …

შესაძლებლობის შეზღუდვის მიზეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შესაძლებლობის შეზღუდვის მიზეზი – შესაძლებლობის შეზღუდვის გამომწვევი სამედიცინო – ბიოლოგიური და სოციალური ფაქტორები, რომლებმაც განაპირობეს პირის შესაძლებლობის შეზღუდვა, რაც დადასტურებულია საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად; (საქართველოს კანონი სამედიცინო სოციალური ექსპერტიზის შესახებ) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო Read More …