ქრომატინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომატინი – (chromatinum ბერძნ.chroma, chromatos  –  შეღებვა, ფერი)  უჯრედის ბირთვის ნივთიერება, რომელიც ძირითადი საღებარებით ძლიერ იღებება. ქიმიურად ქრომატინი რთული ცილაა, რომლის შემადგენლობაში შედის დნმ და ჰისტონები. ბირთვული ქრომატინის დნმ იძლევა ფელგენის დადებით Read More …

ფუკოზიდოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფუკოზიდოზი – მემკვიდრეობითი დაავადება: მუკოლიპიდოზის სახესხვაობა, რომელიც დაკავშირებულია ალფა – L – ფუკოზიდაზის დეფიციტთან. ვლინდება სიცოცხლის პირველ წლებში ფსიქომოტორული განვითარების შეჩერებით, რასაც შემდგომში თან ერთვის ტრემორი, სპასტიური ტეტრაპარეზი, სახის ნაკვთების გაუხეშება, ხშირი Read More …

ფელგენის რეაქცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფელგენის რეაქცია – ციტოქიმიაში ფართოდ გამოყენებული რეაქცია დნმ – ის გამოსავლენად. დამყარებულია შიფის რეაქტივში შემავალი ფუქსინ – გოგირდმჟავას უნარზე, გახდეს მოწითალო – იისფერი შეფერილობის ალდეჰიდის ჯგუფებთან შეერთების დროს. ეს ჯგუფები თავისუფლდება დნმ Read More …

უჯრედული ქსოვილოვანი კულტურა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედული ქსოვილოვანი კულტურა – (ლათ.cultura – თესვა, მოყვანა, დამუშავება) – ციტო და ჰისტოლოგიური კვლევის მეთოდი ორგანიზმის გარეთ ხელოვნურ მკვებავ გარემოში ქსოვილთა ნაჭრების ან ცალკეული უჯრედების ცოცხლად შენარჩუნების გზით. უჯრედების კულტივირება in vitro^ Read More …

ტერატოლოგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტერატოლოგია – (ტერატოლოგია (ბერძნ.teras, teratos  –  მახინჯი)   მეცნიერება, რომელიც სწავლობს თანდაყოფილი მანკის, სიმახინჯის წარმოქმნის მიზეზებსა და პათოგენეზს. ამ მეცნიერების კლინიკური ნაწილი შეისწავლის მანკის საფუძველზე განვითარებულ დაავადებათა მიმდინარეობას, დიაგნოზს, პროფილაქტიკასა და მკურნალობის მეთოდებს. Read More …

სისტემური ანალიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სისტემური ანალიზი – (ინტ.) systems analysis   სხვადასხვა  სახის რთულ პრობლემებზე გადაწყვეტილებების მომზადებისა და დასაბუთების მეთოდოლოგიურ საშუალებათა ერთობლიობა, რომელიც ეყრდნობა სისტემურ მიდგომას, თანამედროვე მართვის თეორიასა და  მათემატიკურ მეთოდებს. ანალიზის ძირითად პროცედურას რეალური სიტუაციის Read More …

სეფსისური გახანგრძლივებული ენდოკარდიტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სეფსისური გახანგრძლივებული ენდოკარდიტი – ინფექციური ხასიათის დაავადება, რომელიც მიმდინარეობს როგორც გულის (პირველ რიგში ენდოკარდიუმის), ასევე სხვა შინაგანის ორგანოების დაზიანებით. ენდოკარდიტი უფრო ხშირად უვითარდებათ გულის რევმატიული ან თანდაყოლილი მანკებით (მათ შორის ოპერაციის შემდგომი), Read More …

რუსილევის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რუსილევის სინდრომი – მემკვიდრეობითი პოლინევროპათიის იშვიათი ვარიანტი, რომელიც ვლინდება სიცოცხლის პირველ წლებში წვივის კუნთების,  შემდეგ კი მტევნების ატროფიით და სისუსტით, არეფლექსიით და სენსიტიური ატაქსიით, რომელიც გამოწვეულია ღრმა მგრძნობელობის დარღვევით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.დიეტები Read More …

პრადერ – ვილის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პრადერ – ვილის სინდრომი – მემკვიდრეობითი დაავადება, რომელიც ვლინდება სიცოცხლის პირველ წლებში ზრდაში ჩამორჩენით, გონებრივი ჩამორჩენით, სასქესო ჯირკველების განუვითარებლობით, კუნთოვანი ტონუსის დაქვეითებით, გასუქებით. დამახასიათებელია მრგვალი სახე, ნუშისებრი თვალები, დაბალი შუბლი. გაფრთხილება! ბმულები: Read More …

პინოციტოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პინოციტოზი – (pinocytosis ბერძნ.piein, pino – ვსვამ, ვიწოვ და cytos – უჯრედი) უჯრედის მიერ სითხის და თხიერ მდგომარეობაში მყოფი და მაკრომოლეკულური ნაერთების შეწოვა გარემოდან. პინოციტოზის მექანიზმი შეიცავს შემდეგ ფაზებს: 1. გარეთა ციტოპლაზმურ Read More …

პელიცეუს – მერცბახერის დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პელიცეუს – მერცბახერის დაავადება – ნერვული სისტემის მემკვიდრეობითი დაავადება, რომელიც მიეკუთვნება ლეიკოდისტროფიების ჯგუფს; გადაეცემა უპირატესად რეცესიული ტიპით და დაკავშირებულია მიელინის ერთ – ერთი ცილის სინთეზის დარღვევასთან. ვლინდება სიცოცხლის პირველ თვეებში ან წლებში Read More …

ოვრენის დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოვრენის დაავადება – პარაჰემოფილია, მეხუთე ფაქტორის თანდაყოლილი დეფიციტი, ჰიპოაკცელერინემია, ჰიპოპროაკცელერინემია. გვხვდება ორივე სქესის წარმომადგენლებში, შეიძლება იყოს თანდაყოლილი და შეძენილი. პირველი გადაიცემა ავტოსომურ – რეცესიული ტიპით, ხოლო მეორე აღინიშნება ღვიძლის პათოლოგიის დროს. მეხუთე Read More …

ნევუსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნევუსი – 1. (‘’ხალი’’) (კანისა და ვენ. დაავ.) არსებობს დაბადებიდან, ან ვითარდება სიცოცხლის პირველ წლებში. სიმპტომები. განასხვავებენ სისხლძარღვოვან, მეჭეჭისებურ და პიგმენტურ ფორმებს. სისხლძარღვოვანი ნევუსები – ანგიომები და ჰემანგიომები (იხ. ,,ანგიომები’’). მეჭეჭოვანი ნევუსები Read More …

მუტანტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მუტანტი – მემკვიდრულად შეცვლილ ორგანიზმთა ფორმები, რომლებიც საწყისისგან რომელიმე გადახრით განსხვავდება და მიიღება მუტაციის შედეგად. მუტანტი აღწერილია რამდენიმე ასეული წლის წინათ როგორც მცენარეებში (მაგ., შეცვლილფოთლებიანი მარწყვი და ქრისტესისხლა), ისე ცხოველებში (მოკლეფეხებიანი ცხვარი). Read More …

მემკვიდრეობითი ინფორმაციის კოდი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მემკვიდრეობითი ინფორმაციის კოდი – (ფრანგ. code – პირობითი შემოკლება, შიფრი, ლათ.informare – შეტყობინება) გენეტიკური კოდი, რომელსაც ახასიათებს მემკვიდრეობის მატერია­ლურ სუბსტრატში – დნმ – ის მოლეკულაში აზოტური ფუძეების გარკვეული მონაცვლეობით განლაგება. უოტსონისა და Read More …

ლიზოსომურიდაავადებები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ლიზოსომურიდაავადებები – მემკვიდრეობითი დაავადებების საერთო სახელწოდება, რომლებიც დაკავშირებულია ლიზოსომების ფუნქციის დარღვევასთან. გადაეცემა X – ქრომოსომასთან შეჭიდული ავტოსომურ – რეცესიული ტიპით, და ვლინდება სიცოცხლის პირველ წლებში ფსოქომოტორულ განვითარებაში ჩამორჩენით, მზარდი ნევროლოგიური დარღვევებით, ღვიძლისა Read More …

ერგასტოპლაზმა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ერგასტოპლაზმა – (ergastoplasma ბერძნ. ergaston – მუშა იხ.პლაზმა) ენდოპლაზმური ბადის სახესხვაობა, რომლის მემ­ბრანებზე მუდმივად დიდი რაოდენობით რიბოსომებია. ერგასტოპ­ლაზმის ფუნქციური როლია მისი მონაწილეობა ცილების სინთეზში, რომლის ძირითადი ცენტრებია რიბოსომები. უკანასკნელნი განაპი­რობებენ ციტოპლაზმის ბაზოფილიას, Read More …

დიუშენის, ფსევდოჰიპერტროფიული მიოპათია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დიუშენის, ფსევდოჰიპერტროფიული მიოპათია – ფსევდოჰიპერტროფიული მიოპათია, რომელიც ხასიათდება კუნთების დიფუზური ატროფიით, კანჭის კუნთების ფსევდოჰიპერტროფიით, იხვისებური ბაჯბაჯით. არაიშვიათად ინტელექტის დაქვეითებით, ენდოკრინული მოშლილობებით (იცენკო – კუშინგის სინდრომი, ადიპოზოგენიტალური დისტროფია). ვითარდება სიცოცხლის პირველ წლებში, უწყვეტად Read More …