ციტოზინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოზინი – (cytosinum 2 – ოქსი – 4 – ამინოპირიმიდინი) პირიმიდინის ფუძე, რომელიც შედის დნმ – ისა და რნმ – ის მოლეკულების შემადგენლობაში. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა Read More …

ცენტროდესმოზა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცენტროდესმოზა – (centrodesmosus ლათ. centrum – ცენტრი და ბერძნ. desmos – კავშირი) – უჯრედის ცენტრის შემადგენლობაში ორ ცენტრიოლს შორის ზღუდარი, რომელიც შედგება ჟელესებრი ციტოპლაზმური ძაფებისაგან. მიტოზის დროს, როდესაც ცენტრიოლები პოლუსებისკენ მიემართება, ცენტროდესმოზა Read More …

ჩანასახსგარე ექტოდერმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჩანასახსგარე ექტოდერმა – (ectoderma extraembryonicum ბერძნ. ectos   –   გარეთ, გარედან, derma, dermatos   –   კანი, embryo   –   ჩანასახი; ლათ.extra   –   გარეძ)  ექტოდერმის გაგრძელება ზოგიერთი ჩანასახის გარე ორგანოს შემადგენლობაში, უმთავრესად ჩანასახოვან გარსებში. (ც. გაჩეჩილაძე, Read More …

შუალედური უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შუალედური  უჯრედები – (cellulae medianae)   კუჭის ფუნდუსის ჯირკვლების ყელის ნაწილის  უჯრედები. ისინი ასრულებენ კამბიუმის როლს კუჭის ეპითელიუმისა და ფუნდუსის ჯირკვლების ეპითელიუმისთვის, რომლის შემადგენლობაში შედის აგრეთვე მთავარი, შემომფენი  –  პარიესული ანუ საფარი და Read More …

შეუთავსებლობა იმუნოლოგიური

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შეუთავსებლობა იმუნოლოგიური – – დონორისა და რეციპიენტის უჯრედების ანტიგენური  შემადგენლობაში გენეტიკურად განპირობებული განსხვავება, რაც იწვევს იმუნოლოგიური კონფლიქტის განვითარებას. მის ძირითად გამოვლინებას წარმოადგენს ორგანიზმის უჯრედული და ჰუმორული რეაქციები, რომელიც მიმართულია ანტიგენურად უცხო უჯრედებისა Read More …

ღვიძლის წილაკთაშორისი არტერია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ღვიძლის წილაკთაშორისი არტერია – -(arteria interlobularis hepatica)    ღვიძლის არტერიის უბანი. სისხლი მიაქვს ღვიძლის წილაკში. გაივლის ღვიძლის წილაკებს შორის ტრიადის შემადგენლობაში. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) Read More …

ქრომატინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომატინი – (chromatinum ბერძნ.chroma, chromatos  –  შეღებვა, ფერი)  უჯრედის ბირთვის ნივთიერება, რომელიც ძირითადი საღებარებით ძლიერ იღებება. ქიმიურად ქრომატინი რთული ცილაა, რომლის შემადგენლობაში შედის დნმ და ჰისტონები. ბირთვული ქრომატინის დნმ იძლევა ფელგენის დადებით Read More …

ქონდრიოკონტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქონდრიოკონტები – (chondriocontae ბერძნ.chondros  –  მარცვალი და conta  –  ჩხირი)  ჩხირისებრი მიტოქონდრიები , რომლებიც ქონდრიომის შემადგენლობაში შედიან. ტერმინი შემოღიო (1907) მევესმა. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 Read More …

ქოლინი

ქოლინი – B ჯგუფის ვიტამინი; მონაწილეობს ფოსფოლიპიდების წარმოქმნაში, შედის აცეტილქოლინის შემადგენლობაში; შეიცავს მარცვლეული, ჭარხალი და სხვ. პრეპარატი ქოლინი, რომელიც მიღებულია სინთეზურად გამოიყენება ათეროსკლეროზის, ღვიძლის დაავადებების მკურნალობაში და სხვ. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი  

ქოლეცისტოკინინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქოლეცისტოკინინი – (სინ.: პანკრეოზიმინი)ადამიანისა და ცხოველთა ჰორმონი, რომელიც მონაწილეობს კუჭ – ნაწლავის ტრაქტის სეკრეტორული და მოტორული ფუნქციების ჰემორალურ რეგულაციაში. ქოლეცისტოკინინი შედის ე. წ. ენტერული სისტემის შემადგენლობაში და სხვა ჰორმონების მსგავსად მონაწილეობს საჭმლის Read More …

ქაფური

ქაფური – უფერო კრისტალები დამახასიათებელი სუნით, tლღ  178 – 178,50 C. შედის მრავალი ეთერზეთების შემადგენლობაში, არის ნერვული სისტემის სტმულატორების ჯგუფის წარმომადგენელი. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი

ფსევდოუნიპოლარული ნეირონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსევდოუნიპოლარული ნეირონი – (neuronum pseudounipolare  –  neurocytus პსეუდოუნიპოლარის ბერძნ.pseudes  –  ცრუ)   ნეიროციტი, რომელის ნეირიტი და დენდრიტი უჯრედის სხეულიდან ერთადერთი ღეროთი გამოდიან, ხოლო შემდეგ იტოტებიან. ლოკალიზებულია უპირატესად ზურგტვინის კვანძის პერიფერიაზე, დენდრიტები მიემართება პერიფერიაზე, Read More …

ფრუქტოზა (ლევულოზა)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფრუქტოზა (ლევულოზა) – მონოსაქარიდი; შეიცავს მცენარეები, თაფლი; შედის  საქაროზისა და მრავალი პოლისაქარიდის შემადგენლობაში. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ფიბროადენომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფიბროადენომა – კეთილთვისებიანი სიმსივნე, რომლის შემადგენლობაში შედიან პროლიფერაციული ჯირკვლოვანი ეპითელიუმი და გამოხატული შემაერთებელქსოვილოვანი სტრომა. განსაკუთრებით ხშირია სარძევე ჯირკვლის ფიბროადენომა, რომელშიდაც იგი შერწყმულია მასტოპათიასთან. დიაგნოზი ეფუძნება პალპაციას, მამოგრაფიას და პუნქტატის ციტოლოგიურ გამოკვლევას. მკურნალობა Read More …

ფიალისებრი ეგზოკრინოციტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფიალისებრი ეგზოკრინოციტი – (exocrinocytus calyciformis ბერძნ. exo  –  გარეთა, crinein  –  გამოყოფა, cytos  –  უჯრედი და ლათ. calyx, calycis  –  ფიალა) ჯირკვლოვანი უჯრედი ენდოდერმული ეპითელიუმის შემადგენლობაში, რომელსაც ფიალისებრი ფორმა აქვს სეკრეტის დაგ­როვების Read More …

ფერმენტები

ფერმენტები – (ლათ. Fermentum დუღილი; სინ.: ენზიმები) სპეციფიური ცილები, რომელთაც უნარი აქვთ რამდენჯერმე დააჩქარონ ცოცხალ ორგანიზმში მიმდინარე  ქიმიური რეაქციები, ამასთან რეაქციის საბოლოო პროდუქტების შემადგენლობაში შეუსვლელად, ანუ წარმოადგენენ ბიოლოგიურ კატალიზატორებს. ყოველი ქიმიური რეაქცია, რომელიც მიმდინარეობს მიკროორგანიზმში, მცენარეულ და ცხოველურ ორგანიზმში, კატალიზდება Read More …

უჯრედული ტერიტორია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედული ტერიტორია – (teritoria cellularis) – ბირთვი გარშემოკრული ციტოპლაზმით (ანუ ბირთვულ – ციტოპლაზმური უბანი) სიმპლასტის შემადგენლობაში (მაგალითად, ჩონჩხის კუნთოვან ბოჭკოში). სიმპლასტის უჯრედებად გამოუცალკევებელ შემადგენლობაში უჯრედული ტერიტორია თავისი მორფო – ფიზიოლოგიური და გენეტიკური Read More …

უჯრედული კლონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედული კლონი – (clon cellulare ბერძნ.clon – შთამომავალი) –  უჯრედების სუფთა ხაზი, რომელიც წარმოიქმნა ერთი საწყისი შთა­მომავლობის დამწყები უჯრედის თანდათანობითი გამრავლების შედე­გად. უჯრედულ კლონებს იღებენ იზოლირებულ უჯრედულ კულტუ­რებში. კლონებს უწოდებენ აგრეთვე ქსოვილის Read More …

უჯრედის ცენტრი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედის ცენტრი – (centrum cellulae იხ.სინ.ცენტროსომა) უჯრედის ერთ – ერთი უმნიშვნელოვანესი ორგანოიდი – მისი კინეტიკური ცენტრი. იგი შედგება ერთი ან ორი თვითრედუპლიცირებადი წარმონაქმნის, ე.წ.ცენტრიოლისაგან, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებულია ცენტროდესმოზით და გარშემო შემორტყმულია ნათელი Read More …

უჯრედის ბირთვი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედის ბირთვი – (nucleus cellulae სინ.caryon) – უჯრედის ძირითადი კომპონენტი, რომელიც უზრუნველყოფს მათ რეპროდუქ­ციას,­ გენეტიკურ დეტერმინაციას და ცილის სინთეზის რეგულაციას. უჯრედის უმნიშვნელოვანესი ნაწილი, რომლის მოქმედებასთანაა და­კავშირებული გენეტიკური ინფორმაციის გადაცემა. გარეგნულად ბირ­თვი უფრო Read More …

უჯრედი – კოლბები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედი – კოლბები – თვალის ბადურას სინათლისადმი მგრძნო­ბიარე მხედველობითი უჯრედები (კოლბიანი მხედველობის უჯრედები – cellulae opticae coniferae), რომელთა პერიფერიულ მორჩს კოლბის ფორმა აქვს. ამ მორჩის შემადგენლობაში არჩევენ გარეთა გრძელ სეგმენტს (segmentum coni Read More …

უჯრედი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედი – (ლათ. cellula; ბერძნ. cytos) ცოცხალი ნივთიერების ელემენტარული სტრუქტურული და ფუნქციური ერთეული, რომე­ლიც შედგება ბირთვისა და ციტოპლაზმისაგან და ცხოველური და მცენარეული ორგანიზმების განვითარებისა და აგებულების საფუძ­ველია. უჯრედი ურთულესი, მთლიანი, თვითმარეგულირებელი და Read More …

ურაცილი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ურაცილი – (2,4 – დიოქსიპირიმიდინი) – პირიმიდინის ფუძე, რომე­ლიც რნმ – ის მოლეკულის შემადგენლობაში შედის. დნმ – ში ურაცილი არ არის. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 Read More …

ტრიპტოფანი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრიპტოფანი – ჰეტეროციკლური ამინომჟავა. შედის გამა – გლობულინების, კაზეინისა და სხვ. ცილების შემადგენლობაში. უჯრედების მიერ გამოიყენება ნიკოტინის მჟავას და სეროტონინის სინთეზში. ლპობითი პროცესების დროს ნაწლავებში ტრიპტოფანისაგან წარმოიქმნება სკატოლი და ინდოლი. წარმოადგენს შეუცვლელ Read More …

ტონოფიბრილები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტონოფიბრილები – (tonofibrillae ბერძნ. tonos  –  დაჭიმვა და ლათ. fibrilla  –  ბოჭკო)  უჯრედების სპეციალური ორგანოიდები მეტაპ­ლაზმური წარმონაქმნების ტიპისა, რომლებიც წარმოიქმნებიან ეპი­თელური  უჯრედების ციტოპლაზმის სპეციფიკური დიფერენცირების შედეგად. მათ აქვს 1 მკმ დიამეტრის წვრილი Read More …

სცინტიგრაფია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სცინტიგრაფია – რადიონიკლიდური დიაგნოსტიკის მეთოდი: ორგანიზმში რადიონუკლიდის განაწილების ვიზუალიზაცია, რომელიც შეყვანილია რადიოფარმაცევტული პრეპარატის შემადგენლობაში. ხორციელდება სცილტილაციური გამა – კამერის დახმარებით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

სფინგოლიპიდოზები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სფინგოლიპიდოზები – მემკვიდრულ დაავადებების ჯგუფი, რომლებიც განპირობებულია სფინგოლიპიდების ცვლის დარღვევით, რომლებიც შედიან თავის ტვინისა და სხვა ორგანოების უჯრედული მემბრანის შემადგენლობაში. ვლინდება პროგრსესირებადი ჭკუასუსტობით, მოძრაობის დარღვევებით, საყრდენ – მამოძრავებელი აპარატის, კანის, თვალის ბადურას, Read More …

სპონგიობლასტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპონგიობლასტები – (spongioblasti ბერძნ.spongios  –  ღრუბელი და blastos  –  ჩანასახი)  ნერვული ლულის შემადგენლობაში მცირედ დიფერენცირებული ჩანასახოვანი  უჯრედები, რომელთაგანაც შემდგომში ვითარდება ნეიროგლიის ყველა უჯრედოვანი ელემენტი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის Read More …

სისხლის პლაზმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სისხლის პლაზმა – სისხლის თხიერი ნაწილი, რომელშიც შეწონილ მდგომარეობაშია იმყოფება სისხლის ფორმიანი ელემენტები. მის შემადგენლობაში შედის ცილები, ნახშირწყლები, ლიპიდები, ელექტროლიტები, ჰორმონები, ვიტამინები, გახსნილი აირები და ნივთიერებათა ცვლის შუალედი პროდუქტები. სისხლის პლაზმის ცილები, Read More …

სარკომერი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სარკომერი – (sarcomerus ბერძნ. sarx, sarcos  –  ხორცი და meros  –  ნაწილი) მიოფიბრილების სტრუქტურული ერთეული, რომელიც შემოსაზღვრულია ორი მეზობელი ტელოფრაგმით. სარკომერის შემადგენლობაში შედის ღია ფერის (იზოტროპული) დისკოების ორი ნახევარი და ერთი მუქი Read More …