ციტოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოზი – 1. (cytosis ბერძნ. cytos – უჯრედი) ნივთიერებათა შესვლა უჯრედში ან მისგან გამოსვლა არა დიფუზიის გზით, არამედ პინოციტოზისა და ფაგოციტოზის მეშვეობით. არჩევენ ენდოციტოზსა (ნივთიერებების შესვლას უჯრედებში) და ეგზოციტოზს (ნივთიერებების გამოსვლას უჯრედებში). Read More …

ჩანასახსგარე ენდოდერმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჩანასახსგარე ენდოდერმა – (endoderma exstraembryonicum ბერძნ.endon   –   შიგნით, derma, dermatos   –   კანი, embryo   –   ჩანასახი იხ.ყვითრის პარკის ენდოდერმა, ექსტრაემბრიონული ენდოდერმა სინ. ჩანასახსგარე ჰიპობლასტი)  ენდოდერმის ნაწილი, რომელიც ამოფენს ყვითრის პარკის ღრუს. „ნაწლავის ენდოდერმა“, Read More …

უჯრედების დისტროფია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედების დისტროფია – (dystrophia cellularum ბერძნ.dys – მოშლა, დარღვევა და trophe – კვება) – უჯრედში ნივთიერებათა ცვლის – მეტაბოლიზმის დარღვევა. არჩევენ უჯრედული დისტროფიის შემდეგ ძირითად სახეებს: ცილოვანს, ცხიმოვანსა (ლიპიდურსა) და ნახშირ­წყლოვანს. თავის Read More …

სპეციალური ლექსიკა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპეციალური ლექსიკა – სიტყვები და სიტყვათშეწყობები, რომელიც ეწოდებათ საგნებსა და ცნებებს, რომლებიც მიეკუთვნებიან ადამიანის შრომითი საქმიანობის სხვადასხვა სფეროებს და არ წარმოადგენენ საყოველთაოდ სახმარს. სპეციალურ ლექსიკაში შედის ტერმინები და პროფესიონალიზმები. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო Read More …

ოქსიქრომატინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოქსიქრომატინი – (oxychromatinum ბერძნ.oxys – მჟავე და იხ.ქრომატინი) უჯრედის ბირთვში ქრომატინის ბელტები, რომლებიც იღებებიან მჟავე საღებარებით, ბაზიქრომატინისაგან განსხვავებით, რომელიც ძირითადი საღებარებით იღებება. ეს ტერმინები ეკუთვნის ჰაიდენჰაინს (1894). (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, Read More …

ერგასტოპლაზმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ერგასტოპლაზმა – (ergastoplasma ბერძნ. ergaston – მუშა იხ.პლაზმა) ენდოპლაზმური ბადის სახესხვაობა, რომლის მემ­ბრანებზე მუდმივად დიდი რაოდენობით რიბოსომებია. ერგასტოპ­ლაზმის ფუნქციური როლია მისი მონაწილეობა ცილების სინთეზში, რომლის ძირითადი ცენტრებია რიბოსომები. უკანასკნელნი განაპი­რობებენ ციტოპლაზმის ბაზოფილიას, Read More …

ენდოციტოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ენდოციტოზი – (endocytosis ბერძნ.endon – შიგნით და იხ.ციტოზი) ნივთიერებების შესვლა უჯრედში პინოციტოზისა და ფაგო­ციტოზის გზით და ციტოპლაზმაში ორი ტიპის ვაკუოლის (ენდოსო­მების), პინოსომებისა და ფაგოსომების წარმოქმნით. ტერმინები შემოიღო ა.ნოვიკოვმა (1962). გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო Read More …

დიოპტრიკა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დიოპტრიკა – (ბერძნ. dioptrika), ოპტიკის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის სინათლის გარდატეხას ცალკეულ გარდამტეხ ზედაპირებში ან მათ სისტემაში გავლისას. ტერმინ ”დიოპტრიკას” ხშირად ხმარობენ თვალის მიმართ: თვალის დიოპტრიკა არის მოძღვრება თვალის როგორც ოპტიკური მოწყობილობის თვისებების Read More …

გოლჯიოსომები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გოლჯიოსომები – – გოლჯის კომპლექსის ფრაგმენტები, რომ­ლებიც ორმაგი მემბრანების პაკეტებთან შეერთებული ბუშტუკისებრი ვაკუოლებია – (ე.წ.ორთოვეზიკულები მემბრანები). სინათლის მიკროს­კოპში გოლჯიოსომებს ოსმიოფილური გრანულების სახე აქვს. მცენა­რეულ უჯრედებში ისინი შეიძლება იყოს ცალკეული დამოუკიდებელი წარმონაქმნები, რომლებიც Read More …

განსაზღვრება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი განსაზღვრება – (ანუ დეფინიცია) ლოგიკური ხერხი, რომლის საშუალებითაც ვახერხებთ განვასხვაოთ, გამოვძებნოთ, ავაგოთ რაიმე ობიექტი, ჩამოვაყალიბოთ მეცნიერებაში ახლად შემოტანილი ან დავაზუსტოთ უკვე არსებული ტერმინის მნიშვნელობა. განსაზღვრების სახეთა მრავალგვარობა განპირობებულია იმით, რომ თუ რას Read More …