სქესობრივი როლი

განმარტებითი ლექსიკონი სქესობრივი როლი – სოციალური ქცევის მოდელი, მოთხოვნების და მოლოდინების სპეციფიკური კრებული, რომელსაც უყენებს საზოგადოება მამრობითი ან მდედრობითი სქესის პირებს. ლიტერატურა, წყაროები, გაფრთხილება   გაფრთხილება დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. თბილისი, 2005. “ტექინფორმის” დეპონენტი N: Read More …

ფემინიზაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფემინიზაცია – (ლათ. femina – ქალი) მედიცინაში – მამაკაცებში ქალის მეორადი სასქესო ნიშნების გაჩენა. აღინიშნება ჰიპოგონადიზმის, კლაინფენტერის სინდრომის, ასევე სათესლის, თირკმელზედა ჯირკვლების, ჰიპოფიზის ზოგიერთი სიმსივნის და სხვ. დროს. 2.  მამრობით ორგანიზმში მდედრობითი Read More …

სინკარიონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სინკარიონი – (syncaryon ბერძნ. syn  –  ერთად და caryon  –  ბირთვი)  –  უჯრედის ბირთვი, რომელიც წარმოიქმნება ორი ან რამდენიმე ბირთვის შეერთების შედეგად (მაგალითად, ზიგოტაში მამრობითი და მდედრობითი პრონუკლეუსების შეერთებისას). სინ. ამფინუკლეუსი. (ც. Read More …

სინგამია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სინგამია – (syngamia ბერძნ. syn  –  ერთად და იხ.გამეტები)  განაყოფიერება, ანუ მამრობითი და მდედრობითი მომწიფებული სასქესო  უჯრედების (გამეტების) შეერთება ზიგოტის წარმოქმნით. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 Read More …

სასქესო ქრომატინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სასქესო ქრომატინი – (chromatinum sexuale) ქრომატინის 0,5 მკმ – მდე დიამეტრის მცირე სხეულაკი, რომელიც მდედრობითი ორგა­ნიზმის სომატური  უჯრედების ინტერფაზური ბირთვების 70 – 75% – შია. როგორც წესი, მამრობითი სქესის ინდივიდების უჯრედებში ის Read More …

სასქესო უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სასქესო უჯრედები – (cellulae sexuales)   უჯრედები, რომლებიც წარმოიქმნებიან სასქესო ჯირკვლების (სპერმატოზოიდებისა და კვერ­ცხ უჯრედების) ეპითელიუმის განვითარების პროცესში. ისინი სპეციალ­დებიან ორგანიზმთა კვლავწარმოსაქმნელად. განაყოფიერების დროს მამრობითი და მდედრობითი სასქესო  უჯრედები წარმოქმნიან ზიგოტას , რომლისგანაც Read More …

რედუქციული სხეულაკები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რედუქციული სხეულაკები – (corpuscula reductiva)   მდედრობითი სასქესო აბორტული  უჯრედები. სინ. პირველი და მეორე რიგის მიმართებითი სხეულაკები, პოლოციტები. სახელწოდება „რედუქციული“ სხეულაკი დაკავშირებულია ოოგენეზის რედუქციული გაყოფის დროს ამ  უჯრედების წარმოქმნასთან. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. Read More …

პირველი რიგის ოოციტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პირველი რიგის ოოციტები – (oocyti ბერძნ.oon – კვერცხი და cytos – უჯრედი. სინ.ოვოციტები) ოოგონიებიდან განვითარებული მდედრობითი სასქესო უჯრედები, რომლებიც ოოგენეზის ზრდის პერიოდში არიან. მათ ახასიათებს ქრომოსომათა დიპლოიდური რიცხვი. ზრდის პერიოდში პირველი რიგის Read More …

პართენოგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პართენოგენეზი – 1. (parthenogenesis ბერძნ.parthenos – ქალწული და genesis – განვითარება) გამარტივებული სასქესო გამრავლების ხერხი, როდესაც ახალი ორგანიზმი ვითარდება მხოლოდ ერთი კვერცხუჯრედიდან მამრობითი სასქესო უჯრედის განაყოფიერების გარეშე. ამ მოვლენას ეწოდება გინოგენეზი . Read More …

ოოგონიები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოოგონიები – (oogonia ბერძნ.oon – კვერცხი, gonos – დაბადება. სინ.ოვოგონიები) კვერცხუჯრედის განვითარების საწყისი უჯრედები, რომლებიც ემბრიონის საკვერცხეში მრავლდებიან და რომლებისგანაც პირველი და მეორე რიგის ოოციტების სტადიების გავლით ოოგენეზის პროცესში წარმოიქმნება მომწიფებული სასქესო Read More …

მეორე რიგის ოოციტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მეორე რიგის ოოციტები – (oocyti secundarii ბერძნ.oon – კვერცხი და cytos – უჯრედი; სინ.ოვოციტები) მდედრობითი სასქესო უჯრედები, რომლებიც წარმოიქმნებიან მომწიფების პირველი გაყოფის შედეგად პირველი რიგის ოოციტებიდან. პირველი რიგის ოოციტებისაგან განსხვავებით, მათ აქვთ Read More …

კარიოგამია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კარიოგამია – (caryogamia ბერძნ.caryon  –  ბირთვი და იხ.გამეტები)  ორი გამეტის (მამრობითი და მდედრობითი სასქესო უჯრედების) ბირთვების მთლიანი შერწყმა განაყოფიერების დროს, რის შედეგადაც წარმოიქმნება სინკარიონი . (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და Read More …

გამეტა

გამეტა – მომწიფებული სასქესო უჯრედი; განაყოფიერების პროცესში გამეტების შერწყმით იწყება ახალი ორგანიზმის განვითარება მშობლების გენური პროგრამის მიხედვით.გამეტები – (gametae ბერძნ.gametes – მეუღლე – ქმარი და gamete – მეუღლე – ცოლი) მამრობითი და მდედრობითი სასქესო უჯრედები – (სპერმატოზოიდი და კვერცხუჯრედი). იხ. Read More …