შედარებითი ციტოლოგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შედარებითი ციტოლოგია – ციტოლოგიის მიმართულება, რომელიც შედარებით ასპექტში შეისწავლის სხვადასხვა ტიპის ცხოველური და მცენარეული ორგანიზმების წარმომადგენელთა  უჯრედების აგებულების თავისებურებებს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! Read More …

ქსოვილოვანი თერაპია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქსოვილოვანი თერაპია – სამკურნალო მიზნებით ორგანიზმში კონსერვირებული ცხოველური ან მცენარეული ქსოვილებისა და მათი პრეპარატების შეყვანა. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ქრომოპლასტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომოპლასტები – ი – (chromoplasti ბერძნ.chroma  –  ფერი და იხ.პლასტიდები)   მცენარეული  უჯრედების ორგანოიდები  –  პლასტიდები, რომლებიც სხვადასხვა ფერის პიგმენტებს შეიცავენ. ტერმინი შემოიღო შიმპერმა (1883). გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები Read More …

ქლოროპლასტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქლოროპლასტები – (chloroplasti ბერძნ.chloros  –  მწვანე და იხ.პლასტიდები)  მცენარეული  უჯრედების პლასტიდები, რომლებიც შეიცავენ ქლოროფილების მწვანე პიგმენტს, რაც განაპირობებს ნახშირწყლების დაგროვებას ფოტოსინთეზის პროცესში. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი Read More …

უჯრედული თეორია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედული თეორია – უმნიშვნელოვანესი ფართო ბიოლოგიური განზოგადება, რომელიც შეიცავს შემდეგ ძირითად დებულებებს: 1. უჯრედი ელემენტარული სტრუქტურული და ფუნქციური ერთეულია, რომელიც ქმნის ყველა მცენარეული და ცხოველური ორგანიზმის აგებულებისა და განვითარების საფუძველს; 2. ყველა Read More …

უჯრედი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედი – (ლათ. cellula; ბერძნ. cytos) ცოცხალი ნივთიერების ელემენტარული სტრუქტურული და ფუნქციური ერთეული, რომე­ლიც შედგება ბირთვისა და ციტოპლაზმისაგან და ცხოველური და მცენარეული ორგანიზმების განვითარებისა და აგებულების საფუძ­ველია. უჯრედი ურთულესი, მთლიანი, თვითმარეგულირებელი და Read More …

ტოქსინები

ტოქსინები – ბაქტერიული, ცხოველური და მცენარეული წარმოშობის ნივთიერებები, რომლებიც იწვევენ ორგანიზმის ნორმალური ფუნქციების დარღვევას. ტოქსინებს, სხვა შხამებისაგან განსხვავებით, ახასიათებთ იმუნური აქტივობა. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი  

საპონინები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საპონინები – მცენარეული გლიკოზიდები, რომლებიც იხსნებიან წყალში კოლოიდური ხსნარების წარმოქმნით, ამცირებენ წყლის ზედაპირული დაჭიმულობის ძალას და მსგავსად საპნისა, წარმოქმნიან ქაფს; მედიცინაში იყენებენ როგორც სამკურნალო საშუალებას; სტეროიდული საპონინები გამოიყენება სტეროიდული ჰორმონების მისაღებად. გაფრთხილება! Read More …

რიბონუკლეინის მჟავები (რნმ)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რიბონუკლეინის მჟავები (რნმ) – ფოსფორშემცველი ბიოპოლიმერები, რომლებიც გავრცელებული არიან ცოცხალ ბუნებაში და წარმოადგენენ ყველა მიკროორგანიზმის, მცენარეული და ცხოველური უჯრედის, ასევე ვირუსების განუყოფელ კომპონენტს. რნმ წარმოადგენს ცოცხალ ბუნებაში ცნობილი ნუკლეინის მჟავების ორი ცნობილი Read More …

პოლიფენილოქსიდაზა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პოლიფენილოქსიდაზა – ბუნებაში ფართოდ გავრცელებული ფერმენტი ოქსიდორედუქტაზების კლასისა. პოლიფენილოქსიდაზას მოლ. მასა განსხვავებულია (მაგ. სოკოებში 34500 უდრის, ჩაის ფოთოლში – 144 ათასს). შეიცავს სპილენძს (0,2 – 0,3%). ი – დიფენოლების, აგრეთვე მონო – Read More …

პლასტიდები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლასტიდები – (plastidae ბერძნ.plastos – გამოძერწილი და eidos – მსგავსი) მცენარეული უჯრედების ორგანოიდები, რომლებშიც მიმდინარეობს ორგანული ნივთიერებების პირველადი სინთეზი. არჩევენ ლეიკოპლასტებს , ქლოროპლასტებსა და ქრომოპლასტებს . (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის Read More …

პლანქტონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლანქტონი – ზღვებისა და ოკეანეების მცენარეული ან ცხოველური ორგანიზმები, რომლებიც წყლის სიზრქეში ცხოვრობენ და გადაადგილდებიან დინების მეშვეობით, პასიურად. მათი ზომები შეიძლება იყოს რამდენადმე მკმ – დან რამდენიმე – მეტრამდეც კი. გაფრთხილება! ბმულები: Read More …

პლაზმოლიზი (პლაზმოლიზისი)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლაზმოლიზი (პლაზმოლიზისი) – 1. უჯრედის წყლის დაკარგვა ჰიპერტონულ ხსნარში, რაც მიმდინარეობს ციტოპლაზმის აშრევებით უჯრედის გარსიდან; 2. ციტოლიზის სტადია, რაც მდგომარეობს ციტოპლაზმის გაჯირჯვებაში პროტელიზური ფერმენტების ზემოქმედებით. 3.  (plasmolysis იხ.პლაზმა და ბერძნ.lysis – გახსნა) Read More …

ორსულთა პიელიტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ორსულთა პიელიტი – (მეან.)თირკმლის მენჯის ანთება. პიელიტის განვითარებას ხელს უწყობს შარსაწვეთების ატონია და მასთან დაკავშირებული შარდის შეკავება, რაც თავის მხრივ განპირობებულია მექანიკური წინააღმდეგობით (ორსული საშვილოსნოს მიერ შარსაწვეთებზე, განსაკუთრებით მარჯვენაზე, ზეწოლა). ინფექცია ხვდება Read More …

ორგანოიდები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ორგანოიდები – მცენარეული და ცხოველური უჯრედების შემადგენელი, მუდმივი სტრუქტურული და ფუნქციური ერთეულები. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

ოლეოპნევმონია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოლეოპნევმონია – (ლათ. oleumm – მცენარეული ცხიმი) ფილტვების ანთება, რომელიც გამოწვეულია მისი წვრილი სისხლძარღვების ცხიმოვანი ემბოლიით გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

ოლეოთორაქსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოლეოთორაქსი – (ლათ. oleumm – მცენარეული ცხიმი, ბერძ. thorax – გულმკერდი) ფილტვების ტუბერკულოზის მკურნალობის მეთოდი, რომელიც დამყარებულია პლევრის ავსებით სტერილური პარაფინით ან ზეითუნის ზეთით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს Read More …

ოლეო

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოლეო – (ლათ. oleum მცენარეული ცხიმი)რთული სიტყვების შემადგენელი ნაწილი, რომელიც აღნიშნავს მცენარეულ ან მინერალურ ცხიმებთან დაკავშირებულს. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

ნახშირბადი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნახშირბადი – (ლათ. Carboneum), C, მენდელეევის პერიოდული სისტემის IV ჯგუფის ელემენტი, ატომური ნომერი 6, ატომური წონა 12, 011. მისი ძირითადი კრისტალური მოდიფიკაციებია ალმასი და გრაფიტი. ჩვეულებრივ პირობებში ქიმიურად ინერტულია. ნახშირბადი წარმოადგენს ბიოგენურ Read More …

ნახარში

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნახარში – (დეკოკტი, ლათ. decoctum) თხევადი სამკურნალო ფორმა, რომელიც წარმოადგენს გამონაცემს სამკურნალო მცენარეული ნედლეულიდან, რომელიც მიღებულია წყლიანი აბაზანაში მისი გაცხელებით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა Read More …

ნაღვლმდენი მჟავეები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნაღვლმდენი მჟავეები – ბუნებრივი მცენარეული ან სინთეზური საშუალებები, რომლებიც ასტიმულირებენ ღვიძლის უჯრედებში ნაღვლის სეკრეციას და გამოყოფას. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

ნატურალური წონა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნატურალური წონა – აღნიშნავს გარკვეული მოცულობის ფხვიერი და მცენარეული საქონლის განზომილების სისტემას – მარცვლეული (ხორბალი, ჭვავი, შვრია, სიმინდი, მზესუმზირა და სხვ.) მოცულობის ერთრეულად აღებულია ზოგიერთ ქვეყანაში 1 ჰექტოლიტრი, ბუშელი (35 – 36 Read More …

ლიზისი

ლიზისი – 1. უჯრედებისა და ქსოვილების დაშლა საკუთარი ან უცხო ფერმენტების მოქმედებით; 2. სხეულის ტემპერატურის ნელი და თანდათანობით დაცემა ციებ – ცხელებით მიმდინარე დაავადებების დროს, რომელსაც თან ახლავს დაავადების კლინიკური ნიშნების თანდათანობით შემცირება. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი Read More …

ლექტინები

ლექტინები – (ფიტოჰემაგლუტინინები, ფიტოაგლუტინინები) მცენარეული წარმოშობის ცილები, რომელთაც გააჩნიათ სპეციფიკური, ანტისხეულების მსგავსი თვისება – ნახშირწყლებთან შეკავშირების უნარი, მაგრამ თავად ანტისხეულებს არ წარმოადგენენ. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი .

ლეიკოპლასტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ლეიკოპლასტები – (ბერძნ.leukos  –  თეთრი და იხ.პლასტიდები / plastos / )  მცენარეული უჯრედების უფერო პლასტიდები, რომ­ლებშიც მიმდინარეობს სახამებლის სინთეზი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! Read More …

კობალტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კობალტი – მენდელეევის პერიოდული სისტემის VIII ჯგუფის ელემენტი, რკინის ქვეჯგუფიდან; არის მცენარეული და ცხოველური ორგანიზმების მუდმივი შემადგენელი ნაწილი და მიეკუთვნება სიცოცხლისათვის უმნიშვნელოვანეს მიკროელემენტთა ჯგუფს; ფიზიოლოგიურად აქტიურია, გავლენას ახდენს სისხლის წარმოქმნასა და ნივთიერებათა Read More …

კაროტინოიდები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კაროტინოიდები – (კაროტინი + ბერძ. Eidos სახე) ბიოლოგიურად აქტიური ცხიმში ხსნადი მცენარეული პიგმენტები, რომლებიც ქიმიური აგებულებით და ფიზიკურ – ქიმიური თვისებებით ახლოს არიან მრავალ ჟანგბადშემბოჭველ პიგმენტებთან. დაახლოებით 10 სხვადასხვა კაროტინოიდს ახასიათებთ პროვიტამინ Read More …

კალიუმი

კალიუმი – (ლათ. Kalium), K, მენდელეევის პერიოდული სისტემის I ჯგუფის ელემენტი, მიეკუთვნება ტუტე მეტალებს. წარმოადგენს მოვერცხლისფრო – თეთრ, რბილ, ადვილლღობ მეტალს. ჰაერზე სწრაფად იჟანგება, შედის მცენარეული და ცხოველური ორგანიზმების ქსოვილთა შემადგენლობაში. მედიცინაში კალიუმის ნაერთები გამოიყენება სხვადასხვა დაავადებების სამკურნალოდ. გაფრთხილება! ლალი Read More …

ინდივიდუალური განვითარების ბიოლოგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ინდივიდუალური განვითარების ბიოლოგია – მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის ორგანიზმების ონტოგენეზური განვითარების კანონზომიერებებს. იგი ჩამოყალიბდა უკანასკნელ ათწლეულში ექსპე­რიმენტული ემბრიოლოგიის, მოლეკულური ბიოლოგიის, გენეტიკის, ციტოლოგიის მიღწევათა საფუძველზე. ინდივიდუალური განვითარების ბიოლოგიის ამოცანაა განვითარებად ინდივიდში მიმდინარე მაკრო და Read More …

ვაკუომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ვაკუომი – (vacuoma ლათ.vacuus  –  ცარიელი) მცენარეული უჯრე­დის ვაკუოლების ერთობლიობა. ტერმინი შემოიღო (1916) დანჟარმა. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო Read More …