ღვიძლის ტრიადა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ღვიძლის ტრიადა – (trias hepatica ბერძნ.trias, triados  –  რიცხვი სამი)   კარის ვენის, ღვიძლის არტერიის და ნაღვლის სადინრის ტო­ტები, რომლებიც ერთმანეთს გასდევს ღვიძლის წილაკებს შორის. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის Read More …

ქრონიკული ურემია (თირკმლის ქრონიკული უკმარისობა)

ქრონიკული ურემია (თირკმლის ქრონიკული უკმარისობა) – ხასიათდება თირკმლის ფუნქციების, პირველ ყოვლისა გამომყოფი ფუნქციის დარღვევით, სისხლში აზოტოვანი ნივთიერებების თანდათანობითი დაგროვებით. აღნიშნული პათოლოგია არის თირკმლების მრავალი ქრონიკული დიფუზური დაავადების შედეგი: ქრონიკული ნეფრიტი, ამილოიდოზი, პიელონეფრიტი, სისტემური სისხლძარღვოვანი დაავადებები (კვანძოვანი პერიარტერიიტი, სისტემური წითელი მგლურა). Read More …

ტრიადა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტრიადა – (trias ბერძნ.trias, triados  –  რიცხვი სამი, სამიანი)   განივზოლიანი კუნთოვანი ქსოვილის სტრუქტურა, რომელიც შედგება ერთი T – სისტემისა და L – სისტემის (სარკოპლაზმური ბადის) ორი მილაკისაგან. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, Read More …

ტეტრადები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტეტრადები – (ბერძნ.tetras, tetrados  –  ოთხი)  –  განვითარებადი სასქესო  უჯრედების ( პირველი რიგის სპერმატოციტებისა და ოოციტების) ქრომოსომული კომპლექსები, რომლებიც წარმოდგენილია ბივალენ­ტებით, ე.ი. მეიოზის პროფაზის დროს შეწყვილებული ორი ქრომატიდისაგან. ამრიგად, ქრომატიდების საერთო რიცხვი Read More …

ტერნერის სინდრომი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ტერნერის სინდრომი – საკვერცხეებისა და შიგნითა სასქესო ორგანოების მკვეთრი ჰიპოპლაზია ზოგჯერ კლიტორის ჰიპერტროფიით. ეს სინდრომი გვხვდება, როდესაც ინდივიდს აქვს ერთი სასქესო X ქრომოსომა. ამავე დროს, სომატური  უჯრედების უმეტესობაში ქრომოსომების საერთო რიცხვი შემცირებულია Read More …

რეკომბინაციული ინდექსი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რეკომბინაციული ინდექსი – რეკომბინაციის პროცესში წარმოქმნილი ახალი გენური შეხამებების რიცხვის მაჩვენებელი. დარლინგტონის მიხედვით, ეს ინდექსი უდრის ხიაზმების საშუალო რიცხვს პლუს ქრომოსომების გამეტური რიცხვი. (ც. გაჩეჩილაძე, ნ. ჩიკვილაძე. ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის ტერმინთა Read More …

რედუქციული გაყოფა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი რედუქციული გაყოფა – (fissio reductionalis ლათ.reducere  –  შემცირება)   პირველი რიგის ოოციტებისა და სპერმატოციტების მომ­წიფების პირველი გაყოფა (მეიოზური გაყოფა), რომლის შედეგად ქრომოსომების რიცხვი ორჯერ მცირდება (ქრომოსომების რედუქცია). რედუქციული გაყოფის შემდეგ წარმოქმნილი მეორე რიგის Read More …

პოლიცენტრული მიტოზი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პოლიცენტრული მიტოზი – (mitosis ბერძნ.mitos – ძაფი, poly – ბევრი და centrum – ცენტრი; სინ.მიტოზი მულტიპოლარული) მრავალპოლუსიანი მიტოზი, რომლის დროს წარმოიქმნება რამდენიმე უჯრედის ცენტრი ცენტროსომის გაყოფის გამო არა ორ, როგორც ჩვე­ულებრივ, არამედ Read More …

პირველი რიგის ოოციტები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პირველი რიგის ოოციტები – (oocyti ბერძნ.oon – კვერცხი და cytos – უჯრედი. სინ.ოვოციტები) ოოგონიებიდან განვითარებული მდედრობითი სასქესო უჯრედები, რომლებიც ოოგენეზის ზრდის პერიოდში არიან. მათ ახასიათებს ქრომოსომათა დიპლოიდური რიცხვი. ზრდის პერიოდში პირველი რიგის Read More …

პერსონალზე მოთხოვნილება

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პერსონალზე მოთხოვნილება – 1. რაოდენობრივი – გარკვეული კვალიფიკაციის თანამშრომელთა რიცხვი, რომელიც აუცილებელია ორგანიზაციისათვის მის წინაშე მდგარი ამოცანების გადასაწყვეტად; 2. თვისებრივი – ორგანიზაციის სხვადასხვა კვალიფიკაციის თანამშრომელთა ერთობლიობა ამოცანათა ხედვის კუთხით, რომლებიც საჭიროებენ დროის Read More …

პაქინემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი პაქინემა – (pachynema ბერძნ.pachys – სქელი და ნემა – ძაფი) მეიოზური პროფაზის ზიგონემის მომდევნო სტადია, რომლის დროს მთავრდება გამსხვილებული ჰომოლოგიური ქრომოსომების შეწყვილება. ამ დროს წარმოიქმნება ე.წ.ბივალენტები , რომელთა რიცხვი ჰაპლოიდურის ტოლია, რაც Read More …

მცირე ჯგუფი

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მცირე ჯგუფი – 1. უშუალოდ კონტაქტირებადი ინდივიდების შედარებით მცირე რიცხვი, რომლებიც გაერთიანებულნი არიან საერთო მიზნებითა და ამოცანებით. მცირე ჯგუფის თავისებურებებს წარმოადგენს მისი შედარებითი ,,სტრუქტურული სიმარტივე”. მცირე ჯგუფის წარმოქმნის მიზეზები საკმაოდ მრავალგვარია: ინდივიდის Read More …

მეიოზის ტელოფაზა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი მეიოზის ტელოფაზა – (telophasis meiosis იხ.ტელოფაზა მიტოზის) პირველი რიგის სპერმატოციტებისა და ოოციტების მეიოზუ­რი გაყოფის ბოლო სტადია (მომწიფების პირველი გაყოფის, რედუქციული გაყოფის), რომლის დროს პოლუსებთან განლაგებული ქრომოსომები, რომლებიც დიადებს ქმნიან, გარდაიქმნება პოლუ­სების არეში Read More …

ლეპტონემა

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ლეპტონემა – (laptonema ბერძნ.leptos  –  წვრილი და nema  –  ძაფი)  მეიოზური პროფაზის საწყისი სტადია, რომლის დროს პირველი რიგის სპერმატოციტებისა და ოოციტების ბირთვებში გამოვლინდება ცალკეული ძლიერ დესპირალიზებული ქრომოსომები წვრილი, გრძელი ძაფების სახით. მათი Read More …

ეოზინოფილური პნევმონია

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი ეოზინოფილური პნევმონია – ფილტვებში ეოზინოფილური ინფილტრატი (ლეფერის სინდრომი). დაავადება ხასიათდება ფილტვებში ინფილტრატების გაჩენით, რომელიც  რენტგენოგრამაზე ჩანს გარდამავალი ჩრდილების სახით, პარალელურად სისხლში ეოზინოფილების რიცხვის გაზრდით. დაავადება მიმდინარეობს მსუბუქად და ჩვეულებრივ მთავრდება ერთი თვის Read More …

დიადები

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი დიადები – (diades ბერძნ.di – ორი; იხ.სინ.უნივალენტა) მეიოზური ქრომოსომები, რომლებიც შედგებიან ერთმანეთთან დაკავშირებული, მაგრამ რამდენადმე უკვე განცალკევებული ორი ქრომატიდისაგან. მეიოზური გაყოფის პირველი რიგის სპერმატოციტებისა და ოოციტების ბირთვებში დიადების რიცხვი დიპლოიდური რიცხვის ტოლია. Read More …