ძვლისაზრდელა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ძვლისაზრდელა – 1. პერიოსტეუმი (ბერძნ. peri – ირგვლივ და osteon – ძვალი), შემაერთებელქსოვილოვანი შალითა რომლითაც დაფარულია ძვალი მთლიანად, სასახსრე ზედაპირების გარდა. ძვლისაზრდელა შედგება გარეთა ბოჭკოვანი, სისხლძარღვებით და მგრძნობიარე ნერვული დაბოლოებებით მდიდარი, შუა  Read More …

ცედრა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ცედრა – (იტალ. cedra – ციტრონი), ციტრუსების – მანდარინის, ლიმონის და სხვ. ნაყოფსაფარის გარეთა შრე. ეთერზეთოვანი ჯირკვლები, რომლებიც ცედრაშია, განაპირობებს ნაყოფის არომატს. ხმარობენ საკონდიტრო და არაყ – ლიქიორის წარმოებაში. [“1”] გაფრთხილება! ბმულები: Read More …

ჩაილდის გრადიენტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჩაილდის გრადიენტი – ფიზიოლოგიური აქტივობის გრადიენტი, რომელიც განაპირობებს ჩანასახის ინტეგრაციას. გრადიენტების თეორია შეიმუშავა ამერიკელმა ფიზიოლოგმა ჩაილდმა, რის გამოც ხში­რად ფიზიოლოგიურ გრადიენტებს ჩაილდის გრადიენტებს უწოდებენ. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის Read More …

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი – ადამიანი, რომელსაც დაავადების, ტრავმის, გონებრივი თუ ფიზიკური დეფექტის შედეგად, ჯანმრთელობის მეტ – ნაკლებად მოშლის გამო, დარღვეული აქვს ორგანიზმის სასიცოცხლო ფუნქციები, რაც განაპირობებს პროფესიული შრომის უნარის სრულ ან Read More …

ქრომატინული შრე

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომატინული შრე – (stratum chromatinosum ბერძნ.chroma  –  ფერი)   ინტერფაზური უჯრედის ბირთვის ღებვადი გარეთა შრე, რომელიც ციტოპლაზმასა და კარიოლიმფის საზღვრებზე მდებარეობს. ს.ი.შჩელნუკოვის (1962) მონაცემების თანახმად, ის შედგება დნმ – ის შემცველი ქრომატინისაგან და Read More …

ქლოროპლასტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქლოროპლასტები – (chloroplasti ბერძნ.chloros  –  მწვანე და იხ.პლასტიდები)  მცენარეული  უჯრედების პლასტიდები, რომლებიც შეიცავენ ქლოროფილების მწვანე პიგმენტს, რაც განაპირობებს ნახშირწყლების დაგროვებას ფოტოსინთეზის პროცესში. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი Read More …

ფსევდოგამია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსევდოგამია – (pseudogamia ბერძნ.pseudos  –  ცრუ)  კვერცხის ცრუ განაყოფიერება, რომლის დროს სპერმატოზოიდი მხოლოდ ააქტიურებს განვითარებას, მაგრამ თვითონ არ მონაწილეობს მასში. ამ შემთხვევაში განვითარების საფუძველს კვერცხუჯრედი განაპირობებს. სინ.გინოგენეზი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, Read More …

უჯრედის ორგანოიდები

უჯრედის ორგანოიდები – (organoida cellulae ბერძნ.organon – ორგანო და eidos – მსგავსი) – ციტოპლაზმის დიფერენცირებული უბნები, რომლებიც მუდმივადაა ყველა უჯრედში და რომლებსაც ახასიათებს გარკვეული აგებულება და ფუნქციები. ისინი უჯრედის თავისებური „ორგანოებია“. ზოგადი მნიშვნელობის ორგანოიდებია: 1. ენდოპლაზმური ბადე და ერგასტოპლაზმა, რომლებიც Read More …

ტოლერანტობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტოლერანტობა – (ლათ. tolerantia  –  მოთმინება) იმუნოლოგიური, ორგანიზმის ისეთი მდგომარეობა, როცა მას არ გააჩნია გარკვეული ანტიგენის მიმართ იმუნური რექციის უნარი. ტოლერანტული ორგანიზმის იმუნოკომპეტენტური სისტემა ვერ ”აღიქვამს” ანტიგენს, როგორც უცხო სხეულს, რას გამოც Read More …

სტომატოგენური ინფექცია ქრონიკული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სტომატოგენური ინფექცია ქრონიკული – ქრონიკული ანთების კერა  პირის ღრუში,  რომელიც იწვევს ორგანიზმის სენსიბილიზაციას. სიმპტომები. ახასიათებს დუნე, ხანგრძლივი მიმდინარეობა. ვლინდება სისუსტე, სწრაფად დაღლა, თავის ტკივილი,   სხეულის სუბფებრილური ტემპერატურა, ლეიკოციტოზი, რომელიც მონაცვლეობს ლეიკოპენიასთან, ლიმფოციტოზი, Read More …

სტიმული

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სტიმული – (ფსიქოლოგია)  (ლათ. stimulus – ბასრბოლოიანი ჯოხი, რომლითაც ერეკებოდნენ საქონელს) ზემოქმედება, რომელიც განაპირობებს ინდივიდის ფსიქიკური მდგომარეობის დინამიკას (აღნიშნული როგორც რეაქცია) და არის ძიების მიზეზი მის მიმართ. ფიზიოლოგიაში და ფსიქოფიზიოლოგიაში ცნება ,,სტიმული” Read More …

სისხლის აირები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სისხლის აირები – 1.  აირები, რომლებიც ცხოველებისა და ადამიანის სისხლში შეიძლება იყოს როგორც ფიზიკურად გახსნილ მდგომარეობაში, ისე ქიმიურად შეკავშირებული არამდგრადი ნაერთების სახით. არტერიული სისხლი შეიცავს 18 – 20 მოცულობით პროცენტ ჟანგბადს, 50 Read More …

საქმიანი თამაში

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საქმიანი თამაში – პროფესიონალური მოღვაწეობის შესწავლის  მეთოდი, რომელიც განაპირობებს სასწავლო – საწარმოო ამოცანების  გადაწყვეტას თამაშის ფორმით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

როჟეს დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი როჟეს დაავადება – (L.  Roger,  ფრან.   თერაპევტი) გულის თანდაყოლილი მანკი: დეფექტი პარკუჭთაშორისი ძგიდის კედელში, რომელიც განაპირობებს სისხლის გადასროლას მარცხენა პარკუჭიდან მარჯვენაში. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

პროტამინები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პროტამინები – 1. დაბალმოლეკულური ცილები (მოლ. მასა 4000 – 12000), რ – ებიც მოიპოვება თევზის სპერმატოზოიდში. პროტამინები დიდი რაოდენობით შეიცავს ფუძე ამინომჟავებს, განსაკუთრებით არგინინს (70 – 80%), რაც განაპირობებს ამ ცილების საერთო Read More …

პოიკილოდერმატომიოზიტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პოიკილოდერმატომიოზიტი – (poikilodermatomyositis; ბერძ. Poikilos ჭრელი; სინ.: პეჯ – კლეჟის გენერალიზებული მიოზიტი) დაავადება, რომელიც ხასიათდება კანის დაზიანებით ტელეანგიექტაზიების, პიგმენტური ლაქებისა და ატროფიული უბნების არსებობით, ასევე ჩონჩხის კუნთების სისტემური დაზიანებით. წარმოადგენს დერმატომიოზიტის ვარიანტს Read More …

პარათირეოიდული ოსტეოდისტროფია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პარათირეოიდული ოსტეოდისტროფია – (ლათ. Parathyreoideus ფარისებრახლო ჯირკვლის; ბერძ. Osteon ძვალი + dys – მოშლა + trophe კვება; სინ.: რეკლინჰაუზენის დაავადება) ჩონჩხის დაავადება, რომელიც გამოწვეულია ჰიპერპარათირეოზით – პარათირეოიდული ჯირკვლების ჰიპერფუნქციით. დაავადებას განაპირობებს ორგანიზმში Read More …

ოქსიჰემოგლობინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოქსიჰემოგლობინი – ჰემოგლობინისა და ჟანგბადის ნაერთი. შედის ერითროციტების შემადგენლობაში. გადააქვს ჟანგბადი სუნთქვის ორგანოებიდან ქსოვილებში. განაპირობებს სისხლის წითელ ფერს. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

ნაწლავის ფლორა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნაწლავის ფლორა – ჯანმრთელი ადამიანისა და ცხოველის ნაწლავების მიკროორგანიზმები, რომლებიც ზიანს აყენებენ მასპინძელს. ნაწლავებში მიკრობთა არსებობა სიმბიოზის შედეგია. ნორმალური ნაწლავის ფლორა შედგება: 1. კომენსალებისა და საპროფიტებისაგან და 2. პირობითი ან პოტენციური დამასნებოვლებებისაგან Read More …

ნაწლავთა მექანიკური გაუვალობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნაწლავთა მექანიკური გაუვალობა – შეიძლება იყოს ობტურაციული და სტრანგულაციური. ობტურაციული გაუვალობის დროს ადგილი აქვს ნაწლავის სანათურის გაჭყლეტას, ჯორჯალის და მის სისხლძარღვების კომპრესიის გარეშე: სიმსივნე, განავლოვანი კენჭები, ნაწლავის გაჭყლეტა გარედან თირკმლის ან გინეკოლოგიური Read More …

მსოფლიო აბლაბუდა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მსოფლიო აბლაბუდა – (ინტ.)world wide web, WWW or Web  მსოფლიო საინფორმაციო ქსელი, ვები, წამყვანი და ყველაზე უფრო პოპულარული ინტერნეტ – სისტემა, რომელიც საშუალებას გვაძლევს, მივმართოთ ინფორმაციის უზარმაზარ მასივებს, მიუხედავად მათი განთავსების ადგილისა Read More …

მენოციტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მენოციტები – (menocyti)  საშვილოსნოს პროჟესტერონული ენდომეტრიუმისა და დეციდური გარსის ფიზიოლოგიური კომპონენტი. მდებარეობს სისხლძარღვების, განსაკუთრებით კაპილარების გარშემო. ისინი არ არის ატროფულ ენდომეტრიუმში, იშვიათადაა პოსტმენსტ­რუალურ პერიოდში და მრავალრიცხოვანია პრემენსტრუალურ და მენსტრუალურ სტადიებში. მენოციტების არსებობას Read More …

მანგანოკონიოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მანგანოკონიოზი – (ლათ. manganum – მარგანეცი) პროფესიონალური დაავადება პნევმოკონიოზებიდან, რომელთაც განაპირობებს მარგანეცის შემცველი მტვრის ზემოქმედება. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

მადიფერენცირებელი მიტოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მადიფერენცირებელი მიტოზი – (mitosis differentiativa ბერძნ. mitos – ძაფი, ლათ.differentiatio – განსხვავება) ასიმეტრიული მიტოზი, რომლის შედეგად წარმოიქმნება სხვადასხვა პოტენციის ორი შვილეული უჯრედი. ჩვეულებრივ, ერთი მათგანი ინარჩუნებს გამრავ­ლების უნარს, მეორე კი დიფერენცირებას იწყებს Read More …

კომპლემენტობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კომპლემენტობა – ორი მოლეკულის აგებულების ურთიერთშესატყვისობა, რაც განაპირობებს მათ ურთიერთქმედებას. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

კაროტინემია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი კაროტინემია – (კაროტინი + ბერძ. Haima სისხლი) სისხლში კაროტინოიდების ჭარბი კონცენტრაცია, რაც განაპირობებს პლაზმისა და კანის ცალკეული უბნების შეფერვას ყვითლად. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა Read More …

ინტერნეტის მოწესრიგება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ინტერნეტის მოწესრიგება – (ინტ.) sorting of Internet ქსელური საინფორმაციო სივრცის შინაგანი მოწყობა, რაც გულისხმობს ძირითადი საინფორმაციო კვანძების სტრუქტურირებას, გადაჯგუფებას და კონსოლიდაციას გარკვეული თემების მიხედვით. საინფორმაციო რესურსების კონსოლიდაცია ადამიანის საქმიანობის კონკრეტული სფეროების (მაგალ. Read More …

ექსუდაციური ენტეროპათია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ექსუდაციური ენტეროპათია – (ბავშვებში) დაავადებებისა და პათოლოგიური მდგომარეობების ჰეტეროგენული ჯგუფი, რომელიც ხასიათდება პლაზმის ცილების მომატებული დაკარგვით კუჭ – ნაწლავის ტრაქტიდან, შეწოვის მოშლისა და ჰიპოპროპტეინემიის მოვლენებით, ასევე შეშუპებებით, ფიზიკური განვითარების შეფერხებით. ეტიოლოგია, პათოგენეზი. Read More …

ერითროპოეზის სტიმულატორები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ერითროპოეზის სტიმულატორები – (ბერძ. erythros – წითელი და poiesis – გამომუშავება) სამკურნალო საშუალებები, რომლებიც გამოყენებიან ანემიების დროს. ჰიპოქრომული ანემიების დროს გამოიყენება რკინის პრეპარატები – რკინის სულფატი, ფერამიდი, ფეროპლექსი, ფერუმ ლეკი, ფერკოვენი და Read More …

დიუშენის დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დიუშენის დაავადება – (G. B. A. Duchenne ფრანგი ნევროპათოლოგი) ქვემწვავე პროგრესირებადი პოლიომიელიტი, რომელიც ვლინდება ატროფიული დამბლების განვითარებით; განაპირობებს ზურგის ტვინის დაზიანება, პროცესის შემდგომი გავრცელებით ბულბურ და თავის ტვინის ღეროს სხვა ნაწილებში. გვხვდება Read More …