წვეტიანიშრე (ეპიდერმისის უჯრედების)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი წვეტიანიშრე (ეპიდერმისის უჯრედების) – (stratum spinosum) მრავალშრიანი ბრტყელი ეპითელიუმის – პოლიგონური ფორმის ეპითელიოციტების (წვეტიანი ეპიდერმოციტი – epidermocytus spinosus) ერთმანეთთან დაკავშირებული მოკლე ციტოპლაზმური მორჩებით, ტონოფიბრილების შემცველი დესმოსომებით (ტონოფიბრილები დესმოსომებში ბოლოვდება). უჯრედთა 5 – Read More …

ციტოსტატიკური დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოსტატიკური დაავადება – თავისებური პოლისინდრომული დაავადება, რომელიც ვითარდება ორგანიზმზე ციტოსტატიკური ფაქტორების მოქმედებით და განპირობებულია უჯრედების, პირველ რიგში კი ძვლის ტვინის, საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის კანის, ეპითელის უჯრედების დაღუპვით; ციტოსტატიკური დაავადება ხშირად ვლინდება ღვიძლის Read More …

ციტოპენია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოპენია – სისხლის მოცულობით ერთეულში გარკვეული უჯრედების შემცველობის შემცირება ნორმასთან შედარებით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ციტომორფოლოგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტომორფოლოგია – (cytomorphologia ბერძნ. cytos – უჯრედი, morphe – ფორმა და logia – მოძღვრება, მეცნიერება) ციტო­ლოგიის ერთ – ერთი ძირითადი მიმართულება, რომლის ამოცანაა უჯრედების სტრუქტურული ორგანიზაციის კანონზომიერებათა შესწავლა. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. Read More …

ციტომერები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტომერები – (cytomeri ბერძნ. cytos – უჯრედი და meros – ნაწილი) უჯრედების ნაწილები, რომლებიც ბირთვის ნივთიერების ნაწილებისაგან განსხვავებით მხოლოდ ციტოპლაზმისაგან, კარიომერებისაგან შედგებიან. ტერმინი შემოიღო ვულდეიერმა (1903). (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის Read More …

ციტომემბრანები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტომემბრანები – (cytomembranae ბერძნ.cytos – უჯრედი და ლათ. membrana – გარსი, კანი) სხვადასხვა ტიპის უჯრედშიგა ციტოპლაზმური მემბრანები, რომლებიც უჯრედების ულტრასტრუქტურული ორგანიზაციის ძირითადი (გრანულურთან ერთად) ელემენტებია. ტერმინი შემოიღო შესტრანდმა (1955). შესტრანდის კლასიფიკაციით, არჩევენ Read More …

ციტომეგალია

ციტომეგალოვირუსული დაავადება (ციტომეგალია) ციტომეგალოვირუსული დაავადება (ციტომეგალია),  ციტომეგალოვირუსული  დაავადება – ეტიოლოგია, ციტომეგალოვირუსული  დაავადება – ეპიდემიოლოგია, ციტომეგალოვირუსული  დაავადება – კლინიკური სურათი, ციტომეგალოვირუსული  დაავადების სახეები,  ციტომეგალოვირუსული  დაავადება – დიაგნოსტიკა, ციტომეგალოვირუსული  დაავადება – მკურნალობა და პროფილაქტიკა >>>

ციტოლოგიური დიაგნოსტიკა

ციტოლოგიური დიაგნოსტიკა – დაავადებათა დიაგნოსტიკის ხერხი, რომელსაც საფუძვლად უდევს უჯრედების მორფოლოგიისა და ბიოქიმიის შესწავლა. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი

ციტოლოგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოლოგია – (cytologia ბერძნ.cytos – უჯრედი და logia – მოძღვრება, მეცნიერება) ბიოლოგიის დარგი, რომელიც სწავლობს უჯრედების აგებულებას, ფუნქციისა და განვითარების კანონზომიერებებს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 Read More …

ციტოლიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოლიზი – (cytolysis ბერძნ.cytos – უჯრედი და lysis – გახსნა) უჯრედების სიკვდილისშემდგომი ცვლილებები, რომლებიც დაკავშირებული მათი სტრუქტურული კომპონენტების მთლიან ან ნაწილობრივ გახსნასთან ჰიდროლიზური ფერმენტების მოქმედებით. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და Read More …

ციტოეკოლოგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოეკოლოგია – (cytoecologia ბერძნ.cytos – უჯრედი, oikos – სახლი და logia – მოძღვრება, მეცნიერება) – ციტოლოგიის მიმართულება, რომელიც შეისწავლის გარემოს პირობებთან უჯრედების ადაპტაციის (შეგუების) კანონზომიერებებს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და Read More …

ციტოგენია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოგენია – (cytogenia ბერძნ.cytos – უჯრედი და gonos – დაბადება) – მცენარეთა და ცხოველთა გამრავლების ხერხი ცალკეული უჯრედის მეშვეობით (ვეგეტატიური გამრავლებისგან განსხვავებით, რომელიც ხორციელდება უჯრედული კომპლექსების ხარჯზე). მრავალუჯრედოვან ორგანიზმებში ციტოგონიის ტიპური მაგალითია Read More …

ციტოგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოგენეზი – (cytogenesis ბერძნ.cytos – უჯრედი და genesis – განვითარება) უჯრედების განვითარება. არჩევენ სქესობრივ და სომატურ ციტოგენეზს (იხ. ქვევით). (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! Read More …

ციტასტერები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტასტერები – (cytastri ბერძნ.cytos – უჯრედი და aster – ვარსკვლავი) უჯრედების ცენტრების ხელოვნურად ინდუცირებული დამატებითი ვარსკვლავები. ტერმინი შემოიღო ვილსონმა (1901). (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) Read More …

ცენტრიოლები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცენტრიოლები – (centriolae ლათ. centrum – ცენტრი) უჯრედის ორგანოიდის, ე.წ.უჯრედის ცენტრის, ანუ ცენტროსომას უმნიშვნელოვანესი შემადგენელი ნაწილები. ისინი მკვრივი სხეულაკებია და ცენტროსფეროს შუა ნაწილში მდებარეობენ. ელექტრონული მიკროსკოპიის მონაცემებით, ცენტრიოლებს 0,3 – 0,6 მკმ Read More …

ცელომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცელომი – (coeloma ბერძნ.koiloma – ჩაღრმავება, ღრუ; სინ. მეორადი ღრუ, დეიტროცელი, მეტაცელი) ჩანასახის ღრუ, რომელიც მეზოთელიუმით არის ამოფენილი. მეზოთელიუმი წარმოქმნილია მკვრივი მეზოდერმული ნერგის უჯრედების განშრევებით – გაწევით (მაგალითად, კანეკლიანებში, ლანცეტაში), ან პირველადი Read More …

ცაიტრაფერნული მიკროკინოგადაღება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცაიტრაფერნული მიკროკინოგადაღება – (გერმ.Zeit – დრო და raffen – მოგროვება) ცოცხალი უჯრედების კინოგადაღება დიდი ინტერვალებით (მაგ., ერთი კადრი 5 წუთში). ასეთ პირობებში გადა­ღებული ფილმის დემონსტრირება ხდება ჩვეულებრივი სიჩქარით (24 კადრი წამში), რასთან Read More …

შუამდებარე შრე

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შუამდებარე შრე – / წვეტიანი  უჯრედების / (stratum intermedium spinosum) მრავალშრიანი ბრტყელი ეპითელიუმის ბაზალურ შრეზე მდებარე პოლიგონურ უჯრედთა შრე (წვეტიანი ეპიდერმოციტი  –  epidermocytus spinosus). უჯრედებს აქვთ პლაზმოლემის გამონაზარდები ეკლების სახით, რომლებზეც დესმოსომებია. Read More …

შმიდტ – ლანტერმანის ნაჭდევები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შმიდტ – ლანტერმანის ნაჭდევები – (incisio myelini  –  მიელინის ნაჭდევი)   შვანის  უჯრედების ციტოპლაზმაში ძაბრისებრი შუაშრეები, რომლებიც ნერვული ბოჭკოს სიგრძისადმი მახვილი კუთხით მიემართებიან და მიელინის გარსს ფრაგმენტებად ყოფენ. ისინი წარმოიქმნებიან მეზაქსონის რამდენადმე განშრევების Read More …

შილინგის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შილინგის სინდრომი – შილინგის ტიპის მონოციტული ლეიკემია, რეტიკულოენდოთელიოზის ნაირსახეობა  –  პერიფერიულ სისხლში პათოლოგიური მონოციტების მსგავსი რეტიკულური უჯრედები.  ნიშნები: მაღალი ტემპერატურა, კანსა და ლორწოვან გარსზე სისხლჩაქცევები ან ნეკროზები, თრომბოციტოპენია, ლეიკოციტოზი (ბევრია რეტიკულური უჯრედების Read More …

შვანის უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შვანის უჯრედები – (lemmocyti)  ოლიგოდენდროგლიის  უჯრედები, რომლებიც ნერვული  უჯრედების აქსონის გარშემო გარსს ქმნიან. ასე უწოდეს ტ.შვანის გვარის მიხედვით, რომელმაც პირველმა აღწერა ეს  უჯრედები 1839 წელს. იხ.სინ.ოლიგოდენდროციტები, ლემობლასტები. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, Read More …

შეუთავსებლობა იმუნოლოგიური

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შეუთავსებლობა იმუნოლოგიური – – დონორისა და რეციპიენტის უჯრედების ანტიგენური  შემადგენლობაში გენეტიკურად განპირობებული განსხვავება, რაც იწვევს იმუნოლოგიური კონფლიქტის განვითარებას. მის ძირითად გამოვლინებას წარმოადგენს ორგანიზმის უჯრედული და ჰუმორული რეაქციები, რომელიც მიმართულია ანტიგენურად უცხო უჯრედებისა Read More …

შემომფენი უჯრედები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შემომფენი უჯრედები – / საფარი; პარიესული ეგზოკრინო­ციტები / (cellulae tectoriae / exocrinocyti parietales / ) კუჭის ფუნდუსის ჯირკვლების  უჯრედები, რომლებიც გამოიმუშავებენ მა­რილმჟავას. სახელწოდება ასახავს ამ  უჯრედების უპირატესად პერიფე­რიულ განლაგებას ჯირკვლის კედელში, რომლის Read More …

შედარებითი ციტოლოგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შედარებითი ციტოლოგია – ციტოლოგიის მიმართულება, რომელიც შედარებით ასპექტში შეისწავლის სხვადასხვა ტიპის ცხოველური და მცენარეული ორგანიზმების წარმომადგენელთა  უჯრედების აგებულების თავისებურებებს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! Read More …

ყნოსვის ორგანოს ბაზალური ეპითელიოციტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყნოსვის ორგანოს ბაზალური ეპითელიოციტი – – (epithe­liocytus basalis / organi olfactus / ბერძნ.epi – ზევით, thele – დვრილი, cytos – უჯრედი, basis – საფუძველი, organon – ორგანო; ლათ.olfactus – ყნოსვა) – ყნოსვის Read More …

ყნოსვის ეპითელიუმი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ყნოსვის ეპითელიუმი – – (epithelium olfactorium ბერძნ.epi – ზევით, thele – დვრილი; ლათ.olfactus – ყნოსვა) მრავალრიგიანი ეპითელური უჯრედების ფენა, შედგება რეცეპტორული და საყრდენი უჯრედებისაგან. მდებარეობს ბაზალურ მემბრანაზე, რომლის ქვეშ შემაერთებელი ქსოვილია. გაფრთხილება! Read More …

ღვიძლის ფირფიტა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ღვიძლის ფირფიტა – (lamina hepatica)    ღვიძლის  უჯრედების ჰეპატოციტების ჭიმი, ბაგირაკი განლაგებული რადიალური მიმართულებით წილაკის პერიფერიიდან ცენტრისაკენ; მათ შორის იმავე მიმართულებით გაივლის ჰემაკაპილარები, ხოლო ღვიძლის ფირფიტის შიგნით  –  ნაღვლის კაპილარი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. Read More …

ქსოვილოვანი სითხე

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქსოვილოვანი სითხე – სითხე, რომელიც ავსებს უჯრედშორის სივრცეებს ქსოვილებსა და ორგანოებში; წარმოადგენს  უჯრედების  ერთგვარ გარემოს, რომლიდანაც იგი შთანთქვას საკვებ ნივთიერებებს და რომელშიც გადააქვთ ნივთიერებათა ცვლის პროდუქტები. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო Read More …

ქრონიკული ჰეპატიტი

ქრონიკული ჰეპატიტი – ხშირად ვითარდება როგორც მწვავე ვირუსული ჰეპატიტის შედეგი. მის პროგრესირებაში გარკვეული მნიშვნელობა ენიჭება იმუნური პროცესების დარღვევებსაც. დაავადება შეიძლება მიმდინარეობდეს ხანგრძლივად, უსიმპტომოდ და გამომჟღანვნდეს  მხოლოდ ღვიძლის ციროზის განვითარების შემთხვევაში. (იხ) სიმპტომები. ავადმყოფები, როგორც წესი, უჩივიან ყრუ ხასიათის ტკივილებს ღვიძლის Read More …

ქრონიკული ეთმოიდიტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრონიკული ეთმოიდიტები – მიმდინარეობენ კატარული ანთებითი პროცესის ტიპით. ცხავის უჯრედების გამომტანი ხვრელების ირგვლივ წარმოიქმნება ლორწოვანი გარსის გასქელება, რომელიც წარმოადგენს წვრილ და მრავალრიცხოვან პოლიპებს. ავადმყოფები უჩივიან დამწოლ ტკივილს ცხვირის ფუძის და თვალბუდის შიგნითა Read More …