ახალშობილთა ჰემოლიზური დაავადება

ახალშობილთა ჰემოლიზური დაავადება

არჩილ შენგელიალალი დათეშიძე

ახალშობილთა ჰემოლიზური დაავადება ახალშობილთა ჰემოლიზური სიყვითლე, რომელიც განპირობებულია იმუნოლოგიური კონფლიქტით დედასა და ნაყოფს შორის.

 ჰემოლიზი

ახალშობილთა ჰემოლიზური დაავადება – ეტიოლოგია. დაავადება განპირობებულია ნაყოფისა და დედის D-რეზუს ან АВО-ანტიგენების შეუთავსებლობით, იშვიათად ადგილი აქვს სხვა რეზუსების -(С, Е, с, d, e) ან М-, М-, Kell-, Duffy-, Kidd – ანტიგენების შეუთავსებლობას.

ახალშობილთა ჰემოლიზური დაავადება – პათოგენეზი. ნებისმიერი აღნიშნული ანტიგენი (ხშირად D-რეზუს-ანტიგენი), აღწევს რა დედის რეზუს-უარყოფით სისხლში, იწვევს მის ორგანიზმში სპეციფიკური ანტისხეულების გამომუშავებას; ანტისხეულები პლაცენტის გავლით ხვდებიან ნაყოფის სისხლში და იწვევენ შესაბამისი ანტიგენშემცველი ერითროციტების დაშლას.

ახალშობილთა ჰემოლიზური დაავადება – კლინიკური სურათი. განასხვავებენ ჰემოლიზური ანემიის სამ ფორმას: შეშუპებითს, სიყვითლით მიმდინარესა და ანემიურს. შეშუპებითი განსაკუთრებით მძიმეა და ხასიათდება ზოგადი შეშუპებით (დაბადებისას), ღრუებში სითხის დაგროვებით (პლევრის ღრუში, გულის პერანგში, მუცლის ღრუში), მკვეთრი სიფერმკრთალით, ღვიძლის, ელენთის გადიდებით. სისხლის ანალიზებში აღინიშნება მკვეთრი ანემია, ნორმო – და ერითრობლასტების მიშვნელოვანი რაოდენობა. ანემიის ა და ჰიპოპროტეინემიის კომბინირება ხელს უწყობს გულის უკმარისობის გავითარებას, რაც საბოლოოდ იწვევს ლეტალობას (მუცელშიგა პერიოდში ან დაბადებისთანავე). სიყვითლით მიმდინარე ფორმა – წარმოადგენს ყველაზე უფრო ხშირ კლინიკურ ფორმას; ვლინდება სიცოცხლის 1-2 დღეზე. აღინიშნება სიყვითლე, ღვიძლისა და ელენთის გადიდება, ქსოვილთა პასტოზურობა. ბავშვები მოთენთილები, ადინამიურები არიან, ცუდად წოვენ; რეფლექსები დაქვეითებულია. გამოხატულია ანემია (ჰემოგლობინის დონე 160 გ/ლ), ფსევდოლეიკოციტოზი, რეტიკულოციტოზი, ერითრო – და ნორმობლასტოზი. აშკარა ნიშანია სისხლში არაპირდაპირი ბილირუბინის შემცველობის მომატება (100-265-342 მკმოლ/ლ და ზევით). შარდი მუქია, განავალი ჩვეულებრივი ფერისაა. შემდგომში შესაძლებელია პირდაპირი ბილირუბინის მომატებაც. ბილირუბინული ინტოქსიკაცია/”>ინტოქსიკაცია ხასიათდება მოთენთილობით, ამობოყინებით, ღებინებით, პათოლოგიური მთქნარებით, კუნთების ტონუსის დაქვეითებით. შემდგომში ვლინდება ბირთვული სიყვითლის კლასიკური ნიშნები: კუნთოვანი ჰიპერტონუსი, კეფის კუნთების რიგიდობა, ოპისტოტონუსი, ჰიპერესთეზია, დიდი ყიფლიბანდის გამობერვა, კუნთების კრთომები, კრუნჩხვები, ჩამავალი მზის დადებითი სიმპტომი, ნისტაგმი, აპნოე და სუნთქვის სრული შეჩერება. 2-3 კვირის შემდეგ ავადმყოფის მდგომარეობა უმჯობესდება, თუმცა შემდგომში ვლინდება ბავშვთა ცერებრალური დამბლის ნიშნები (ათეტოზი, ქორეოათეტოზი, დამბლები, პარეზები, ფსიქიკური განვითარების შეფერხება, სიყრუე, დიზართრია და სხვ.) ანემიური ფორმა – ყველაზე კეთილთვისებიანია, გვხვდება შემთხვევათა 10-15%-ში და ვლინდება სიფერმკრთალით, მადის დაქეითებით, მოთენთილობით, ღვიძლისა და ელენთის გადიდებით, რეტიკულოციტოზით, ნორმობლასტოზით, ბილირუბინის ზომიერი მომატებით. დიაგნოზი ეყრდნობა ანამნეზისა და კლინიკური სიმპტომების მონაცემებს, სისხლის ჯგუფის, დედისა და ბავშვის რეზუს-კუთვნილების განსაზღვრას, ბავშვის სისხლის ანალიზს, ბილირუბინის, რეზუს-ანტისხეულების ტიტრის ან ალფა – და ბეტა-აგლუტინინების განსაზღვრას დედის სისხლსა და რძეში. ანტენატალური დიაგნოსტიკის მიზნით – სანაყოფე წყლებში ბილირუბინის დონისა და რეზუს ანტისხეულების განსაზღვრა. დიფერენციალური დიაგნოზი ტარდება მემკვიდრეობით ჰემოლიზურ სიყვითლეებთან, სისხლჩაქცევებთან, პოლიციტემიასთან, სიყვითლეებთან.

ახალშობილთა ჰემოლიზური დაავადება – მკურნალობა როგორც კონსევატული, ასევე ოპერაციულია (ჩვენების მიხედვით). პროფილაქტიკის მიზნით აუცილებელია ყველა ორსული ქალის გამოკვლევა რეზუს-ფაქტორზე. რეზუს-უარყოფითი სისხლის დროს ორსულ ქალებს ყოველ 1-1,5 თვეში უმოწმებენ ანტირეზუს-ანტისხეულების ტიტრს. რეკომენდებულია პირველი ორსულობისშენარჩუნება და 4-5 წლიანი შესვენება მომდევნო დაორსულებამდე. ბავშვები, რომლებმაც გადაიტანეს ახალშობილთა ჰემოლიზური დაავადება საჭიროებენ სამედიცინო მეთვალყურეობას; აცრები არ ტარდება 1 წლის ასაკამდე.

ფარმაკოთერაპია და პრეპარატები: ფარმაცევტული ფირმების წარმომადგენლებს შეუძლიათ ინფორმაცია მოგვაწოდონ ელფოსტაზე mpifarm@gmail.com

ფიტოთერაპია: იხილეთ კლინიკური და ემპირიული ფიტოთერაპია

ვის მივმართოთ – იხ. მედიკოსთა პერსონალური გვერდები

თემატურად მომიჯნავე სტატიები

საავტორო უფლებები და რეკლამა პოსტ-სტატიაზე: მასალა წარმოადგენს “არჩილ შენგელიას და ლალი დათეშიძის სამედიცინო ენციკლოპედიის” ნაწილს. საავტორო უფლებები დაცულია. სტატიის გამოყენებისათვის, აგრეთვე მასზე ბანერის განსათავსებლად მიმართეთ mpifarm@gmail.com

ლიტერატურა, წყაროები, გაფრთხილება

  1. გაფრთხილება
  2. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. თბილისი, 2005. “ტექინფორმის” დეპონენტი N: 1247. თეიმურაზ ჩიგოგიძის რედაქციით.
  3. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ; “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. მეორე დეპო-გამოცემა. ჟურნალი “ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინა”. N: 28. 2006. დეპონენტი პროფესორ თეიმურაზ ჩიგოგიძის საერთო რედაქციით. სარედაქციო კოლეგია: ჭუმბურიძე ვახტანგ, კორძაია დიმიტრი, მალაზონია მარინა, ვაჭარაძე კახა, ტყეშელაშვილი ბესარიონ.
  4. Большая медицинская энциклопедия; Москва, издательство ,,Советская энциклопедия” – 1988

პედიატრიული დაავადებები