ყურადღება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყურადღება  – – ფსიქიკური ქმედების ორგანიზაციის ფორმა, რომელიც უზრუნველყოფს ასახული ობიექტების გამოყოფას ცნობიერებაში, იმავდროულად სხვა ობიექტებიდან ყურადღების მოხსნისას. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ყიდვა–გაყიდვის ხელშეკრულება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყიდვა–გაყიდვის ხელშეკრულება – შეიცავს პირობებს, რომლებითაც ერთი მხარე (გამყიდველი), მეორე მხარეს (მყიდველს) გადასცემს რაიმე საქონელს ან ცოდნას, გამოცდილებას, რაიმე შემოქმედებითი საქმიანობის შედეგებს, უწევს მომსახურებას, აწარმოებს ობიექტების მშენეებლობას ან ასრულებს სხვა სამუშაოებს გარკვეული Read More …

ქიმიური უსაფრთხოება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქიმიური უსაფრთხოება – ღონისძიებების კომპლექსი, რომელიც უზრუნველყოფს საშიში ქიმიური ნივთიერებების მწარმოებელი და მომხმარებელი ობიექტების მუშაობის უსაფრთხო პირობებს და გამორიცხავს ადამიანის ჯანმრთელობასა და გარემოზე მათ მავნე ზემოქმედებას; (საქართველოს კანონი საშიში ქიმიური ნივთიერებების შესახებ) Read More …

ფორმალიზაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფორმალიზაცია – (ლათ. Forma – სახე, ხატი)შემეცნების შინაარსის დაზუსტება, იგი ხორციელდება სინამდვილის მოცემული სფეროს შესასწავლ ობიექტებთან, მოვლენებთან, პროცესებთან, ზოგიერთი ისეთი მატერიალური კონსტრუქციის გარკვეული შედარების გზით, რომლებსაც უფრო მდგრადი ხასიათი აქვთ და ამიტომ Read More …

უსაფრთხოება, ბირთვული და რადიაციული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უსაფრთხოება, ბირთვული და რადიაციული – ღონისძიებათა კომპლექსი, რომელიც უზრუნველყოფს ბირთვული და რადიაციული ობიექტების მუშაობისა და ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის უსაფრთხო პირობებს, გამორიცხავს გარემოს რადიაციულ დაბინძურებას; (საქართველოს კანონი ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ). Read More …

ულტრატომია ანუ ულტრამიკროტომია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ულტრატომია ანუ ულტრამიკროტომია – (ultratomia seu ultramicrotomia ლათ. ultra – ზე, ბერძნ. micros – მცირე და tome – გაკვეთა) ულტრატომების, ანუ ულტრამიკროტომების მეშვეობით მეტად თხელი ანათლების მიღების ხერხების ერთობლიობა. თანა­მედროვე ულტრამიკროტომების საშუალებით Read More …

სისტემური მიდგომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სისტემური მიდგომა – მეთოდოლოგიური მიმართულება მეცნიერებაში, რომლის ძირითადი ამოცანაა რთული ორგანიზებული ობიექტების – სხვადასხვა ტიპისა და კლასის სისტემების – კვლევისა და კონსტრუირების მეთოდების შემუშავება. სისტემური მიდგომა გარკვეული ეტაპია შემეცნების მეთოდების, კვლევითი და Read More …

სისტემური ანალიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სისტემური ანალიზი – (ინტ.) systems analysis   სხვადასხვა  სახის რთულ პრობლემებზე გადაწყვეტილებების მომზადებისა და დასაბუთების მეთოდოლოგიურ საშუალებათა ერთობლიობა, რომელიც ეყრდნობა სისტემურ მიდგომას, თანამედროვე მართვის თეორიასა და  მათემატიკურ მეთოდებს. ანალიზის ძირითად პროცედურას რეალური სიტუაციის Read More …

სიმულტანაგნოზია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სიმულტანაგნოზია – მხედველობითი აგნოზიის ვარიანტი – რამდენიმე ნაწილისაგან შემდგარი მთლიანი ობიექტების შეცნობის უნარის დარღვევა, მიუხედავად მისი ცალკეული ელემენტების შეცნობის უნარის შესაძლებლობისა. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

სერვერი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სერვერი – (ინტ.) server  ობიექტი, რომელიც სხვა ობიექტების მომსახურებას ეწევა მათი მოთხოვნების შესაბამისად – ინახავს, ახარისხებს და ავრცელებს ინფორმაციას. ინტერნეტში – ქსელში ჩართული ნებისმიერი კომპიუტერი (ან მასზე მომუშავე პროგრამა) არის სერვერი, თუ Read More …

საქმიანობა, ბირთვული და რადიაციული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საქმიანობა, ბირთვული და რადიაციული – (საქართველოს კანონი ბირთვული და რადიაციული უსაფრთხოების შესახებ) ა. ბირთვული და რადიაციული ობიექტების მშენებლობა, ფლობა და ექსპლუატაცია; ბ. ბირთვული და რადიაციული ობიექტების, ბირთვული მასალების, რადიაქტიური ნივთიერებებისა და რადიაქტიური Read More …

საინფორმაციო კომპლექსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საინფორმაციო კომპლექსი – (ინტ.) information complex  საინფორმაციო – საწარმოო, საიფორმაციო – ინფრასტრუქტურული, საინფორმაციო – ტერიტორიული, საინფორმაციო – თემა ტური კომპლექსების ზოგადი სახელწოდება. წარმოადგენს ვერტიკალურ, პირობითად ინტეგრირებულ სოციალურ – ეკონომიკურ წარმონაქმნს, რომელიც რეალური Read More …

რობოტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რობოტი – (ინტ.) robot  ანტროპომორფული სისტემა, რომელსაც ცვლადი გარემოს პირობებში მიზანმიმართული მოქმედების უნარი გააჩნია. ხელოვნური ინტელექტისა და ზუსტი მექანიკის სიმბიოზი. ინფორმაციას გარემომცველი ობიექტების, მათი თვისებებისა და ურთიერთქმედების შესახებ რობოტი იღებს მრავალფეროვანი გადამწოდებისაგან, Read More …

რეიტინგი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რეიტინგი  – 1. (ფსიქოლოგია) (ინგლ. rating – შეფასება, რიგი, კლასიფიკაცია) – ტერმინი, რომელიც გამოხატავს მოცემული სკალით რაიმე მოვლენის სუბიეტურ შეფასებას. რეიტინგის მეშვეობით ხორციელდება სოციალურფსიქოლოგიური ობიექტების პირველადი კლასიფიკაცია მათი საერთო თვისებების გამოხატვის ხარისხის Read More …

რადიაქტიური ნარჩენი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რადიაქტიური ნარჩენი – ბირთვული და რადიაციული ობიექტების ფუნქციონირების პროცესში წარმოქმნილი, ნებისმიერ აგრეგატულ მდგომარეობაში მყოფი ნივთიერებები, აგრეთვე მასალები, მოწყობილობები, დანადგარები, ნაკეთობები, ბიოლოგიური ობიექტები, გამომუშავებული ბირთვული საწვავი და რესურსამოწურული ან დაზიანებული მაიონებელი გამოსხივების წყაროები, Read More …

პირობითი ინტეგრაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პირობითი ინტეგრაცია – (ინტ.) conditional integration ვირტუალური და რეალური ობიექტების არაფორმალური გაერთიანების სპეციფიკური პროცესი. ასეთი გაერთიანების პროდუქტი არ არის მატერიალური გარემოს საგანი, თუმცა წარმოადგენს მის ეფექტურ ინსტრუმენტს. პირობითი ინტეგრაცია დამახასიათებელია ქსელური ეკონომიკისათვის Read More …

პერცეფცია სოციალური

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პერცეფცია სოციალური – (ფსიქოლოგია) (ლათ. регceptio – აღქმა და socialis – საზოგადოებრივი) ადამიანთა მიერ სოციალური ობიექტების (სხვა ადამიანების, საკუთარი თავის, ჯგუფების, სოციალური ერთობების და სხვ.) აღქმა, გაგება და შეფასება. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო Read More …

პერცეფცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პერცეფცია – (ფსიქოლოგია) (ლათ. регceptio – აღქმა) გარეგანი და შინაგანი საგნების (ობიექტების), სიტუაციების, მოვლენების და ა. შ., უშუალო აქტიური ასახვა ადამიანის კოგნიტიური სფეროს მიერ (იხ. აღქმა). გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო Read More …

ოპტოქიაზმური არაქნოიდიტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოპტოქიაზმური არაქნოიდიტი – (ლათ. [nervus] opticus მხედველობის ნერვი + ბერძ. Chiasmos ჯვრისებრი განლაგება) თავის ტვინის ქსლისებრი და სისხლძარღვოვანი გარსის და ტვინის ნივთიერების განაპირა ზონების დიფუზური, ქვემწვავე ან ქრონიკული ანთებითი პროცესი, ტვინის ბაზალურ Read More …

მხედველობის სიმახვილე

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მხედველობის სიმახვილე – მხედველობითი ანალიზატორის მგრძნობელობა, ხილული ობიექტების საზღვრებისა და დეტალების ასახვის უნარი; განისაზღვრება ორ წერტილ შორის მინიმალური კუთხური დაცილებით, რომლის დროსაც ისინი აღიქმებიან ცალკ – ცალკე. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა Read More …

მრავალმხრივი ხელშეკრულება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მრავალმხრივი ხელშეკრულება – იდება რამდენიმე მონაწილის მიერ. ასეთი სახის ხელშეკრულებები სამი, ან მეტი მხარის მონაწილეობით შესაძლებელია საქონელგაცვლითი ოპერაციების განხორციელების, ობიექტების აგების, ერთობლივი საწარმოების შექმნის შემთხვევებისას. აუცილებლობის შემთხვევაში, პირველად ორმხრივ ხელშეკრულებას, მისი შესრულების Read More …

მეტაკრილატი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მეტაკრილატი – თხიერი პლასტიკური მასა, რომელსაც იყენებენ ელექტრონულ მიკროსკოპიაში ობიექტების ჩასაყალიბებლად. ჩვეუ­ლებ­რივ ხმარობენ სხვადასხვა თანაფარდობით მეთილმეტაკრილატისა და ბუთილმეტაკრილატის ნარევს. პოლიმერიზაციის დროს ეს ნარევი მყარდება. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის Read More …

ლიოფილიზაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ლიოფილიზაცია – (lyophilisatio ბერძნ. lyo  –  ვხსნი და philia  –  სიყვარული) „გაყინვის  –  გაშრობის“ მეთოდი, რომელსაც იყენებენ ციტო და ჰისტოლოგიური ობიექტების სწრაფი ფიქსაციისათვის. ამ მეთოდის თანახმად, ქსოვილების ნაჭრებს მათი ღრმა და ძლიერ Read More …

ინჟინერინგი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ინჟინერინგი – კომერციული ხასიათის საინჟინრო – საკონსულტაციო მომსახურების კომპლექსი პროდუქციის წარმოების პროცესისა და რეალიზაციის მომზადებისა და უზრუნველყოფისათვის, მშენებლობების მომსახურებისათვის და სამრეწველო, ინფრასტრუქტურული, სასოფლო – სამეურნეო და სხვა ობიექტების ექსპლოატაციისათვის. საინჟინერინგო მომსახურების მთელი Read More …

ეპონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ეპონი – ეპოქსიდური ფისი, რომელსაც ხმარობენ ელექტონულ მიკროსკოპიაში ობიექტების ჩასაყალიბებლად. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი Read More …

დამბლა აკომოდაციის (ციკლოპლეგია)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დამბლა აკომოდაციის (ციკლოპლეგია) – ობიექტების გარკვევით ხედვის უნარის დაკარგვა, რომელიც განპირობებულია წამწამოვანი კუნთის დაბლით (მაგალითად, ატროპინის ხსნარის ჩაწვეთების დროს) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და Read More …