წამწამი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი წამწამი – (cilium microcilium ლათ. cilium – წამწამი) უჯრედის სპეციალური სტრუქტურები დამახასიათებელი ულტრამიკროსკოპული აგებულებით – 9 მიკრომილაკის ჯგუფით – პერიფერიაზე და ერთი ჯგუფით – ცენტრში. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და Read More …

ციტოტოქსიკური T – ლიმფოციტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოტოქსიკური T – ლიმფოციტები – (T – lymphocyti cytotoxici) – ლიმფოციტები, რომელთა პროლიფერაცია და დიფერენცირება ეფექ­ტორულ უჯრედებად მიმდინარეობს პერიფერიულ სისხლმბად ორგა­ნოებში ანტიგენის მოქმედების საპასუხოდ. უზრუნველყოფენ ორგანიზ­მის შიგა გარემოს გენეტიკურ მუდმივობას – შლიან Read More …

ცერებროსპინური დეგენერაციები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცერებროსპინური დეგენერაციები – (ცერებროსპინალური ატაქსიები) მემკვიდრეობითი დაავადებების ჯგუფი, რომელიც ხასიათდება ნათხემისა და ზურგის ტვინის გამტარი სისტემების დეგენერაციით, რიგ შემთხვევებში ღეროს, ბაზალური განგლიების, მხედველობის ნერვის, ბადურის, პერიფერიული ნერვების ჩართვით. კლინიკურად ვლინდება ნათხემოვანი ატაქსიით, Read More …

შილინგის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შილინგის სინდრომი – შილინგის ტიპის მონოციტული ლეიკემია, რეტიკულოენდოთელიოზის ნაირსახეობა  –  პერიფერიულ სისხლში პათოლოგიური მონოციტების მსგავსი რეტიკულური უჯრედები.  ნიშნები: მაღალი ტემპერატურა, კანსა და ლორწოვან გარსზე სისხლჩაქცევები ან ნეკროზები, თრომბოციტოპენია, ლეიკოციტოზი (ბევრია რეტიკულური უჯრედების Read More …

შილდერის დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შილდერის დაავადება – (სინ. დიფუზური სკლეროზი, დიფუზური პერიაქსილარული ენცეფალიტი, შილდერის ლეიკოენცეფალიტი) ცენტრალური ნერვული სისტემის ანთებითი დაავადება; მიეკუთვნება დემიელინიზირებად დაავაადებებს; ხასიათდება თავის ტვინის თეთრი ნივთიერების მასიური დესტრუქციით. ვითარდება ქვემწვავედ ან თანდათანობით და შემდგომში Read More …

შარკოს დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შარკოს დაავადება – გვერდითი ამიოტროფული სკლეროზი –  უცნობი ეტიოლოგიის ნერვული სისტემის ქრონიკული პროგრესირებადი დაავადება. ახასიათებს თავისა და ზურგის ტვინის მამოძრავებელი ნეირონების დაზიანება, ქერქ – ზურგტვინისა და ქერქ – ბირთვთა ბოჭკოების დეგენერაცია. გამოვლინდება Read More …

ღვიძლის ფირფიტა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ღვიძლის ფირფიტა – (lamina hepatica)    ღვიძლის  უჯრედების ჰეპატოციტების ჭიმი, ბაგირაკი განლაგებული რადიალური მიმართულებით წილაკის პერიფერიიდან ცენტრისაკენ; მათ შორის იმავე მიმართულებით გაივლის ჰემაკაპილარები, ხოლო ღვიძლის ფირფიტის შიგნით  –  ნაღვლის კაპილარი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. Read More …

ქორიოიდიტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქორიოიდიტი – თვალის სისხლძარღვოვანი გარსის ანთება, რომელიც შერწყმულია ბადურის ანთებასთან (ქორიორეტინიტი). ეტიოლოგია: ქრონიკული და  მწვავე ინფექციური დაავადებები, თვალის ტრავმები, გართულებული ახლომხედველობა. პათოგენეზი: გამომწვევის ეგზოგენური (ტრავმის დროს) ან ენდოგენური შეღწევა ბადურის სისხლძარღვებში და Read More …

ქონდრომული ჰამარტომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქონდრომული ჰამარტომა – (hamartoma chondromatosum ეკტოპიური ქონდრომა)  ხრტილოვანი ქსოვილი კვანძის სახით ლოკალიზდება, მაგალითად, ფილტვის პერიფერიულ ნაწილში. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული Read More …

ქატოსებრი ლიქენი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქატოსებრი ლიქენი – კანის სოკოვანი დაავადება. ეტიოლოგია, პათოგენეზი. გამომწვევია საფუარისებრი სოკო Pityrosporum orbiculare, რომელიც პარაზიტობს ეპიდერმისის რქოვან შრეში. წინასწარგანმწყობ ფაქტორებს მიეკუთვნება მომატებული ოფლიანობა, სებორეული დიათეზი. კლინიკური სურათი. გულმკედის, ზურგის, კისრის, იშვიათად მხრის Read More …

ფუნიკულარული მიელოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფუნიკულარული მიელოზი – კლინიკური სინდრომი, რომელიც განპირობებულია ზურგის ტვინის უკანა და გვერდითი ლარების დეგენერაციული დაზიანებით, რაც თავის მხრივ დაკავშირებულია ვიტამინ B12 უკმარისობასთან. უკანა ბაგირაკების ფუნქციის დარღვევა იწვევს პარესთეზიებსა და გაბუჟებას ტერფებში, ტორტმანით Read More …

ფუა – ილემანის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფუა – ილემანის სინდრომი – (Ch. Foix,  ფრან.  ნევროპათოლოგი;  P. Hillemand, ფრან.  ექიმი)    გავისა და კუდუსუნის ძვლის აპლაზიის თანდაყოლილი შერწყმა, ზურგის ტვინის ქვედა სეგმენტების დისპლაზიით; ვლინდება ქვედა პერიფერიული პარაპლეგიით, მენჯის ორგანოების ფუნქციის Read More …

ფსევდოუნიპოლარული ნეირონი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსევდოუნიპოლარული ნეირონი – (neuronum pseudounipolare  –  neurocytus პსეუდოუნიპოლარის ბერძნ.pseudes  –  ცრუ)   ნეიროციტი, რომელის ნეირიტი და დენდრიტი უჯრედის სხეულიდან ერთადერთი ღეროთი გამოდიან, ხოლო შემდეგ იტოტებიან. ლოკალიზებულია უპირატესად ზურგტვინის კვანძის პერიფერიაზე, დენდრიტები მიემართება პერიფერიაზე, Read More …

ფსევდოაბდომინური სიდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსევდოაბდომინური სიდრომი – (ბერძ. Pseudes ცრუ + ლათ. Abdominalis მუცლის; სინ.: ცრუ მწვავე მუცელი) ტერმინი, რომელიც ფართოდ გამოიყენება კლინიკურ ლიტერატურაში; აერთიანებს ორგანიზმის სხვადასხვა სისტემებისა და ორგანოების დაავადებებსა და პათოლოგიურ მდგომარეობებს, მუცლის ღრუს Read More …

ფრიდრეიხის ატაქსია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფრიდრეიხის ატაქსია – მემკვიდრეობითი დაავადება, რომელიც დაკავშირებულია ზურგის ტვინის გამტარი სისტემებისა და პერიფერიული ნერვული ბოჭკოების  დეგენერაციასთან. ვლინდება 8 – 15 წლის ასაკში მერყევი ნაბიჯებითა და ხშირი დაცემებით. აღინიშნება ატაქსია და მოძრაობის კოორდინაციის Read More …

ფრიდლენდერის დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფრიდლენდერის დაავადება – მაობლიტირებელი ენდარტერიიტი, თირკმელზედა ჯირკვლოვანი არტერიოზი, სპონტანური განგრენა, იუვენილური განგრენა, მაობლიტირებელი თრომბანგიოზი, დაავადება, რომელიც ხასიათდება ენდარტერიიტით (უფრო ხშირად ქვედაკიდურებზე), გამოვლინდება პერიფერიული სისხლის მიმოქცევის დარღვევით, სხეულის სათანადო უბნის იშემიური ნეკროზის განვითარებით. Read More …

ფიზიოპათია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფიზიოპათია – დამბლა ან კონტრაქტურა, რომელიც წარმოიქმნება რბილი ქსოვილების, სახსრების, პერიფერიული ნერვების მსუბუქი ტრავმით; კლინიკური გამოვლინებების გამოხატულება არ შეესაბამება ტრავმის სიმძიმესა და ხასიათს. შესაძლოა უკავშირდებოდეს ფსიქოგენურ ფაქტორებს და ან რეფლექტორული სიმპათიკური დისტორფიის Read More …

ფიბრილაცია გულის პარკუჭების

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფიბრილაცია გულის პარკუჭების – – გულის პარკუჭების ცალკეული კუნთოვანი ბოჭკოების პათოლოგიური შეკუმშვა, რომლებიც ვერ უზრუნველყოფს მათ ეფექტურ მუშაობას. ფაქტორები, რომლებიც ხელს უწყობენ  გულის პარკუჭების ფიბრილაციის განვითარებას არის ჰიპოქსია, მიოკარდის იშემია, ინტოქსიკაცია, ელექტროლიტური Read More …

ფავუსი (ქეცი)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფავუსი (ქეცი) – (კანისა და ვენ. დაავ.) სოკოვანი დაავადება. დასნებოვნება ხდება ავადმყოფთან ან მის ნივთებთან პირდაპირი კონტაქტის საშუალებით.  სიმპტომები. დაავადება იწყება მცირე ზომის, ერითემატოზულ – აქერცვლადი კერების გაჩენით, რომლებიც ერწყმიან რა ერთმანეთს, Read More …

ფაბრის დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფაბრის დაავადება – – მემკვიდრეობითი ლიზოსომური დაავადება, რომელიც დაკავშირებულია ალფა – გალაქტოზიდაზ A – ს უკმარისობასთან, რაც იწვევს გლიკოლიპიდების დაგროვებას სისხლძარღვებში, თირკმლის მილაკებსა და გორგლებში, პერიფერიულ და ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში. ვლინდება ბავშვობისა Read More …

უჯრედი – ჩხირები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედი – ჩხირები – (bacillocyti) თვალის ბადურაში სინათლისადმი მგრძნობიარე მხედველობითი უჯრედები (უჯრედი ნეიროსენსორული ჩხირისებრი – epitheliocytus neurosensorum bacillifer), რომელთა პერიფერიულ მორჩს (processus bacillifer) აქვს გრძელი ჩხირის ფორმა. მასში არჩევენ გარეთა და შიგნითა Read More …

უჯრედი – კოლბები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედი – კოლბები – თვალის ბადურას სინათლისადმი მგრძნო­ბიარე მხედველობითი უჯრედები (კოლბიანი მხედველობის უჯრედები – cellulae opticae coniferae), რომელთა პერიფერიულ მორჩს კოლბის ფორმა აქვს. ამ მორჩის შემადგენლობაში არჩევენ გარეთა გრძელ სეგმენტს (segmentum coni Read More …

ტრავმული შოკი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრავმული შოკი – ორგანიზმის ზოგადი მძიმე რეაქცია ქსოვილთა მასიური ტრავმისა და სისხლდაკარგვის გამო. ეტიოლოგია: მძიმე დახურული და ღია მოტეხილობები, შინაგანი ორგანოების ტრავმები, ფართო ჭრილობები. შოკის განვითარების მთავარი ფაქტორია  ნერვული სისტემის ელემენტების ტრავმა, Read More …

ტოქსიკური სინდრომი (ბავშვებში)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტოქსიკური სინდრომი (ბავშვებში) – (ბერძ. Toxikos შხამიანი)  პათოლოგიური მდოგმარეობა ადრეული ასაკის ბავშვებში, რომელიც ვითარდება ინფექციური აგენტის ზემოქმედების პასუხად; ხასიათდება ცენტრალური ნერვული სისტემის დაზიანებით, პერიფერიული მიკროცირკულაციისა და ნივთიერებათა ცვლის  დარღვევით, ასევე ორგანიზმის მრავალი Read More …

ტეტრაპლეგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტეტრაპლეგია – ოთხი კიდურის დამბლა; შესაძლებელია დაკავშირებული იყოს ცენტრალური ან პერიფერიული ნერვული სისტემის დაზიანებასთან. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ტეტრაპარეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტეტრაპარეზი – ოთხი კიდურის პარეზი; შესაძლებელია დაკავშირებული იყოს ცენტრალური ან პერიფერიული ნერვული სისტემის დაზიანებასთან. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ტაპეტორეტინული დისტროფია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტაპეტორეტინული დისტროფია – (ლათ. Tapete საფარი + retina ბადურა გარსი; ბერძ. dys –  მოშლა + trophe კვება; სინ.: ტაპეტორეტინული დეგენერაცია, ტაპეტორეტინული აბიოტროფია)თვალის ბადურას მემკვიდრეობითი დისტროფიული დაავადებები, რომელთა საერთო ნიშანია მისი პიგმენტური ეპითელის Read More …

სუაირ – ჯეიმსის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სუაირ – ჯეიმსის სინდრომი – ფილტვების ცალმხრივი ემფიზემა, რომელიც ვითარდება განმეორებითი ბრონქიტებისა ან პნევმონიების შემდეგ. ნიშნები: ფილტვის ცალმხრივი ან ფილტვის ერთი წილის ემფიზემა სათანადო ფიზიკალური მოვლენებით. რენტგენოლოგიურად შესუნთქვის დროს გული განიცდის ცდომას Read More …

სპრაუტინგი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპრაუტინგი – აღდგენის პროცესი პერიფერიულ ნერვულ სისტემაში, რომელიც ხასიათდება ნერვული ბოჭკოების აქსონებიდან ახალი ტოტების გაზრდით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

სპინა ვენტოზა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპინა ვენტოზა – (ლათ. Spina, წვეტი,  ძვალი  + ventosus გაბერილი, გასიებული)მოკლე, იშვიათღად გრძელი ლულისებრი ძვლების დიაფიზების ტუბერკულოზი. როგორც წესი, სპინა ვენტოზა სიმეტრიულად აზიანებს რამდენიმე ძვალს და შერწყმულია სუნთქვის ორგანოების, პერიფერიული ლიმფური კვანძების, Read More …