ლალი დათეშიძე
ახალშობილთა ჰემოლიზური დაავადება – ახალშობილთა ჰემოლიზური სიყვითლე, რომელიც განპირობებულია იმუნოლოგიური კონფლიქტით დედასა და ნაყოფს შორის.
ეტიოლოგია. დაავადება განპირობებულია ნაყოფისა და დედის D-რეზუს ან АВО-ანტიგენების შეუთავსებლობით, იშვიათად ადგილი აქვს სხვა რეზუსების -(С, Е, с, d, e) ან М-, М-, Kell-, Duffy-, Kidd- ანტიგენების შეუთავსებლობას.
პათოგენეზი. ნებისმიერი აღნიშნული ანტიგენი (ხშირად D-რეზუს-ანტიგენი), აღწევს რა დედის რეზუს-უარყოფით სისხლში, იწვევს მის ორგანიზმში სპეციფიკური ანტისხეულების გამომუშავებას; ანტისხეულები პლაცენტის გავლით ხვდებიან ნაყოფის სისხლში და იწვევენ შესაბამისი ანტიგენშემცველი ერითროციტების დაშლას.
კლინიკური სურათი. განასხვავებენ ჰემოლიზური ანემიის სამ ფორმას: შეშუპებითს, სიყვითლით მიმდინარესა და ანემიურს. შეშუპებითი განსაკუთრებით მძიმეა და ხასიათდება ზოგადი შეშუპებით (დაბადებისას), ღრუებში სითხის დაგროვებით (პლევრის ღრუში, გულის პერანგში, მუცლის ღრუში), მკვეთრი სიფერმკრთალით, ღვიძლის, ელენთის გადიდებით. სისხლის ანალიზებში აღინიშნება მკვეთრი ანემია, ნორმო- და ერითრობლასტების მიშვნელოვანი რაოდენობა. ანემიისა და ჰიპოპროტეინემიის კომბინირება ხელს უწყობს გულის უკმარისობის გავითარებას, რაც საბოლოოდ იწვევს ლეტალობას (მუცელშიგა პერიოდში ან დაბადებისთანავე). სიყვითლით მიმდინარე ფორმა – წარმოადგენს ყველაზე უფრო ხშირ კლინიკურ ფორმას; ვლინდება სიცოცხლის 1-2 დღეზე. აღინიშნება სიყვითლე, ღვიძლისა და ელენთის გადიდება, ქსოვილთა პასტოზურობა. ბავშვები მოთენთილები, ადინამიურები არიან, ცუდად წოვენ; რეფლექსები დაქვეითებულია. გამოხატულია ანემია (ჰემოგლობინის დონე 160 გ/ლ), ფსევდოლეიკოციტოზი, რეტიკულოციტოზი, ერითრო- და ნორმობლასტოზი. აშკარა ნიშანია სისხლში არაპირდაპირი ბილირუბინის შემცველობის მომატება (100-265-342 მკმოლ/ლ და ზევით). შარდი მუქია, განავალი ჩვეულებრივი ფერისაა. შემდგომში შესაძლებელია პირდაპირი ბილირუბინის მომატებაც. ბილირუბინული ინტოქსიკაცია ხასიათდება მოთენთილობით, ამობოყინებით, ღებინებით, პათოლოგიური მთქნარებით, კუნთების ტონუსის დაქვეითებით. შემდგომში ვლინდება ბირთვული სიყვითლის კლასიკური ნიშნები: კუნთოვანი ჰიპერტონუსი, კეფის კუნთების რიგიდობა, ოპისტოტონუსი, ჰიპერესთეზია, დიდი ყიფლიბანდის გამობერვა, კუნთების კრთომები, კრუნჩხვები, ჩამავალი მზის დადებითი სიმპტომი, ნისტაგმი, აპნოე და სუნთქვის სრული შეჩერება. 2-3 კვირის შემდეგ ავადმყოფის მდგომარეობა უმჯობესდება, თუმცა შემდგომში ვლინდება ბავშვთა ცერებრალური დამბლის ნიშნები (ათეტოზი, ქორეოათეტოზი, დამბლები, პარეზები, ფსიქიკური განვითარების შეფერხება, სიყრუე, დიზართრია და სხვ.) ანემიური ფორმა – ყველაზე კეთილთვისებიანია, გვხვდება შემთხვევათა 10-15%-ში და ვლინდება სიფერმკრთალით, მადის დაქეითებით, მოთენთილობით, ღვიძლისა და ელენთის გადიდებით, რეტიკულოციტოზით, ნორმობლასტოზით, ბილირუბინის ზომიერი მომატებით. დიაგნოზი ეყრდნობა ანამნეზისა და კლინიკური სიმპტომების მონაცემებს, სისხლის ჯგუფის, დედისა და ბავშვის რეზუს-კუთვნილების განსაზღვრას, ბავშვის სისხლის ანალიზს, ბილირუბინის, რეზუს-ანტისხეულების ტიტრის ან ალფა- და ბეტა-აგლუტინინების განსაზღვრას დედის სისხლსა და რძეში. ანტენატალური დიაგნოსტიკის მიზნით – სანაყოფე წყლებში ბილირუბინის დონისა და რეზუს ანტისხეულების განსაზღვრა. დიფერენციალური დიაგნოზი ტარდება მემკვიდრეობით ჰემოლიზურ სიყვითლეებთან, სისხლჩაქცევებთან, პოლიციტემიასთან, სიყვითლეებთან.
მკურნალობა როგორც კონსევატული, ასევე ოპერაციულია (ჩვენების მიხედვით). პროფილაქტიკის მიზნით აუცილებელია ყველა ორსული ქალის გამოკვლევა რეზუს-ფაქტორზე. რეზუს-უარყოფითი სისხლის დროს ორსულ ქალებს ყოველ 1-1,5 თვეში უმოწმებენ ანტირეზუს-ანტისხეულების ტიტრს. რეკომენდებულია პირველი ორსულობის შენარჩუნება და 4-5 წლიანი შესვენება მომდევნო დაორსულებამდე. ბავშვები, რომლებმაც გადაიტანეს ახალშობილთა ჰემოლიზური დაავადება საჭიროებენ სამედიცინო მეთვალყურეობას; აცრები არ ტარდება 1 წლის ასაკამდე.
ფარმაკოთერაპია და პრეპარატები
ფარმაცევტული ფირმების წარმომადგენლებს ვთხოვთ მოგვაწოდონ ინფორმაცია საქართველოში ოფიციალურად რეკომენდებული პრეპარატების შესახებ mpifarm@gmail.com. თქვენს მიერ მოწოდებულ მასალების მიხედვით აღიწერება თქვენი პრეპარატის გამოყენების სპეციფიკა ამ დაავადების მკურნალობის დროს და პრეპარატის მოკლე დახასიათება,რომელიც გავა პრეპარატის აღწერის სპეციალურ გვერდზე.
ფიტოთერაპია
იხილეთ “ემპირიული და კლინიკური ფიტოთერაპია”
ვის მივმართოთ
იხილეთ ექიმთა კატალოგი
თემატურად მომიჯნავე სტატიები
საავტორო უფლებები
მასალა წარმოადგენს “ლალი დათეშიძის სამედიცინო ენციკლოპედიის” ნაწილს. საავტორო უფლებები დაცულია. საიტებს უფლება ეძლევათ ეს სტატია, არაკომერციული მიზნით, გადააკოპირონ თავიანთ ინტერნეტ-გვერდებზე და ფორუმებში. სტატიის თავში აუცილებლად უნდა დაეწეროს: აღებულია “ლალი დათეშიძის სამედიცინო ენციკლოპედიიდან www.medgeo.net “
სტატიის განვითარება და სრული ვერსიები
MedGeoNet-ზე წარმოდგენილი მასალების სრული და ახალი ვერსიები პერიოდულად გამოდის დისკების ფორმით. იხ. >>>
გაფრთხილებები
ლიტერატურა
- დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. თბილისი, 2005. “ტექინფორმის” დეპონენტი N: 1247. თეიმურაზ ჩიგოგიძის რედაქციით.
- დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ; “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. მეორე დეპო-გამოცემა. ჟურნალი “ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინა”. N: 28. 2006. დეპონენტი პროფესორ თეიმურაზ ჩიგოგიძის საერთო რედაქციით. სარედაქციო კოლეგია: ჭუმბურიძე ვახტანგ, კორძაია დიმიტრი, მალაზონია მარინა, ვაჭარაძე კახა, ტყეშელაშვილი ბესარიონ.
- Большая медицинская энциклопедия; Москва, издательство ,,Советская энциклопедия” – 1988
Viewed 3418 times by 1661 viewers
Posted in ბავშვთა |
