ციტოქიმია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოქიმია – (cytochemia ბერძნ.cytos – უჯრედი და chemia – ქიმია) – ციტოლოგიის მიმართულება, რომლის ამოცანაა უჯრედში სხვადასხვა ნივთიერების ლოკალიზაციისა და უჯრედის განვითარების, ზრდისა და ფუნქციონირების პროცესში მათი ცვლილებების შესწავლა. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. Read More …

ციტოფოტომეტრია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოფოტომეტრია – რაოდენობრივი ციტოქიმიის მეთოდი, რომელიც იძლევა ამა თუ იმ ნივთიერების რაოდენობის დადგენის საშუალებას ცალკეულ უჯრედში. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ციტოსპექტროფოტომეტრია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოსპექტროფოტომეტრია – (cytospectrophotometria ბერძნ. cytos – უჯრედი, ლათ. spectro – დანახვა, ხილვა, ბერძნ.phos, photos – სინათლე და metron – ზომა) –  უჯრედების ქიმიური შემადგენლობის შესწავლის მეთოდი, რომელიც დამყარებულია ამა თუ იმ ნივთიერების Read More …

ციტოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოზი – 1. (cytosis ბერძნ. cytos – უჯრედი) ნივთიერებათა შესვლა უჯრედში ან მისგან გამოსვლა არა დიფუზიის გზით, არამედ პინოციტოზისა და ფაგოციტოზის მეშვეობით. არჩევენ ენდოციტოზსა (ნივთიერებების შესვლას უჯრედებში) და ეგზოციტოზს (ნივთიერებების გამოსვლას უჯრედებში). Read More …

შუალედური ცვლა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შუალედური ცვლა – უჯრედში მიმდინარე ნივთიერებათა ქიმიური გარდაქმნები, რომელიც ხდება ცვლის საბოლოო პროდუქტების მიღებამდე. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

შიმ – რეაქცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შიმ – რეაქცია – შიფის რეაქტივითა და იოდის მჟავათი პოლი­საქარიდების შეღებვის ხერხი. სახელწოდება „შიმ – რეაქცია“ წარმოდგება სიტყვების: შიფ – რეაქტივი და იოდის მჟავას ნაცვლად არცთუ იშვიათად იყენებენ პერიოდატს. ამ შემთხვევაში შიმ Read More …

შეწოვა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შეწოვა – უჯრედული მემბრანების გავლით უჯრედში ნივთიერებების შეღწევის აქტიური ფიზიოლოგიური პროცესი, ხოლო უჯრედებიდან – ორგანიზმის შიგა გარემოში. შეწოვა ხორციელდება წვრილ და მსხვილ ნაწლავებში, პირის ღრუსა და კუჭის ლორწოვანი გარსების ზედაპირიდან, სასუნთქი გზებიდან Read More …

უჯრედის ორგანოიდები

უჯრედის ორგანოიდები – (organoida cellulae ბერძნ.organon – ორგანო და eidos – მსგავსი) – ციტოპლაზმის დიფერენცირებული უბნები, რომლებიც მუდმივადაა ყველა უჯრედში და რომლებსაც ახასიათებს გარკვეული აგებულება და ფუნქციები. ისინი უჯრედის თავისებური „ორგანოებია“. ზოგადი მნიშვნელობის ორგანოიდებია: 1. ენდოპლაზმური ბადე და ერგასტოპლაზმა, რომლებიც Read More …

უჯრედების დისტროფია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედების დისტროფია – (dystrophia cellularum ბერძნ.dys – მოშლა, დარღვევა და trophe – კვება) – უჯრედში ნივთიერებათა ცვლის – მეტაბოლიზმის დარღვევა. არჩევენ უჯრედული დისტროფიის შემდეგ ძირითად სახეებს: ცილოვანს, ცხიმოვანსა (ლიპიდურსა) და ნახშირ­წყლოვანს. თავის Read More …

სტრომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სტრომა – (ბერძნ. stroma  –  საფენი, საგებელი) (ბიოლ.), 1. ადამიანისა და ცხოველთა ორგანოების (ჯირკვლების, საკვერცხის, ელენთის, ლიმფური კვანძების და მისთ.) ქსოვილური ელემენტები (უმეტესად  –  შემაერთებელი ქსოვილის) ბოჭკოების წნულების ერთობლიობა, რ – იც Read More …

რიბოზა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რიბოზა – მონოსაქარიდი, რომელიც შედის ყველა ცოცხალ უჯრედში რნმ – ის შემადგენლობაში. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ჟანგვა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჟანგვა – ყველა ცოცხალ უჯრედში მიმდინარე ჟანგვითი რეაქციების ერთობლიობა. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

პურინისფუძეები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პურინისფუძეები – პურინები, ბუნებრივი აზოტოვანი ჰეტეროციკლური ნაერთების ჯგუფი; წარმოადგენს პურინის ნაწარმს, რომელიც წარმოიქმნება პირიმიდინისა და იმიდაზოლის რგოლების შერწყმით. დიდ როლს თამაშობენ ცოცხალ ორგანიზმებში, სადაც გვხვდებიან როგორც თავისუფალი სახით, ისე რთული ნაერთების შედგენილობაში. Read More …

პინოციტოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პინოციტოზი – (pinocytosis ბერძნ.piein, pino – ვსვამ, ვიწოვ და cytos – უჯრედი) უჯრედის მიერ სითხის და თხიერ მდგომარეობაში მყოფი და მაკრომოლეკულური ნაერთების შეწოვა გარემოდან. პინოციტოზის მექანიზმი შეიცავს შემდეგ ფაზებს: 1. გარეთა ციტოპლაზმურ Read More …

ნეირონოფაგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნეირონოფაგია – (neuronophagia; ბერძ. Neuron ნერვი + phagein შთანთქმა, გადაყლაპვა) პროცესი, რომელიც ხასიათდება დაზიანებულ ნერვულ უჯრედში გლიოციტების ან ლეიკოციტების შეღწევით და მათ მიერ მისი შთანთქმით. ნეირონოფაგია აღინიშნება ნერვული სისტემის სხვადასხვა პათოლოგიების დროს, Read More …

მეტაბოლური ბირთვი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მეტაბოლური ბირთვი – (nucleus metabolicus) უჯრედის ბირთვი ინტერფაზის პერიოდში, როდესაც უჯრედი მომატებული მეტა­ბოლური აქტივობის მდგომარეობაშია, მიტოზის პერიოდისაგან განსხ­ვავებით, რომლის დროსაც ნივთიერებათა ცვლის პროცესები უჯრედში მნიშვნელოვნად ჩერდება. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის Read More …

მაკრონუკლეუსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მაკრონუკლეუსი – (macronucleus ბერძნ.macros დიდი და ლათ.nucleus – ბირთვი) – ინფუზორიების დიდი პოლიპლოიდური ბირთვი, რომელიც მდიდარია დნმ – ით და აკონტროლებს უჯრედში ვეგე­ტატიურ და სინთეზურ პროცესებს. ასეთი ბირთვების პოლიპლოი­დიის დონემ შეიძლება რამდენიმე Read More …

ენდოციტოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ენდოციტოზი – (endocytosis ბერძნ.endon – შიგნით და იხ.ციტოზი) ნივთიერებების შესვლა უჯრედში პინოციტოზისა და ფაგო­ციტოზის გზით და ციტოპლაზმაში ორი ტიპის ვაკუოლის (ენდოსო­მების), პინოსომებისა და ფაგოსომების წარმოქმნით. ტერმინები შემოიღო ა.ნოვიკოვმა (1962). გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო Read More …

დიასტერი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დიასტერი – (diaster ბერძნ.di – ორი და aster – ვარსკვლავი; სინ. ორმაგი ვარსკვლავი, შვილეული ვარსკვლავები) მიტოზის ანაფაზის დროს აქრომატული თითისტარას პოლუსებზე ვარსკვლავების სახით განლაგებული ქრომოსომების ორი ჯგუფი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, Read More …

გუანინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი გუანინი – (2 – ამინო – 6 – ოქსიპურინი) დნმ – ისა და რნმ – ის მოლეკულების შემადგენლობაში შემავალი ორი პურინის ფუძიდან ერთ – ერთი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და Read More …