ქსოვილოვანი შეუთავსებლობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქსოვილოვანი შეუთავსებლობა – 1. (იმუნოლოგიური) გენეტიკურად განპირობებული ანტიგენური განსხვავება, რომელიც იწვევს ტრანსპლანტანტის მოცილების რეაქციას. ქსოვილოვანი შეუთავსებლობის გადალახვა დონორის შერჩევით, სხვადასხვა სამკურნალო საშუალებების გამოყენებით და სხვ. საფუძვლად უდევს ორგანოების და ქსოვილების წარმატებულ გადანერგვას. Read More …

ქრონიკული ნეფრიტი

ქრონიკული ნეფრიტი – დაავადება თირკმლების პარენქიმის ორმხრივი დაზიანებითა და მათი ფუნქციების თანდათანობითი შემცირებით. დაავადება მიმდინარეობს ქრონიკულად, ზოგჯერ გამწვავებებით, ხშირად ხასიათდება ხანგრძლივი, მრავალწლიანი მიმდინარეობით. დაავადების განვითარებაში მნიშვნელობა ენიჭება ჰუმორული და უჯრედული იმუნიტეტის დარღვევებს; განასხვავებენ ქრონიკული ნეფრიტის რამდენიმე ვარიანტს. ჰიპერტონული ტიპის ნეფრიტი Read More …

ქრონიკული კოლიტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრონიკული კოლიტი – მსხვილი ნაწლავის ქრონიკული ანთება, ჩვეულებრივ ვითარდება ინფექციური და პარაზიტული ბუნების დაზიანებისას, აგრეთვე არასპეციფიკური წყლულოვანი კოლიტის დროს. (იხ.). ზოგჯერ დაზიანება შეიძლება შემოიფარგლოს მსხვილი ნაწლავის გარკვეული უბნებით (სიგმოიდიტი, პროქტიტი). ქრონიკული კოლიტი Read More …

ქრომოსომის დუპლიკაცია

ქრომოსომის დუპლიკაცია – (duplicatio chromosomatis ლათ. duplex  –  ორმაგი)   სახესხვაობა ქრომოსომული აბერაციის ქრომო­სომების სტრუქტურული ცვლილებების მუტაგენური ფაქტორების ზეგავლენით, რაც მდგომარეობს ქრომოსომის რომელიმე სეგმენტის გაორმაგებაში. თუ ქრომოსომაში უბნის გაორმაგება მოხდა მისი გადანაცვლებით მეორე ქრომოსომიდან (უფრო ხშირად ჰომოლო­გიურად), ასეთ დუპლიკაციას გადანაცვლებითს უწოდებენ. Read More …

ქალასტრეპანაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქალასტრეპანაცია – ქირურგიული ოპერაცია, რომელიც მდგომარეობს ქალას ღრუს გახსნაში, ქალაშიდა წნევის შემცირების მიზნით ან ქალაშიდა წარმონაქმნებთან მიღწევის უზრუნველსაყოფად. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ფრენიკოტომია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფრენიკოტომია – (ლათ. (nervus) phrenicus დიაფრაგმის ნერვი + ბერძ. Tome გაკვეთა)ქირურგიული ოპერაცია, რომელიც მდგომარეობს დიაფრაგმის ნერვის გადაკვეთაში. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ფორნიკოტომია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფორნიკოტომია – (ლათ. Fornx თაღი + ბერძ. Tome გაკვეთა) სტერეოტაქსული ოპერაცია, რომელიც მდგომარეობს თავის ტვინის თაღში ერთი ან ორივე მხრიდან გამტარი გზების მოშლაში; ოპერაციის მიზანია პათოლოგიური იმპულსაციის შეწყვეტა. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული Read More …

ფონოფორეზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფონოფორეზი – მკურნალობის მეთოდი, რომელიც მდგომარეობს ავადმყოფის სხეულის გარკვეულ უბნებზე ულტრაბგერის ზემოქმედებით და მის ზედაპირზე ხსნარების, ემულსიების, ან მაზების დადებით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ტრენდელენბურგის ტესტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრენდელენბურგის ტესტი – მდგომარეობს ფეხის კანქვეშა ვენის უკმარისობისა და სხვადასხვა დონეების შემაერთებელი ვენების უკმარისობაში, რაც გამოწვეულია გულის სარქველების უკმარისობით. ამ ტესტის ჩასატარებლად ავადმყოფს აწვენენ, მაღლა უწევენ ფეხებს, სანამ სისხლი არ ჩამოიცლება ვენებიდან. Read More …

ტრაბეკულოტომია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრაბეკულოტომია – ოპერაცია, რომელიც მდგომარეობს თვალის წინა კამერის კუთხის ტრაბეკულის გაკვეთაში; გამოიყენება თვალშიგა სითხის გამოდენის გასაუმჯობესებლად გალუკომის დროს. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ტირგსტირუპის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტირგსტირუპის სინდრომი – ინტრაჰეპატური მორეციდივე კეთილთვისებიანი ქოლესტაზი. მემკვიდრეობითი ფიზიკო – ქიმიური დეფექტი, რაც მდგომარეობს ღვიძლის უჯრედებიდან და მცირე სანაღვლე სადინრებიდან შეკავშირებული ბილირუბინის გამოყოფის დარღვევაში, შესაძლოა გადაცემის ავტოსომურ – რეცესიული ხასიათი. ნიშნები: მოინტერნირე Read More …

ტენოლიზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტენოლიზი  – (ბერძ. Tenon მყესი, ძარღვი + lysis გახსნა, გათავისუფლება)ოპერაცია, რომელიც მდგომარეობს მყესების გათავისუფლებაში გამრემოცველ ქსოვილებთან ნაწიბუროვანი შეხორცებებისაგან. ასეთი შეხორცებები წარმოიქმნება რბილი ქსოვილების დაზიანების, ძვლების მოტეხილობების, ოპერაციული ჩარევების, ხანგრძლივი იმობილიზაციისა და სხვ. Read More …

სოციოგენეზი (ფსიქოლოგია)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სოციოგენეზი (ფსიქოლოგია) – (ლათ. so{cietas) საზოგადოება და ბერძ. genos – წარმოშობა) – ცნობიერების, პიროვნების, პიროვნებათშორის ურთიერთობების წარმოშობა და განვითარება, განპირობებული სხვადასხვა კულტურაში და საზოგადოებრივ – ეკონომიკურ ფორმაციებში  სოციალიზაციის თავისებურებებით. სოციოგენეზის ძირითადი იდეა Read More …

სოლვატაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სოლვატაცია – (ლათ. Solvare გახსნა)მოვლენა, რომელიც საფუძვლად უდევს გახსნის პროცესს და მდგომარეობს გახსნილი ნივთიერების ნაწილაკებსა და გამხსნელის მოლეკულებს შორის, ასევე კოლოიდურ ნაწილაკებსა და სუსპენზიის ან ემულსიის ნაწილაკებს და დისპერსული გარემოს მოლეკულებს შორის Read More …

სკლერედემა ახალშობილთა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სკლერედემა ახალშობილთა – (scleroedema neonatorum; ბერძ. Scleros მყარი, მკვრივი + oidema სიმსივნე)ახალშობილთა მდგომარეობა, რომელიც ხასიათდება კანისა და კანქვეშა უჯრედისის შემოსაზღვრული გამკვრივებით და შეშუპებების წარმოქმნით; აღინიშნება ახალშობილ ბავშვებში. სკლერედემის განვითარებას ხელს უწყობს ორგანიზმის Read More …

სინესთეზია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სინესთეზია – (ფსიქოლოგია)  (ბერძ. synaisthesis – ერთობლივი გრძნობა, ერთდროული შეგრძნება) მოვლენა, რომელიც მდგომარეობს იმაში, რომ რაიმე გამღიზიანებელი, მოქმედებს რა შესაბამის გრძნობით ორგანოზე, მიუხედავად სუბიექტის ნებისა, იწვევს არა მარტო  მოცემული ორგანოსათვის სპეციფიკურ შესაბამის Read More …

სიმპათიკური ოფთალმია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სიმპათიკური ოფთალმია – (თვალის დაავ.) მძიმე ქრონიკული ირიდოციკლიტი, რომელიც ვითარდება დაუზიანებელ თვალში მეორე დაზიანებული თვალის, დუნედ მიმდინარე ტრავმული ირიდოციკლიტის დროს (გამჭოლი ჭრილობები, თვალზე ოპერაციების შემდეგ, რქოვანას პერფორირებული წყლული).  ეტიოლოგია ბოლომდე დადგენილი არ Read More …

სიმარდე

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სიმარდე – (ფსიქოლოგია) ნერვული სისტემის ერთ – ერთი პირველადი თვისება, რომელიც მდგომარეობს სწრაფ რეაგირებაში გარემო პირობების ცვლილებებზე. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

რეოპულმონოგრაფია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რეოპულმონოგრაფია – (ბერძ. Rheos მიმდინარეობა, დენა + ლათ. Pulmo, pulmonis ფილტვი + grapho წერა, გამოსახვა)ფილტვის სისხლმიმოქცევისა და ფილტვის ვენტილაციის გამოკვლევის მეთოდი, რომელიც დამყარებულია  რეოგრაფიის პრინციპებზე და მდგომარეობს ფილტვის ქსოვილის წინაღობის ცვლილების გრაფიკულ Read More …

რენოგრაფია რადიოიზოტოპური

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რენოგრაფია რადიოიზოტოპური – (ლათ. Ren თირკმელი + grapho წერა, გამოსახვა) თირკმელების ფუნქციის გამოკვლევის მეთოდი, რომელიც მდგომარეობს რადიაქტიური ნივთიერების შემცველობის უწყვეტ გრაფიკულ რეგისტრაციაში ცალკ – ცალკე, თითოეულ თირკმელში, მისი ინტრავენურად შეყვანის შემდეგ. რადიაქტიული Read More …

პროსტატექტომია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პროსტატექტომია – (ბერძ. Prostates წინ მდგარი + ektome ამოკვეთა) რადიკალური ოპერაცია, რომელიც ტარდება უპირატესად წინამდებრე ჯირკვლის კიბოს დროს და მდგომარეობს ჯირკვლის სრულად ამოკვეთაში, სათესლე ბუშტუკების, შარდის ბუშტის ყელის და ირგვლივ მდებარე უჯრედისის Read More …

პლაზმოლიზი (პლაზმოლიზისი)

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლაზმოლიზი (პლაზმოლიზისი) – 1. უჯრედის წყლის დაკარგვა ჰიპერტონულ ხსნარში, რაც მიმდინარეობს ციტოპლაზმის აშრევებით უჯრედის გარსიდან; 2. ციტოლიზის სტადია, რაც მდგომარეობს ციტოპლაზმის გაჯირჯვებაში პროტელიზური ფერმენტების ზემოქმედებით. 3.  (plasmolysis იხ.პლაზმა და ბერძნ.lysis – გახსნა) Read More …

პიელოსტომია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პიელოსტომია – (pyelostomia; ბერძ. Pyelos გობი + stoma პირი) ოპერაციული ჩარევა, რომელიც მდგომარეობს ფისტულის დადებაში თირკმლის მენჯზე. პიელოსტომიას ატარებენ თირკმელების დროებითი ან მუდმივი დრენირების მიზნით ექსკრეტორული ანურიის დროს; ფისტულა იდება თირკმლის ფუნქციის Read More …

პატრონაჟი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პატრონაჟი – 1. მედიკო – სოციალური დახმარების გაწევა მარტოხელებში, მოხუცებში, შრომისა და ომის ვეტერანებში, რომელსაც ახორცილებენ წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოებები; 2. პროფილაქტიკური სამუშაოს ფორმა, რომელიც მდგომარეობს, აღრიცხვაზე მყოფი პირების შრომისა Read More …

პარაგრაფია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პარაგრაფია – აგრაფიის გამოვლინება, რომელიც მდგომარეობს ცალკეული სიტყვების ან ასოების არასწორად დაწერაში. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

ორგანიზაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ორგანიზაცია – (ფსიქოლოგია) (ფსიქოლოგიური ასპექტი) ინდივიდებისა და ჯგუფების დიფერენცირებული და ურთიერთმოწესრიგებული გაერთიანება, რომელიც მოქმედებს საერთო მიზნების, ინტერესებისა და პროგრამების საფუძველზე. განასხვავებენ ფორმალურ ორგანიზაციას, რომელსაც გააჩნია ადმინისტრაციულ – იურიდიული სტატუსი და რომელიც პიროვნებას Read More …

ნეკროტომია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნეკროტომია – (ბერძ. Necros მკვდარი + tome განაკვეთი, გაკვეთა) ოპერაციული ჩარევა, რომელიც მდგომარეობს მკვდარი ქსოვილების მოცილებაში. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

ნეისერ – ვექსბერგის ფენომენი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნეისერ – ვექსბერგის ფენომენი – (M.Neisser, გერმ. ბაქტერიოლოგი; F. Wechsberg, გერმ. ექიმი) პროზონის ან ზონის ფენომენის ერთ – ერთი ხშირი გამოვლინება; მდგომარეობს იმაში, რომ იმუნური შრატის დაბალმა განზავებამ შესაძლოა არ გამოიწვიოს ბაქტერიოციდული Read More …

ნეიროლეფსიური ავთისებიანი სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნეიროლეფსიური ავთისებიანი სინდრომი – პათოლოგიური მდგომარეობა, რომელიც წარმოიქმნება ნეიროლეპტიკების ან ღებინების საწინააღმდეგო საშუალებების მიღების შედეგად და ლევოდოპის პრეპარატების მიღების უეცარი შეწყვეტით პარკინსონით დაავადებულებში. ხასიათდება ჰიპერთერმიით, კუნთების დიფუზური დაძაბვით, ვეგეტატიური დარღვევებით, ჰიპერკინეზებით. მძიმე Read More …

მწვავე სურდო

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მწვავე სურდო – შეიძლება იყოს დამოუკიდებელი დაავადება ან სიმპტომი მწვავე ინფექციური დაავადებისა (გრიპი, წითელა, დიფტერია და სხვ.). წინასწარგანმწყობი ფაქტორებია გაცივება, იშვიათად შეიძლება იყოს მექანიკური ან ქიმიური გაღიზიანება. მწვავე სურდო ყოველთვის არის ორმხრივი. Read More …