ჩეინ – სტოქსის სუნთქვა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ჩეინ  –  სტოქსის სუნთქვა – პერიოდული სუნთქვის ერთ  –  ერთი სახე: ზედაპირული და იშვიათი სუნთქვითი მოძრაობები, რომელიც თანდათანობით ხშირდება და ღრმავდება და მაქსიმუმს აღწევს 5  –  7 ჩასუნთქვის შემდეგ, შემდეგში კი კვლავ Read More …

შამბერგის დაავადება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი შამბერგის დაავადება – (J. F. Schamberg, ამერ. დერმატოლოგი; სინ.: კანის პროგრესირებადი ჰემოსიდეროზი, პროგრესირებადი პიგმენტური დერმატიტი) შედარებით იშვიათი დერმატოზი, რომელიც მიეკუთვნება კანის ჰემოსიდეროზებს. დაავადება ხასიათდება წვივების კანზე, იშვიათად სხვა ნაწილებზე, მჭიდროდ განლაგებული მოწითალო Read More …

ღვიძლის ექინოკოკი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ღვიძლის ექინოკოკი – (ქირურგ.) განასხვავებენ ორ ფორმას; ერთსაკნიანი და მრავალსაკნიანი ექინოკოკი. ერთსაკნიანი ექინოკოკის დროს ღვიძლში ვითარდება ერთი დიდი კისტა, მრავალსაკნიანის დროს – მრავალი წვრილი კისტები, რომლებიც გაერთიანებულნი არიან ერთ დიდ კონგლომერატში. სიმპტომები, Read More …

ქონდრომა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ქონდრომა – კეთილთვისებიანი სიმსივნე, განვითარებული  ხრტილოვანი ქსოვილიდან, რომელიც აზიანებს ძირითადად მტევნებისა და ტერფების გრძელ ძვლებს. განასხვავებენ 2 ფორმას: ენქონდრომები, რომელიც ვითარდება ძვლის სიღრმეში, და ეკქონდრომები, რომლებიც წარმოიქმნებიან ძვლის ზედაპირული შრიდან და იზრდებიან Read More …

ფლიქტენა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ფლიქტენა  – (ბერძ. phlyktaina – ბუშტუკი) კანის დაზიანება სტრეპტოკოკური პიოდერმიის დროს: ბუშტუკი დუნე თხელი საფარველით და სეროზული შიგთავსით, რომელიც სწრაფად ხდება სეროზულ – ჩირქოვანი, შემდგომ კი – ჩირქოვანი. ზედაპირული ფორმების დროს ისინის Read More …

სტაქიბოტრიოტოქსიკოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სტაქიბოტრიოტოქსიკოზი – სოკოვანი ინტოქსიკაცია, რომელიც მიმდინარეობს კეთილთვისებიანად რინიტის, კატარალური ანგინისა და ზედაპირული ტოქსიდერმიის მოვლენებით. პათოლოგიური პროცესის განვითარება განპირობებულია სოკოს ტოქსიური ნივთიერებით – სტაქიბოტრიოტოქსინით, რომელსაც გააჩნია ადგილობრივი და ზოგადი მოქმედება. დაავადება ადამიანებში ვლინდება Read More …

სპოროტრიქოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სპოროტრიქოზი – (sporotrichosis; სინ.: ბერმან – გუჟეროს დაავადება, სპოროტრიქოზული ლიქენი) ქრონიკული ღრმა მიკოზი, რომელიც აზიანებს კანს, კანქვეშა უჯრედისს, ლორწოვან გარსებს, ლიმფურ კვანძებს, იშვიათად შინაგან ორგანოებსა და ძვლებს. ინფექციის წყაროა ნიადაგი, ზოგიერთი მცენარე. Read More …

სკარიფიკაცია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სკარიფიკაცია – კანის ზედაპირული შრეების დაზიანება დიაგნოსტიკური, სამკურნალო და პროფლაქტიკური მიზნებით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

სირსველი, ლიქენი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სირსველი, ლიქენი – დერმატოზების საერთო დასახელება, რომელთა ძირითად გამოვლენას წარმოადგენს ზედაპირული ქერცლოვანი ლაქები და პაპულები. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

სინციტიოტროფობლასტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სინციტიოტროფობლასტი – (syncytiotrophoblastus ბერძნ. syn  –  ერთად, cytos  –  უჯრედი, trophe  –  საკვები, blastos  –  ღივი, ნერგი) ქორიონის ხაოს მფარავი ტროფობლასტის ზედაპირული მრავალბირთვიანი შრე, რომელიც წარმოიქმნება ტროფობლასტური ეპითელიუმის შერწყმის გზით. (ც. გაჩეჩილაძე, Read More …

სიმანოვსკი – პლაუტ – ვენსანის ანგინა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სიმანოვსკი – პლაუტ – ვენსანის ანგინა – წყლულოვან საფარიანი ანგინა, ფინური ანგინა, იწვევს სიმბიოზში მყოფი თითისტარისებრი პლაუტ – ვენსანის ბაქტერია და ვენსანის სპიროქეტა. ხასიათდება ნუშისებური ჯირკვლების ზედაპირული დაწყლულებით, რაც დაფარულია ჭუჭყიანი მომწვანო Read More …

საპონინები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი საპონინები – მცენარეული გლიკოზიდები, რომლებიც იხსნებიან წყალში კოლოიდური ხსნარების წარმოქმნით, ამცირებენ წყლის ზედაპირული დაჭიმულობის ძალას და მსგავსად საპნისა, წარმოქმნიან ქაფს; მედიცინაში იყენებენ როგორც სამკურნალო საშუალებას; სტეროიდული საპონინები გამოიყენება სტეროიდული ჰორმონების მისაღებად. გაფრთხილება! Read More …

სამწვერა ნერვის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი სამწვერა ნერვის სინდრომი – (syndromum  nervi  trigemini) სახის არეში ტკივილების შერწყმა ზედაპირული მგრძნობელობის მოშლასთან იმავე მიდამოში, საღეჭი კუნთების დამბლასთან, რქოვანასა და კონიუნქტივის რეფლექსების დაკარგვასთან; აღინიშნება სამწვერა ნერვის დაზიანების მხარეზე. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო Read More …

როზაცეა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი როზაცეა – დაავადება, რომელიც წარმოიქმნება საშუალო და ხანდაზმულ ასაკში (ხშირად ქალებში) და ხასიათდება სახეზე მცირე ზომის პაპულო – პუსტულოზური გამონაყრის გაჩენით, ერითემის ფონზე, ტელეანგიექტაზიებით. ეტიოლოგია დადგენილი არ არის. პათოგენეზი დაკავშირებულია სებორეასთან, ვეგეტატიურ Read More …

რაუშ – ნარკოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რაუშ – ნარკოზი – (გერმ. Raush დათრობა, ნარკოზი)ხანმოკლე, ზედაპირული ნარკოზი, რომელიც გამოწვეულია ეთერის, ან ქლორეთილის ორთქლის მაღალი კონცენტრაციის ჰაერის შესუნთქვით. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

პრესინაფსური მემბრანა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პრესინაფსური მემბრანა – (membrana presynaptica) აქსონის ნეირიტის ტერმინალური გაგანიერება, შეიცავს სინაპსურ ბუშტუკებსა და მიტოქონდრიებს. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) 2.  ნერვული ბოჭკოს ზედაპირული მემბრანის უბანი, Read More …

პოსტსინაფსური მემბრანა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პოსტსინაფსური მემბრანა – უჯრედის გასქელებული ზედაპირული მემბრანა სინაფსის მიდამოში, რომელიც მგრძნობარეა მედიატორის მიმართ. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.დიეტები 4.ორსულობა და მშობიარობა

პლაზმოლემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პლაზმოლემა – (plasmolemma იხ.პლაზმა და ბერძნ.lemma – გარსი) – უჯრედის გარეთა მემბრანა, ყველაზე მუდმივი ყველა უჯრედის ზედაპირული აპარატის უნივერსალური სუბსისტემა. შედგება ლიპიდურ – ცილოვანი კომპლექსისაგან, ასრულებს გამმიჯნავ, რეცეპტორულ და ტრანსპორტულ ფუნქციებს (იხ.სინ.ციტოლემა, Read More …

პიკვიკის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პიკვიკის სინდრომი – 1. ზოგადი ჭარბი სიმსუქნის დროს შესაძლოა ჩამოყალიბდეს ფილტვისმიერი გულის ქრონიკული თორაკულ – დიაფრაგმული ვარიანტი. კლინიკური ნიშნებია: III – IV ხარისხის სიმსუქნე, დღისით ძილი, ღამით უძილობა (ავადმყოფი თვლემს ჭამის, საუბრის, Read More …

პერიბლასტულა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პერიბლასტულა – (periblastula) ამოვსებულია ყვითრით, რომელიც გარედან შემოვლებულია უჯრედთა ერთი შრით და წარმოიქმნება ზედაპირული დაყოფის შედეგად (ზოგიერთი მწერი). (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) გაფრთხილება! ბმულები: Read More …

პარიესული მეზოდერმის ფურცელი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პარიესული მეზოდერმის ფურცელი – / პარიესული სო­მატომეზოდერმა – / (mesoderma / somaticum / parietale) სპლანქნოტომის შიგნითა ენდოდერმისკენ მიმართული ზედაპირული ფურცელი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა განმარტებითი ლექსიკონი.”თბ.,”ცოდნა”.2000 წ.) Read More …

პარაზიტული დერმატოზები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პარაზიტული დერმატოზები – კანის დაზიანებათა ჯგუფი, რომლებიც განპირობებული არიან მასზე ცხოველ – პარაზიტების და პარაზიტული სოკოების პარაზიტობით. განასხვავებენ ცხოველ – პარაზიტთა ორ ჯგუფს: ექტოპარაზიტები, რომლებიც პარაზიტობენ კანის ზედაპირზე, მაგ. ტილები, რწყილები, და Read More …

პანუსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პანუსი – (pannus – ნაგლეჯი, ნაფლეთი) რქოვანას ზედაპირული სისხლძარღვოვანი ანთება; ხასიათდება ინფილტრატების განვითარებით. შემდეგ ინფიტრატები თანდათან ერთდება და ქმნის რქოვანას მთლიან შემღვრევას; წარმოადგენს ტრაქომის ხშირ გართულებას. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო Read More …

ოლიგოპნოე

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ოლიგოპნოე – იშვიათი ზედაპირული სუნთქვა; აღინიშნება სუნთქვის ცენტრის მკვეთრი დათრგუნვის, მძიმე ობსტრუქციული ან რესტრიქტორული სუნთქვის უკმარისობის დროს. გაფრთხილება! ბმულები: 1.საავტორო ფარმაცევტული სკოლა 2.სამედიცინო ლიტერატურა 3.საპატრიარქოს ქართული უნივერსიტეტი 4.დიეტები 5.ორსულობა და მშობიარობა

ნუშის კრიპტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნუშის კრიპტები – (cryptae tonsillares ბერძნ.crypta – ფარული, მიწისქვეშა და ლათ. tonsilla – ნუში) ნუშის ზედაპირული მრავალშ­რიანი ეპითელიუმის ჩაღრმავება ქვეშმდებარე შემაერთებელ ქსოვილში; ეპითელიუმი ხშირად ინფილტრირებულია ლიმფოციტებითა და მარცვლოვანი ლეიკოციტებით. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. Read More …

ნერვული ბოჭკოები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნერვული ბოჭკოები – ნეირონების გამონაზარდები (აქსონები) თავის გარსიანად, რომლებიც ნერვულ იმპულსებს ატარებენ. ნერვული ბოჭკოების სისხო 0,5  –  30 მკმ აღწევს (ზოგჯერ ბევრად მეტსაც), სიგრძე კი იზომება მანძილით ტვინიდან საინერვაციო ორგანომდე. ყველა ნერვულ Read More …

ნეკროლიზი ეპიდერმული ტოქსიკური

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნეკროლიზი ეპიდერმული ტოქსიკური – (necrolysis epidermalis toxica; ბერძ. Necros მკვდარი + lysis დაშლა; ბერძ. Epiderma ეპიდერმისი; ბერძ. Toxikon შხამი; სინ.:ლაიელის სინდრომი, დათუთქული კანის სინდრომი) ტოქსიკურ – ალერგიული დერმატოზი, რომელიც ხასიათდება ეპიდერმისის ზედაპირული Read More …

ნევრილემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ნევრილემა – (ნეურილემმა ბერძნ. ნეურონ – ნერვი და ლემმა – გარსი) – ნერვული ბოჭკოს შემადგენლობაში ნერვული უჯრედის მორჩების გარშემო გარსის შემადგენელი შვანის უჯრედების – ნეიროლემოციტების (ნეუროლემმოცყტუს) ციტოპლაზმის და მათი ბირთვების თხელი ზედაპირული Read More …

მწვავე კონიუნქტივიტი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მწვავე კონიუნქტივიტი – (თვალის დაავ.) – ეტიოლოგია. გამომწვევი – კოხ – უიქსის ჩხირი. დაავადება კონტაგიოზურია, ხშირად ატარებს ეპიდემიურ ხასიათს. ვრცელდება პირადი მოხმარების საგნების გზით. სიმპტომები. დაავადება მწვავედ იწყება, ზიანდება თავდაპირველად ერთი, შემდეგ Read More …

მერობლასტური დაყოფა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მერობლასტური დაყოფა – (fissio meroblastica ბერძნ.meros – ნაწილი და blastos – ნერგი, ჩანასახი) არასრული ან ნაწილობრივი და­ყო­ფა, როდესაც იყოფა კვერცხუჯრედის მხოლოდ ყვითრით გადაუტვირ­თავი ნაწილი. არასრული დაყოფა შეიძლება იყოს დისკოიდური (fissio discoidalis) და Read More …