ციტოფიზიოლოგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოფიზიოლოგია – (cytophysiologia ბერძნ. cytos – უჯრედი, physis – ბუნება და logia – მოძღვრება, მეცნიერება) – ციტოლოგიის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის უჯრედებისა და მათი სტრუქტურული კომპონენტების ფიზიოლოგიურ ფუნქციებს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, Read More …

ციტოპათოლოგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოპათოლოგია – პათოლოგიის დარგი, რომელიც შეისწავლის პათოლოგიური პროცესების მიმდინარეობას უჯრედისა და მისი კომპონენტების დონეზე. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ციტოლიზომები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოლიზომები – (cytolysomata იხ.ციტოლიზი) ციტოპლაზმაში ვაკუოლები, რომლებიც ციტოპლაზმის დროს წარმოიქმნებიან. ისინი შეიცავენ უჯრედის მიტოქონდრიების მთლიან ან სხვა სტრუქტურული კომპონენტების ნარჩენებს და მჟავე ფოსფატაზაზე დადებით რეაქციას იძლევიან. ტერმინი შემოიღო (1962) ა.ნოვიკოვმა. (ც. გაჩეჩილაძე, Read More …

ციტოლიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოლიზი – (cytolysis ბერძნ.cytos – უჯრედი და lysis – გახსნა) უჯრედების სიკვდილისშემდგომი ცვლილებები, რომლებიც დაკავშირებული მათი სტრუქტურული კომპონენტების მთლიან ან ნაწილობრივ გახსნასთან ჰიდროლიზური ფერმენტების მოქმედებით. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და Read More …

ცილების ცვლა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცილების ცვლა – ორგანიზმში ცილებისა და მისი შემადგენელი კომპონენტების – ამინომჟავების გარდაქმნათა ერთობლიობა. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ქონდრიოსომები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქონდრიოსომები – (chondriosomata ბერძნ.chondros  –  მარცვალი და soma, somatos  –  სხეული)  –  მიტოქონდრიები  უჯრედის ორგანოიდის, ე.წ.ქონდრიომის განაწევრები, რომლებიც ასრულებენ უჯრედის სასუნთქი ცენტრებისა და ენერგიის აკუმულატორების როლს. უჯრედის ამ სტრუქტურული კომპონენტების აღსანიშნავად თანამედროვე Read More …

უჯრედშიგა კონვეიერი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედშიგა კონვეიერი – (ინგ.conveyer – უწყვეტად მოქმედი სატრანსპორტო მოწყობილობა) – უჯრედის ცილების სინთეზში მონაწილე ურთიერთდაკავშირებული კომპონენტების (ბირთვი, ენ­დოპლაზმური ბადე და ერგასტოპლაზმა, მიტოქონდრიები, გოლჯის კომპლექსი და სხვ.) რთული სისტემა. ამ სისტემაში თითოეული კომ­პონენტი Read More …

უჯრედის ავტოლიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედის ავტოლიზი – (autolysis cellulae, ბერძნ.autos – თვით და lysis – გახსნა) – უჯრედის შეუქცევადი ცვლილება მისი სტრუქტურული კომპონენტების გახსნით ლიზოსომებიდან განთავისუფლებული საკუთარი ლიტიური (გამხსნელი) ფერმენტების მოქმედების შედეგად. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. Read More …

სისხლის გადასხმა

სისხლის გადასხმა – ავადმყოფის (რეციპიენტის) სისხლძარღვში დონორის სისხლის ან სისხლის კომპონენტების გადასხმა. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი …  

პუნქცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პუნქცია – (ლათ. punctio – ჩხვლეტა) დიაგნოსტიკური ან სამკურნალო მანიპულაცია: ქსოვილების, პათოლოგიური წარმონაქმნების, სისხლძარღვის კედლის, ორგანოს ან სხეულის ღრუს ჩხვლეტა ღრუ ნემსით ან ტროაკარით. დიაგნოსტიკური პუნქცია საშუალებას იძლევა მივიღოთ მასალა (ქსოვილი, სითხე) Read More …

პროტეიდები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პროტეიდები – 1. რთული ცილები; შედგება მარტივი ცილებისა (პროტეინები) და არაცილოვანი კომპონენტისაგან – პროსთეტიული ჯგუფისაგან. არაცილოვანი კომპონენტის მიხედით პროტეიდებს ყოფენ 5 ჯგუფად: გლიკოპროტეიდები, ლიპოპროტეიდები, ნუკლეოპროტეიდები, ქრომოპროტეიდები და ფოსფოპროტეიდები. პროტეიდებს განეკუთვნება მრავალი ცილა Read More …

პლაზმაფარეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლაზმაფარეზი – პლაზმის შენაცვლების მეთოდი სითხის ადეკვატური მოცულობით, რომელიც გამოცალკევებულია სეპარატორის მეშვეობით ავადმყოფის სისხლიდან; შენაცვლებად ხსნართან ერთად ორგანიზმში აბრუნებენ ავადმყოფის სისხლის უჯრედებს. პლაზმაფერეზს იყენებენ სისხლის პლაზმის პათოგენური კომპონენტების მოსაცილებლად, სისხლის მომატებული წებვადობის Read More …

პანციტოპენია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პანციტოპენია – სისხლის ყველა ფორმიანი ელემენტის დაბალი შემცველობა (ერითროციტების, ლეიკოციტების, თრომბოციტების). შესაძლო მიზეზებია: ქიმიური და ფიზიკური ფაქტორების ზემოქმედება, ძვლის ტვინის ჩანაცვლება, ჰიპერსპლენიზმი და სხვ. ვლინდება მზარდი სისუსტითა და ადვილად დაღლილობით, კანის საფარვლის Read More …

ერითროციტების დალექვის რეაქცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ერითროციტების დალექვის რეაქცია – (ედს-ი; სინ. ერითროციტების დალექვის სიჩქარე) მაჩვენებლი, რომელიც ასახავს სისხლის ფიზიკურ – ქიმიური თვისებების ცვლილებებს და განისაზღვრება პლაზმის სვეტის სიდიდით, რომელიც გამოთავისეფლდება ციტრატური ნარევიდან ერითროციტებისაგან მათი დალექვისას სპეციალურ პიპეტში Read More …

ერგასტოპლაზმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ერგასტოპლაზმა – (ergastoplasma ბერძნ. ergaston – მუშა იხ.პლაზმა) ენდოპლაზმური ბადის სახესხვაობა, რომლის მემ­ბრანებზე მუდმივად დიდი რაოდენობით რიბოსომებია. ერგასტოპ­ლაზმის ფუნქციური როლია მისი მონაწილეობა ცილების სინთეზში, რომლის ძირითადი ცენტრებია რიბოსომები. უკანასკნელნი განაპი­რობებენ ციტოპლაზმის ბაზოფილიას, Read More …

ენდოპლაზმური ბადე

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ენდოპლაზმური ბადე – (rete endoplasmicum) უჯრედის ორგანოიდი, რომელიც წარმოდგენილია a – და b – ციტომემბრანებით შემოსაზღვრული სუბმიკროსკოპული არხების, მილაკების, მომრგ­ვალო ან მოგრძო ბუშტუკებისა და გაბრტყელებული პარკების განტოტ­ვილი სისტემით. არჩევენ ორი ტიპის ენდოპლაზმურ Read More …

დიქტიოკინეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დიქტიოკინეზი – (dictyokinesis ბერძნ.dictyon – ბადე და kinesis – მოძრაობა) გოლჯის აპარატის სტრუქტურული კომპონენტების (დიქ­ტიოსომების) განაწილება შვილეულ უჯრედებს შორის მიტოზის ან მეიოზის დროს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა Read More …

დიფერენციული ცენტრიფუგირება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დიფერენციული ცენტრიფუგირება – ნარევის (ან ქსოვილიანი ჰომოგენატის) გაყოფა შემადგენელ ნაწილებად (ფრაქციებად) სპეციალური აპარატების – ზესიჩქარის ცენტრიფუგების მეშვეობით. ციტოლოგიაში ამ მეთოდს იყენებენ იზოლირებული უჯრედული სტრუქტურული კომპონენტების: ბირთვების, ბირთვაკების, მიტოქონდრიების, ქრომოსომებისა და სხვ. მისაღებად. Read More …

გორგლოვანი ფილტრაცია

გორგლოვანი ფილტრაცია – თირკმელებში წყლისა და პლაზმის დაბალმოლეკულური კომპონენტების ფილტრაციის პროცესი გორგლოვანი ფილტრის გავლით, რომელიც ნაკლებად განვლადია მაღალმოლეკულური ნივიერებებისათვის, მაგალითად, ცილებისათვის. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე,არჩილ შენგელია.სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი