ჰისტიოციტომა

განმარტებითი ლექსიკონი ჰისტიოციტომა – სიმსივნე, რომლის შემადგენლობაში შედის უცხო ნივთიერებების და ბაქტერიების შთანთქმის უნარის მქონე მაკროფაგები და ჰისტიოციტები. .

გლიკობიოლოგია

განმარტებითი ლექსიკონი გლიკობიოლოგია – ნახშირწყლების და ნახშირწყლოვანი ნაერთების (განსაკუთრებით გლიკოპროტეინების) ქიმიური, ბიოქიმიური შემადგელობის და სხვა ასპექტების შესწავლა.გლიკოპროტეინების შაქრის მოლეკულის აგებულების და  მისი როლის ზუსტი დადგენა ძალიან მნიშვნელოვანია ახალი სამკურნალო ნივთიერების შექმნისთვის (მაგალითად, ქსოვილოვანი პლაზმინოგენური აქტივატორები, იმუნურ სისტემაზე მოქმედი პრეპარატები, ანტივირუსული Read More …

ჰისტოტოქსიკური

განმარტებითი ლექსიკონი ჰისტოტოქსიკური – ქსოვილებისთვის შხამიანი.ეს ტერმინი გამოიყენება ზოგიერთი ნივთიერების და გარემო პირობების აღსაწერად.

ჰეპატოტოქსიური

განმარტებითი ლექსიკონი ჰეპატოტოქსიური – ღვიძლის უჯრედების დამაზიანებელი ან დამშლელი. ზოგიერთი სამკურნალო ნივთიერების გამოყენებამ (მაგალითად, პარაცეტამოლის) შეიძლება გამოიწვიოს ღვიძლის დაზიანება (განსაკუთრებით თუ ის გამოიყენება დიდ დოზებში ან ხანგრძლივი დროის განმავლობაში).

ვაზოტომია

განმარტებითი ლექსიკონი ვაზოტომია –  (უროლოგიაში) ქირურგიული ოპერაცია,რომელიც მდგომარეობს თესლგამომტანი სადინრის კედლის გაკვეთაში.ეს ოპერაცია ჩვეულებრივად ტარდება სადინრის კათეტერიზაციისთვის და აზოსპერმიის მქონე პაციენტების სადინრის მდგომარეობის რენტგენოლოგიური გამოკვლევის დროს მასში რენტგენოკონტრასტული ნივთიერების შეყვანისთვის.

ართროგრაფია

განმარტებითი ლექსიკონი ართროგრაფია – სახსრების რენტგენოლოგიური გამოკვლევა.რენტგენოკონტრასტული ნივთიერება (რენტგენული სხივებისთვის კონტრასტული ჰაერი ან სითხე) შეიყვანება სასახრე ჩანთაში,ამის შემდეგ კი ტარდება რენტგენოგრაფია.

ალბუმოზა

განმარტებითი ლექსიკონი ალბუმოზა – ალბუმინის  და პეპტონებს შორის გარდამავალი ნივთიერება,რომელიც გამომუშავდება  პეპსინის და სხვა ენდოპეპტიდაზების მიერ პროტეინების დაშლის დროს.  

აქტიური ტრანსპორტი

განმარტებითი ლექსიკონი აქტიური ტრანსპორტი – (ბიოქიმიაში) ენერგოდამოკიდებული პროცესი,რომლის დროსაც ხდება გარკვეული ნივთიერებების (იონების,ზოგიერთი სამკურნალო პრეპარატის და ამინომჟავების ჩათვლით) გადატანა მემბრანაში ელექტროქიმიური გრადიენტის საწინააღმდეგოდ.  

ანტიქოლინესთერაზა

განმარტებითი ლექსიკონი ანტიქოლინესთერაზა – ნებისმიერი ნივთიერება,რომელიც თრგუნავს ქოლინესთერაზას (ფერმენტის,რომელიც პასუხისმგებელია აცეტილქოლინის დაშლაში და ამით  აცეტილქოლინს ნერვული იმპულსების გატარების საშუალებას აძლევს) მოქმედებას.

კალციუმის ანტაგონისტი

განმარტებითი ლექსიკონი კალციუმის ანტაგონისტი – სამკურნალო ნივთიერება,რომელიც თრგუნავს  კალციუმის იონების მოხვედრას კარდიომიოციტებში და გლუვი მუსკულატურის უჯრედებში .გულის კუნთის შეკუმშვის ძალის დაქვეითებას ხელს უწყობს,გულის კუნთში იმპულსების გამტარობას ამცირებს და სისხლძარღვების გაგანიერებას იწვევს.კალციუმის ანტაგონისტებია ამლოდიპინი,დილტიაზემი,ნიკარდეპინი,ნიფედიპინი და ვერაპამილი,რომლებიც სტენოკარდიის მკურნალობისთვის და მომატებული სისხლსის წნევის დასაქვეითებლად Read More …

ანტაგონისტი

განმარტებითი ლექსიკონი ანტაგონისტი – 1.კუნთი,რომელიც სხვა კუნთის (აგონისტის) საპირისპიროდ მოქმედებს.აგონისტების და ანტაგონისტების მუშაობა ადამიანს ნორმალური მოძრაობის საშუალებას აძლევს.2.სამკურნალო ან სხვა რომელიმე ნივთიერება,რომელიც  სხვა სამკურნალო ნივთიერების ან ადამიანის სხეულში სხვა რომელიმე ქიმიური პროცესის საპირისპირო მოქმედებას ავლენს.

გრააფის ბუშტუკი

განმარტებითი ლექსიკონი გრააფის ბუშტუკი – საკვერცხის სტრუქტურული კომპონენტი, ფოლიკული, რომელიც წარმოადგენს მსხვილ ბუშტს (დიამეტრით 15-20 მმ) შემაერთებელქსოვილოვანი გარსით, შევსებულია სითხით, რომელიც შეიცავს ცილებს, მარილებს და სხვა ნივთიერებებს.       ლიტერატურა, წყაროები, გაფრთხილება • გაფრთხილება • დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. Read More …

ძირითადი ნივთიერება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ძირითადი ნივთიერება – (substantia fundamentalis)   ლაბისებრი ნივთიერება, რომლითაც ამოვსებულია შემაერთებელი ქსოვილის უჯრედებსა და ბოჭკოებს შორის სივრცე. მონაწილეობს მეტაბოლიტების ტრანსპორტში, ასრულებს მექანიკურ, დამაკავშირებელ და საყრდენ ფუნქციებს. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა Read More …

ციტოპლაზმის მატრიქსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ციტოპლაზმის მატრიქსი – (matrix cytoplasmatis ლათ.matrix – დედა; აქ ნივთიერება, რომლისგანაც წარმოიქმნება ციტოპლაზმური სტრუქტურები; სინ.ჰიალოპლაზმა) – ციტოპლაზმის ძირითადი ჰომოგენური ნივთიერება, რომელიც ავსებს ენდოპლაზმური ბადის მემ­ბრანებს, ორგანოიდებს, მეტაპლაზმურ წარმონაქმნებს, ჩანართებსა და სხვა სტრუქტურებს Read More …

შტირლინის სიმპტომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შტირლინის სიმპტომი – ბარიუმის ფაფის მიღების 5 – 6 საათის შემდეგ საკონტრასტო ნივთიერება იმყოფება თეძოს ნაწლავის ბოლო მარყუჟებში, ხოლო ფაფის მნიშვნელოვანი ნაწილი არის განივზოლიანი ნაწლავის საწყის მესამედში. ამ სეგმენტებს შორის საკონტრასო ნივთიერება Read More …

ქრომატინი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქრომატინი – (chromatinum ბერძნ.chroma, chromatos  –  შეღებვა, ფერი)  უჯრედის ბირთვის ნივთიერება, რომელიც ძირითადი საღებარებით ძლიერ იღებება. ქიმიურად ქრომატინი რთული ცილაა, რომლის შემადგენლობაში შედის დნმ და ჰისტონები. ბირთვული ქრომატინის დნმ იძლევა ფელგენის დადებით Read More …

ფსიქოდელიკები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფსიქოდელიკები  – -(ფსიქოლოგია)  (ბერძ. psyche – სული, delia – ილუზია; სინონიმები: ჰალუცინოგენები, ფსიქომიმეტიკები)  ნივთიერებები, რომლებიც იწვევენ ფსიქოდელიურ მდგომარეობას. მათ მიეკუთვნება დიეთილამიდ ლიზერგინის მჟავა (ლსდ – 25), დიმეთილტრიპტამინი (დრტ), ბუტოფენინი, მესკალინი, ფსილოციბინი, ასევე Read More …

ფილტრი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფილტრი – 1) ხელსაწყო ან ნივთიერება, რომელში გატარებითაც ასუფთავებენ სითხეებს, გაზებს; 2) ხელსაწყო, რაიმე სხივების შესაკავებლად. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

ფილტვის სულფაქტანტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფილტვის სულფაქტანტი – ფოსფოლიპიდური ბუნების ნივთიერება, რომელიც არეგულირებს ფილტვების ალვეოლათა ლორწოვანი შრის ზედაპირულ დაჭიმულობას, აფერხებს მათ სრულად ჩაფუშვას ამოსუნთქვისას გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

უჯრედშორისი ნივთიერება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედშორისი ნივთიერება – (substantia intercellularis) – ფიბრობლასტური რიგის უჯრედების დიფერენცირების პროდუქტი, რომელიც შედგება ბოჭკოვანი სტრუქტურების, ამორფული (ძირითადი) ნივთიერებისა და ქსოვილოვანი სითხისაგან. უჯრედშორისი ნივთიერება შეიცავს კოლაგენურ, პრეკოლაგენურ, რეტიკულურ და ელასტიკურ ბოჭკოებს , აგრეთვე Read More …

უჯრედის აპოლარულობა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედის აპოლარულობა – (ბერძნ.a – უარყოფა და polaris – პოლარული) – უჯრედის სტრუქტურაში პოლარულობის არარსებობა, ე.ი. უჯრედის საპირისპირო მხარეების, ანდა ნაწილების აგებულების გა­ნუსხვავებლობა. აპოლარულობა ახასიათებს შიგა გარემოს ქსოვილების უჯრედებს, რაც დაკავშირებულია უჯრედის Read More …

უჯრედი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი უჯრედი – (ლათ. cellula; ბერძნ. cytos) ცოცხალი ნივთიერების ელემენტარული სტრუქტურული და ფუნქციური ერთეული, რომე­ლიც შედგება ბირთვისა და ციტოპლაზმისაგან და ცხოველური და მცენარეული ორგანიზმების განვითარებისა და აგებულების საფუძ­ველია. უჯრედი ურთულესი, მთლიანი, თვითმარეგულირებელი და Read More …

ტიგროიდი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტიგროიდი – ქრომატოფილური სუბსტანცია (substantia chromatophila), ნისლის ნივთიერება, ბაზოფილური ნივთიერება, ნერვული  უჯრედების ერგას­ტოპლაზმის ბაზოფილური სტრუქტურული კომპონენტი, რომელიც აქტიურად მონაწილეობს ცილების სინთეზში. ამ ნივთიერებას ტიგროიდი იმიტომ უწოდეს, რომ ის ნეიროპლაზმას ხდის მისთვის დამახასიათებელ Read More …

ტვინისრუხი ნივთიერება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტვინისრუხი ნივთიერება – (substantia grisea medullaris)   ნერვული სისტემის რუხი ნივთიერება შედგება ნერვული  უჯრედებისაგან, უმიელინო და თხელი მიელინური ბოჭკოებისა და გლიისაგან, ზურგის ტვინსა და თავის ტვინის ღეროში მულტიპოლარული ნეირონები განლაგებულია ჯგუფურად (ბირთვების სახით), Read More …

ტვინის შეშუპება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტვინის შეშუპება – – პათოლოგიური მდგომარეობა, რომელიც ხასიათდება თავის ტვინის ქსოვილში სითხის დაგროვებით და კლინიკურად ვლინდება ქალაშიდა ჰიპერტენზიის სინდრომით. გამოყოფენ მის 4 ძირითად ტიპს. ციტოტოქსიკური შეშუპება მიმდინარეობს უჯრედებში წყლის დაგროვებით და დაკავშირებულია Read More …

სპეციალურ კონტროლს დაქვემდებარებული ნივთიერებები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპეციალურ კონტროლს დაქვემდებარებული ნივთიერებები – ნარკოტიკული საშუალება, ფსიქოტროპული ნივთიერება და პრეკურსორი; (საქართველოს კანონი ნარკოტიკული საშუალებების, ფსიქოტროპული ნივთიერებების, პრეკურსორებისა და ნარკოლოგიური დახმარების შესახებ). გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და Read More …

სპერმაცეტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპერმაცეტი – (სპერმა და ბერძნ. ketos  –  ზღვის დიდი ცხოველი), ცვილისებრი ნივთიერება, რომელსაც იღებენ კაშალოტის თავის ფიბროზული პარკიდან. შედგება პალმიტინმჟავასა და ცეტილის სპირტის რტული ეთერისაგან. სპერმაცეტი წყალში უხსნადი თეთრი ფირფიტისებრი კრისტალებია. კარგად Read More …

საკვერცხის ქერქოვანი ნივთიერება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საკვერცხის ქერქოვანი ნივთიერება – (cortex ovarii / zona parenchymatosa / ) საკვერცხის უდიდესი ნაწილი, რომელიც უშუალოდ გარსის ქვეშ მდებარეობს. წარმოდგენილია მრავალრიცხოვანი განვითარების სხვადასხვა სტადიაზე მყოფი ფოლიკულებით, ატრეზიული ფოლიკულებით და ყვითელი სხეულით .  Read More …

რქოვანას საკუთარი ნივთიერება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რქოვანას საკუთარი ნივთიერება – (substantia propria cornea)   თვალის რქოვანას ყველაზე განიერი შრე, შედგება თხელი შემაერთებელქსოვილოვანი ფირფიტებისაგან, რომლებიც გარშემოვლებულია გლიკოზამინგლიკანების შემცველი მაცემენტებელი ნივთიერებით. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი Read More …