ძირითადი ცვლა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ძირითადი ცვლა – ენერგიის მინიმალური რაოდენობა, რომელიც აუცილებელია ორგანიზმის სიცოცხლის შესანარჩუნებლად სრულ მოსვენებით მდგომარეობაში. ძირითადი ცვლა ასახავს მეტაბოლური პროცესების ინტენსივობას ორგანიზმში, რომელიც მიმართულია მუდმივად მიმდინარე მნიშვნელოვანი სასიცოცხლო ფუნქციების შესანარჩუნებლად. ამ ენერგიის მნიშვნელოვანი Read More …

ცრუ სახსარი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცრუ სახსარი – (ქირურგ.) ძველი მოტეხილობის ადგილზე მუდმივი მოძრაობის დარჩენა, რაც განპირობებულია ძვლოვანი შეხორცების არ არსებობით. ცრუ სახსრის განვითარების მიზეზებს მიეკუთვნება: ძვლების მოტეხილი ზედაპირების ერთმანეთთან არც თუ მჭიდრო მიტანა ძვლოვანი ნივთიერების მნიშვნელოვანი Read More …

ცნობიერების მოშლა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცნობიერების მოშლა – ფსიქიური დაავადების ერთ–ერთი ძირითადი ნიშანი. ხასიათდება მეხსიერების მოშლით, რეალურ სამყაროსაგან გამოთიშვით, გრძნობადი ფუნქციების რღვევით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

შტოფერის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შტოფერის სინდრომი – თირკმლის სიმსივნით (ჰიპერნეფრომა) ავადმყოფებში ღვიძლის ფუნქციების დარღვევა. ნიშნები: ანორექსია, სისუსტე, სიგამხდრე, ჰიპოტენზია, ღვიძლის გადიდება, უფრო იშვიათად ელენთის გადიდება, ტუტე ფოსფატაზის აქტიობის მომატება, ალბუმინების დონის დაკლება და ალფაორი გლობულინების მომატება Read More …

შარკოს დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შარკოს დაავადება – გვერდითი ამიოტროფული სკლეროზი –  უცნობი ეტიოლოგიის ნერვული სისტემის ქრონიკული პროგრესირებადი დაავადება. ახასიათებს თავისა და ზურგის ტვინის მამოძრავებელი ნეირონების დაზიანება, ქერქ – ზურგტვინისა და ქერქ – ბირთვთა ბოჭკოების დეგენერაცია. გამოვლინდება Read More …

ქსოვილოვანი სუნთქვა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქსოვილოვანი სუნთქვა – ცოცხალი ორგანიზმის ორგანოებსა და ქსოვილებში მიმდინარე აერობული ჟანგვა – აღდგენითი პროცესები, რომლებიც იწვევენ სხვადასხვა ორგანული ნაერთების ჟანგვით დაშლას, ცვლის საბოლოო პროდუქტების წარმოქმნით და ენერგიის გამოთავისუფლებით, რომელსაც ორგანიზმი იყენებს ფიზიოლოგიური Read More …

ქსელის საოპერციო სისტემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქსელის საოპერციო სისტემა – (ინტ.) network operating system  პროგრამათა კომპლექსი, რომელიც ქსელში მონაცემთა შენახვას, დამუშავებასა და გადაცემას უზრუნველყოფს. განსაზღვრავს მაღალი დონეების პროტოკოლების ურთიერთდაკავშირებულ ჯგუფს, რომლებიც ქსელის ძირითად ფუნქციების შესრულებას განაპირობებენ, როგორიცაა: ობიექტთა Read More …

ქრონიკული ურემია (თირკმლის ქრონიკული უკმარისობა)

ქრონიკული ურემია (თირკმლის ქრონიკული უკმარისობა) – ხასიათდება თირკმლის ფუნქციების, პირველ ყოვლისა გამომყოფი ფუნქციის დარღვევით, სისხლში აზოტოვანი ნივთიერებების თანდათანობითი დაგროვებით. აღნიშნული პათოლოგია არის თირკმლების მრავალი ქრონიკული დიფუზური დაავადების შედეგი: ქრონიკული ნეფრიტი, ამილოიდოზი, პიელონეფრიტი, სისტემური სისხლძარღვოვანი დაავადებები (კვანძოვანი პერიარტერიიტი, სისტემური წითელი მგლურა). Read More …

ქრონიკული ნეფრიტი

ქრონიკული ნეფრიტი – დაავადება თირკმლების პარენქიმის ორმხრივი დაზიანებითა და მათი ფუნქციების თანდათანობითი შემცირებით. დაავადება მიმდინარეობს ქრონიკულად, ზოგჯერ გამწვავებებით, ხშირად ხასიათდება ხანგრძლივი, მრავალწლიანი მიმდინარეობით. დაავადების განვითარებაში მნიშვნელობა ენიჭება ჰუმორული და უჯრედული იმუნიტეტის დარღვევებს; განასხვავებენ ქრონიკული ნეფრიტის რამდენიმე ვარიანტს. ჰიპერტონული ტიპის ნეფრიტი Read More …

ქოლეცისტოკინინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქოლეცისტოკინინი – (სინ.: პანკრეოზიმინი)ადამიანისა და ცხოველთა ჰორმონი, რომელიც მონაწილეობს კუჭ – ნაწლავის ტრაქტის სეკრეტორული და მოტორული ფუნქციების ჰემორალურ რეგულაციაში. ქოლეცისტოკინინი შედის ე. წ. ენტერული სისტემის შემადგენლობაში და სხვა ჰორმონების მსგავსად მონაწილეობს საჭმლის Read More …

ფუნქციური მორფოლოგია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფუნქციური მორფოლოგია  – (ბერძ. Morphe სახე, ფორმა + logos სწავლება)სწავლება ორგანიზმის სტრუქტურაზე, რომელიც მათ განიხილავს, მათ მიერ შესრულებული ფუნქციების ერთიანობაში. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

უჯრედი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედი – (ლათ. cellula; ბერძნ. cytos) ცოცხალი ნივთიერების ელემენტარული სტრუქტურული და ფუნქციური ერთეული, რომე­ლიც შედგება ბირთვისა და ციტოპლაზმისაგან და ცხოველური და მცენარეული ორგანიზმების განვითარებისა და აგებულების საფუძ­ველია. უჯრედი ურთულესი, მთლიანი, თვითმარეგულირებელი და Read More …

უჯრედების რეაქტივაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედების რეაქტივაცია – (reactivatio cellularum ლათ.re – თავიდან და activus – მოქმედი) – უჯრედული სტრუქტურებისა და მათი ფუნქციების აღდგენა შექცევადი დაზიანების შემდეგ, რომელსაც თან არ სდევს უჯრედის ან მისი ნაწილების დაშლა. ტერმინი Read More …

ტოქსინები

ტოქსინები – ბაქტერიული, ცხოველური და მცენარეული წარმოშობის ნივთიერებები, რომლებიც იწვევენ ორგანიზმის ნორმალური ფუნქციების დარღვევას. ტოქსინებს, სხვა შხამებისაგან განსხვავებით, ახასიათებთ იმუნური აქტივობა. გაფრთხილება! ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი  

სულიერი განწყობილება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სულიერი განწყობილება – (ფსიქოლოგია) შინაგანი მდგომარეობის ფიზიოლოგიური და ფსიქოლოგიური კომფორტის სუბიექტური შეგრძნება. შესაძლებელია წარმოდგენილი იყოს როგორც რაღაცა განზოგადებულის შეფასებითი მახასიათებელი (კარგი, ცუდი, სიმხნევე, სისუსტე და სხვ.), ასევე როგორც ლოკალიზებული, განცდათა გარკვეულ ორგანოების, Read More …

სპინური შოკი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპინური შოკი – ტრავმის ქვედა დონეზე ზურგის ტვინის რეფლექტორული აქტივობის გარდამავალი დათრგუნვა მამოძრავებელი, მგრძნობიარე და ვეგეტატიური ფუნქციების  სრული დაკარგვით და დუნე დამბლის განვითარებით, ანესთეზიით, შარდვისა და დეფეკაციის  შეკავებით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული Read More …

სომატური ციტოგენეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სომატური ციტოგენეზი – (cytogenesis somatica ბერძნ.cytos  –  უჯრედი და გენესის  –  განვითარება)  –  სომატური  უჯრედების განვითარების პროცესი. ის მიმდინარეობს ონტოგენეზის ჩანასახოვანამდე, ჩანასახოვან და ქსოვილოვან ეტაპებზე. ჩანასახოვანამდე და ჩანასახოვან პერიოდებში სომატური  უჯრედები ძირითადად Read More …

სეკრეციული ჩანართები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სეკრეციული ჩანართები – (inclusiones secretoriae იხ.სეკრეცია)  ნივთიერებები, რომლებიც ციტოპლაზმაში გროვდებიან და უჯრედიდან გამოიყოფიან სეკრეციის პროცესში. მათ ახასიათებთ ზუსტი სპეციფიკური მოქმედება ორგანიზმის გარკვეულ სტრუქტურებზე (მაგალითად, ჰორმონები, ფერმენტები და სხვ.). აგრეთვე ისინი გამოყენებულია ქსოვილების Read More …

საშვილოსნოს ენდომეტრიუმის პოლიპოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საშვილოსნოს ენდომეტრიუმის პოლიპოზი – (გინეკ.)საშვილოსნოს ლორწოვანი გარსის პოლიპის სახით გასქელება და გაზრდა. ვითარდება საკვერცხეების ფუნქციების დარღვევის შედეგად (უხშირესად კლიმაქტერულ პერიოდში), საკვერცხეების ჰორმონმაპროდუცირებელი სიმსივნეეების და შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლების სხვა დაავადებების შემთხვევებში. ენდომეტრიუმის პოლიპოზი Read More …

სამუშაოს ანალიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სამუშაოს ანალიზი – სამუშაოს სისტემატური და დაწვრილებითი გამოკვლევის პროცესი. სამუშაოს ანალიზი – ეს არის სამუშაოს ყველაზე მნიშვნელოვანი მახასიათებლების განსაზღვრა, ინფორმაციის მოწესრიგებისა და შეფასების პროცესი, რომელიც დაკავშირებულია სამუშაოსთან ან მომუშავესთან. ინფორმაცია შესაძლოა ასახავდეს Read More …

რეანიმაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რეანიმაცია – 1. სამკურნალო ღონისძიებათა კომპლექსი, რომლებიც მიმართულია ჩამქრალი ან თითქმის ჩამქრალი, ორგანიზმის სასიციცხლო მნიშვნელობის ფუნქციების აღსადგენად. 2. რეანიმაცია – ავადმყოფის განსაკუთრებით კრიზისული მდგომარეობიდან გამოსვლა. 3. რეანიმაცია – ტერმინალური მდგომარეობის დროს  ჩატარებული Read More …

პროსტატიზმი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პროსტატიზმი – შარდის გამოყოფისა და ორგანიზმის ზოგიერთი სხვა ფუნქციების დარღვევების კრებითი აღნიშვნა, რომლებიც ვითარდება წინამდებარე ჯირკვლის დაავადებების დროს. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

პრეაგონიური მდგომარეობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პრეაგონიური მდგომარეობა – 1. ტერმინალური მდგომარეობა, რომელიც წინ უძღვის აგონიას; ხასიათდება ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში დამუხრუჭების განვითრებით; ვლინდება ცნობიერების დაბინდდვით, ზოგჯერ ბულბარული ცენტრების აგზნებით. 2. პრეაგონური მდგომარეობა – პერიოდი, რომელიც წინ უძღვის აგონიის Read More …

ორგანიზაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ორგანიზაცია – (ფსიქოლოგია) (ფსიქოლოგიური ასპექტი) ინდივიდებისა და ჯგუფების დიფერენცირებული და ურთიერთმოწესრიგებული გაერთიანება, რომელიც მოქმედებს საერთო მიზნების, ინტერესებისა და პროგრამების საფუძველზე. განასხვავებენ ფორმალურ ორგანიზაციას, რომელსაც გააჩნია ადმინისტრაციულ – იურიდიული სტატუსი და რომელიც პიროვნებას Read More …

ნერვიზმი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნერვიზმი – იდეა ცხოველებისა და ადამიანის ორგანიზმში მიმდინარე ფიზიოლოგიური პროცესების რეგულაციაში ნერვული სისტემის (ნს) უპირატესი მნიშვნელობის შესახებ. ნერვიზმის ცნება ფიზიოლოგიაში ი. პავლოვმა შემოიტანა (1883). ნერვიზმის იდეამ უდიდესი გავლენა მოახდინა სსრკ – ში Read More …

ნეირონიტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნეირონიტი – (ბერძ. neuron – ძარღვი, ნერვი) ნეირონების ანთებითი დაზიანება. ტერმინი გამოიყენება უმთავრესად ვესტიბულური განგლიის ნეირონების ანთებითი დაზიანებით, რომელიც ხასიათდება მწვავედ განვითარებული, ზოგჯერ ვირუსული ინფექციის შემდეგ, ვესტიბულური თავბრუსხვევეით, განმეორებითი ღებინებით, წონასწორობის მკვეთრი Read More …

მწვავე ურემია (თირკმლის მწვავე უკმარისობა)

მწვავე ურემია (თირკმლის მწვავე უკმარისობა) – ხასიათდება შარდის წარმოქმნისა და გამოყოფის მწვავე დარღვევით, სისხლში აზოტოვანი ნივთიერებების მომატებით, წყალ – ელექტროლიტური თანაფარდობის და მჟავა – ტუტოვანი წონასწორობის დარღვევით. მწვავე ურემია უვითარდებათ ავადმყოფებს, რომელთაც აღენიშნებათ სხვადასხვა გენეზის შოკი, თირკმლების ტოქსიკური დაზიანება მწვავედ Read More …

მოწამვლა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მოწამვლა – პათოლოგიური პროცესები, რომლებიც წარმოიქმნება ორგანიზმში ეგზოგენურად მოხვედრილი ქიმიური ნივთიერების ზემოქმედების შედეგად, რომელსაც უნარი აქვს გამოიწვიოს სხვადსხვა ფიზიოლოგიური ფუნქციების დარღვევა და შექმნას სიცოცხლისათვის სახიფათო მდგომარეობა; მოწამვლა საჭიროა განვასხვავოთ ენდოგენური და ინფექციური Read More …

მართვის ავტომატიზებული სისტემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მართვის ავტომატიზებული სისტემა – (ინტ.), automatized management system მართვის ავტომატიზებული სისტემა – (მას): მათემატიკური მეთოდების, ტექნიკური საშუალებების (კომპიუტერები, კავშირგაბმულობის საშუალებები, ინფორმაციის ვიზუალიზაციის მოწყობილობები), და საორგანიზაციო კომპლექსების ერთობლიობა, რომელიც უ ზრუნველყოფს რთული ობიექტის Read More …

კორელაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კორელაცია – (სტომატ.) correlatio 1. სხვადასხვა ორგანოს ფუნქციების შეფარდება, ურთიერთობა, კავშირი; 2. სტატისტიკური შეფასება. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა