ძვლისაზრდელა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ძვლისაზრდელა – 1. პერიოსტეუმი (ბერძნ. peri – ირგვლივ და osteon – ძვალი), შემაერთებელქსოვილოვანი შალითა რომლითაც დაფარულია ძვალი მთლიანად, სასახსრე ზედაპირების გარდა. ძვლისაზრდელა შედგება გარეთა ბოჭკოვანი, სისხლძარღვებით და მგრძნობიარე ნერვული დაბოლოებებით მდიდარი, შუა  Read More …

ჩირქოვანი ტენდოვაგინიტი

ჩირქოვანი ტენდოვაგინიტი – (ქირურგ.) (იხ. ,,მყესოვანი პანარიციუმი’’). ტენდოვაგინიტის გამომწვევი ინფექცია მყესოვან ბუდეში შეიძლება მოხვდეს უშუალოდ ნაჩხვლეტი, ნაკვეთი და ცეცხნასროლი ჭრილობების დროს ან გარშემო განლაგებული ანთებითი კერებიდან ლიმფური გზებით. სიმპტომები, მიმდინარეობა ისეთივეა, როგორც მყესოვანი პანარიციუმის დროს. ავადმყოფის ზოგადი მდგომარეობა საკმაოდ მძიმეა, Read More …

შმიდტ – ლანტერმანის ნაჭდევები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შმიდტ – ლანტერმანის ნაჭდევები – (incisio myelini  –  მიელინის ნაჭდევი)   შვანის  უჯრედების ციტოპლაზმაში ძაბრისებრი შუაშრეები, რომლებიც ნერვული ბოჭკოს სიგრძისადმი მახვილი კუთხით მიემართებიან და მიელინის გარსს ფრაგმენტებად ყოფენ. ისინი წარმოიქმნებიან მეზაქსონის რამდენადმე განშრევების Read More …

შვანის უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შვანის უჯრედები – (lemmocyti)  ოლიგოდენდროგლიის  უჯრედები, რომლებიც ნერვული  უჯრედების აქსონის გარშემო გარსს ქმნიან. ასე უწოდეს ტ.შვანის გვარის მიხედვით, რომელმაც პირველმა აღწერა ეს  უჯრედები 1839 წელს. იხ.სინ.ოლიგოდენდროციტები, ლემობლასტები. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, Read More …

შარდის ბუშტის უცხო სხეულები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შარდის ბუშტის უცხო სხეულები. – (ქირურგ.) შარდის ბუშტის კათეტერიზაციის დროს, ზოგჯერ ადგილი აქვს კათეტერისა და ბუჟების თავების მოწყვეტას და შარდის ბუშტში ჩარჩენას. გარდა ამისა, შარდის ბუშტში უცხო სხეულები ხვდება ცეცხლნასროლი ჭრილობის დროსაც. Read More …

ყვითრის ბირთვი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყვითრის ბირთვი – (nucleus interphasicus) ოოციტების ციტოპ­ლაზმაში ჰეტეროგენული წარმონაქმნი, რომელიც შედგება უჯრედის ცენტრის გარშემო დაგროვილი მიტოქონდრიებისაგან, რომლებიც, თავის მხრივ, გარშემორტყმული არიან კონცენტრულად მდებარე ყვითრის ფენების მრავალი შრით. ეს უკანასკნელები პროდუცირდება გოლჯის კომპლექსის Read More …

ფსიქიკური ტრავმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსიქიკური ტრავმა – (ფსიქოლოგია) ზიანი, რომელიც მიადგა ადამიანის ფსიქიკურ ჯანმრთელობას გარემოს არახელსაყრელი ფაქტორების ინტენსიური ზემოქმედების შედეგად, ან სხვა ადამიანთა მწვავე ემოციური, სტრესული ზემოქმედებით მის ფსიქიკაზე (იხ. ფსიქოგენია). ინტენსივობის მიხედვით ფსიქოტრავმირებად ზემოქმედებას ყოფენ: Read More …

უჯრედის ცენტრი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედის ცენტრი – (centrum cellulae იხ.სინ.ცენტროსომა) უჯრედის ერთ – ერთი უმნიშვნელოვანესი ორგანოიდი – მისი კინეტიკური ცენტრი. იგი შედგება ერთი ან ორი თვითრედუპლიცირებადი წარმონაქმნის, ე.წ.ცენტრიოლისაგან, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებულია ცენტროდესმოზით და გარშემო შემორტყმულია ნათელი Read More …

უჯრედი – მარცვლები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედი – მარცვლები – (granulocyti) – ნათხემის ქერქის წვრილი ნერვული უჯრედები (მცირე მარცვალა ნეიროციტი – granoneurocytus parvus), რომლებიც ქმნიან მარცვლოვან შრეს. ამ უჯრედებს აქვს ციტოპლაზმის ძლიერ ვიწრო ფერსო პატარა მრგვალი ბირთვის გარშემო; Read More …

უნდულირებადი მემბრანები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უნდულირებადი მემბრანები – (membranae undulatae ლათ. undula – ტალღა) ციტოპლაზმის ფირფიტოვანი წანაზარდები, რომ­ლებსაც შეუძლიათ უჯრედის გარშემო თხიერ გარემოში ტალღი­სებური რხევითი მოძრაობის გამოწვევა. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი Read More …

სხივური დაყოფა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სხივური დაყოფა – (fissio radialis)   სფეროსებრი ზიგოტის და­ყოფაა ბლასტომერების დაჯგუფებით კვერცხის ანიმალური ვეგეტატიუ­რი ღერძის გარშემო რადიალური სიმეტრიის შენარჩუნებით. დაყოფის ასეთი ტიპი ახასიათებთ ნაწლავღრუიანებსა და ხერხემლიანებს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და Read More …

საყლაპავის პერფორაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საყლაპავის პერფორაცია – (ქირურგ.) ვითარდება ბასრი საგნების (თევზის ფხები, კბილის პროთეზები და სხ.) გადაყლაპვის შედეგად, წარუმატებელი ოპერაციების (ეზოფაგოსკოპიები, უცხო სხეული ამოღების მცდელობა) დროს. სიმპტომები, მიმდინარეობა. საყლაპავის კედლის მთლიანობის დარღვევისთანავე ვითარდება მკვეთრი ტკივილები Read More …

სარკოლემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სარკოლემა – (sarcolemma ბერძნ. sarx, sarcos  –  ხორცი, სხეული, lemma  –  გარსი)  კუნთოვანი ბოჭკოს პლაზმოლემა მის გარშემო მყოფ ბაზალურ მემბრანასთან ერთად. თხელი გარსი, რომელიც გარს ეკვრის ჩონჩხის განივზოლიან კუნთოვან ბოჭკოს. შედგება სამი Read More …

საკვერცხის ატრეზიული ფოლიკული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საკვერცხის ატრეზიული ფოლიკული – (folliculus atreticus ლათ. folliculus  –  პარკი, atretos  –  აკრძალული) ფოლიკული, რომელიც ვითარდება ისე, რომ მომწიფებას არ მიაღწევს. საკვერცხეში ატრეზიული  –  ოოციტით დაღუპული ფოლიკულებია. ატრეზიას შესაძლებელია განიცდიდეს როგორც პრიმორდიული, Read More …

რინოლოგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რინოლოგია – ოტორინოლარინგოლოგიის ნაწილი, რომელიც ცხვირის დაავადებებს მკურნალობს. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

რბილი ქსოვილების უცხო სხეულები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რბილი ქსოვილების უცხო სხეულები. – (ქირურგ.) მშვიდობიანობის დროს – ისინი უხშირესად არიან ხიწვები და ნემსები, შუშის ნამსხვრევები, წვრილი ლურსმნები, ომიანობის დროს – ტყვიები, ჭურვის ნამსხვრევები. სიმპტომები, მიმდინარეობა. ინფექციის არარსებობის შემთხვევაში, რბილ ქსოვილებში Read More …

პერიქონდრული გაძვალება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პერიქონდრული გაძვალება – (ossificatio perichondrialis) ლულისებრი ძვლის ხრტილოვანი მოდელის გარშემო ტლანქბოჭკოვანი ძვლოვანი ქსოვილის წარმოქმნა. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო Read More …

პერიოდონტიუმი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პერიოდონტიუმი – (periodontium ბერძნ.peri – გარშემო და odus, odontos – კბილი) კბილის ცირკულური იოგი, წარმოქმნილი მკვრივი ბოჭკოვანი შემაერთებელი ქსოვილებით, რომელთა კოლაგენური ბოჭკოები შეაღწევს კბილის დუღაბსა და ალვეოლური ძვლის ძვლისაზრდელაში; შეიცავს სისხლძარღვებს. (ც. Read More …

პერინუკლეური სივრცე

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პერინუკლეური სივრცე – (spatium perinucleare ბერძნ. peri – ახლოს და ლათ.nucleus – ბირთვი) სივრცე ბირთვის მემბრანის გარე და შიგა ფურცლებს შორის. მისი ზომა ფართო ფარგლებში მერყეობს. საშუალოდ ის 100 – 200 Ao Read More …

პერიმიზიუმი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პერიმიზიუმი – (perimysium ბერძნ.peri – გარშემო და mys, myos – კუნთი) მსხვილკუნთოვანი ბოჭკოების გარშემო შემაერთებელქსოვილოვანი გარსი. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

პერიარტერიული ლიმფური ბუდე

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პერიარტერიული ლიმფური ბუდე – (vagina periarterialis lymphatica) ლიმფოიდური ქსოვილის გროვები არტერიის გარშემო ელენთაში ლიმფური ბუდეების სახით. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული Read More …

ოსტეონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოსტეონი – (osteon ბერძნ.osteon – ძვალი) ლულისებრი ძვლის კომპაქტური ნივთიერების სტრუქტურულ – ფუნქციური ერთეული, რომელიც შედგება სისხლძარღვის გარშემო კონცენტრულად დაშრევებადი ძვლოვანი ფირფიტებისაგან და ხასიათდება ორ მეზობელ ფირფიტაში კოლაგენურ ბოჭკოთა მიმართულების სხვადასხვაობით, რითაც Read More …

ნევრილემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნევრილემა – (ნეურილემმა ბერძნ. ნეურონ – ნერვი და ლემმა – გარსი) – ნერვული ბოჭკოს შემადგენლობაში ნერვული უჯრედის მორჩების გარშემო გარსის შემადგენელი შვანის უჯრედების – ნეიროლემოციტების (ნეუროლემმოცყტუს) ციტოპლაზმის და მათი ბირთვების თხელი ზედაპირული Read More …

ნაწლავების შემოგრეხა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნაწლავების შემოგრეხა – (ქირურგ.) ნაწლავთა მწვავე გაუვალობის ერთ – ერთი სახე – განპირობებულია ჯორჯალთან ერთად ნაწლავის შემობრუნებით საკუთარი ღერძის გარშემო ან მუცლის ღრუში შეხორცებების შედეგად. სიმპტომები, მიმდინარეობა. მუცლის არეში უეცრად ვითარდება მწვავე Read More …

მხედველობის ნერვის შეგუბებითი დისკი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მხედველობის ნერვის შეგუბებითი დისკი – (თვალის დაავ.) მხედველობის ნერვის დისკის არაანთებითი შეშუპება. ეტიოლოგია. ცენტრალური ნერვული სისტემის დაავადება, რომელსაც თან სდევს ქალასშიდა წნევის მომატება (სიმსივნეები, აბსცესები, არაქნოიდიტები, მენინგიტები, პარაზიტარული დაავადებები), ჰიპერტონული დაავადება, ქალასშიდა Read More …

მენოციტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მენოციტები – (menocyti)  საშვილოსნოს პროჟესტერონული ენდომეტრიუმისა და დეციდური გარსის ფიზიოლოგიური კომპონენტი. მდებარეობს სისხლძარღვების, განსაკუთრებით კაპილარების გარშემო. ისინი არ არის ატროფულ ენდომეტრიუმში, იშვიათადაა პოსტმენსტ­რუალურ პერიოდში და მრავალრიცხოვანია პრემენსტრუალურ და მენსტრუალურ სტადიებში. მენოციტების არსებობას Read More …

მეზაქსონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მეზაქსონი – (mesaxon ბერძნ.mesos – შუა და axon – ღერძი) შვანის უჯრედის ღარის საპირისპირო კიდეების ციტოპლაზმური მემბრანის შეხების დროს წარმოქმნილი ორმაგი მემბრანა – დუბლიკატურა, რო­მელშიც აქსონი ჩადის. შვანის უჯრედის შემდგომი ბრუნვა აქსონის Read More …

ლევოფორია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ლევოფორია – (laevophoria; ლათ. laevus მარცხენა + ბერძ. phoros) ჰეტეროფორიის ფორმა, რომელიც ხასიათდება საგიტალური ღერძის გარშემო ორივე თვალის მარცხნივ ერთდროული მობრუნებით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები Read More …

კარიომერები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კარიომერები – (caryomeri ბერძნ.caryon  –  ბირთვი და meros  –  ნაწილი)  ბირთვის წვრილი ბუშტუკისებრი ნაწილები, რომლებიც წარმოიქმნებიან ცალკეული ქრომოსომის გარშემო ატიპური მიტოზე­ბის ზოგიერთი ფორმის შემთხვევაში. კარიომერები შეიძლება წარმოიქ­მნას აგრეთვე პოლიპლოიდური ბირთვების ფრაგმენტაციის დროს. Read More …

კარიოლიმფა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კარიოლიმფა – (caryolympha ბერძნ.caryon  –  ბირთვი და lympha  –  გამჭვირვალე სითხე; სინ.ბირთვის წვენი, ბირთვის პლაზმა, ნუკლეო­პლაზმა) უჯრედის ბირთვის თხიერი ჰომოგენური ძირითადი ნივთიერე­ბა, რომელიც შემოსაზღვრულია ბირთვის მემბრანით  –  კა­რიოლემით. ელექტრონული მიკროსკოპიის მონაცემებით, ბირთვაკების Read More …