გინგივიტი

გინგივიტი ღრძილის ლოროწოვანი გარსის ანთება. შესაძლოა იყოს გენერალიზებული, როდესაც ღრძილი ზიანდება ყველა კბილის მიდამოში ორივე ან ერთ ყბაზე, და ლოკალიზაბული, როდესაც ღრძილი დაზიანებულია  ერთი ან რამდენიმე კბილის მიდამოში. განასხვავებენ კატარულ, ჰიპერტროფიულ, წყლულოვან (წყლულოვან-ნეკროზულ) გინგივიტებს.

გინგივიტი ეტიოლოგია

 კბილის ქვა, კბილის რბილი ნადები, თამბაქოს წევა, ქიმიური გამაღიზიანებლები, ფუზოსპირალური ინფექცია.

გინგივიტი პათოგენეზი

კატარული გინგივიტი ვითარდება როგორც რეაქცია სხვადასხვა გამაღიზიანებლებზე, ჰიპერტროფიული გინგივიტი უკავშირდება პუბერტულ პერიოდში და ორსულობის დროს განვითარებულ ენდოკრინულ დარღვევებს. წყლულოვანი გინგივიტი განსაკუთრებით ხშირადაა დაკავშირებული ორგანიზმის იმუნოდეფიციტურ მდგომარეობებთან და ღრძილის ქსოვილების ტროფიკის მოშლასთან. გარკვეული მნიშვნელობა აქვს ჰიპოვიტამინოზს, სხვადასხვა მედიკამენტების მიღებას (დიფენინი და სხვ.).

გინგივიტი სიმპტომები, მიმდინარეობა

მწვავე კატარული გინგივიტი ვლინდება ღრძილის ჰიპერემიითა და შეშუპებით, სისხლდენით, ტკივილით, წვით; ქრონიკული – ღრძილის ციანოზით, შეშუპებით, გაფაშრებით; აღინიშნება მიკრობული ნადები და მკვრივი ჩალაგებები. ჰიპეტროფიული გინგივიტის დროს ღრძილი მკვრივია, ჰიპერტროფიულია და ნაწილობრივ ფარავს კბილის გვირგვინს, უმთავრესად ვესტიბულური მხრიდან. წარმოიქმნება ცრუ პათოლოგიური ჯიბეები, ღრძილქვეშა ქვა. ხშირია კბილების მდებარეობის ანომალიები. რენტგენოგრამაზე კბილთაშუა ძგიდეების ცვლილებები არ ვლინდება. წყლულოვანი გინგივიტის დროს აღინიშნება ღრძილის დვრილების მტკივნეულობა; ღრძილს აქვს ჭუჭყიანი-რუხი, ნეკროზული აპკი, რომელიც ადვილად იხსნება. გაშიშვლებული ზედაპირი მუქი წითელი ფერისაა, სისხლმდენია. აღინიშნება მკვეთრი მტკივნეულობა, ავადმყოფი საჭმელს ვერ ჭამს. პირიდან აღინიშნება ცუდი სუნი, გაძლიერებული ნერწყვდენა. ლიმფური კვანძები გადიდებული და მტკივნეულია; ტემპერატურა 38-390 C-მდეა. ავადმყოფი მოთენთილია, აღენიშნება თავის ტკივილი. დაწყლულებები ზოგჯერ ვრცელდება პირის ღრუს ლორწოვანზე.


გინგივიტი
 მკურნალობა

 გამაღიზიანებელი ფაქტორის ლიკვიდაცია. ქრონიკული კატარული გინგივიტის დროს პირის ღრუს ინჰალაცია ნატრიუმის ბიკარბონატის 2%-იანი ხსნარით და 1%-იანი ნატრიუმის ქლორიდით. ჰიპერტროფიული გინგივიტი საჭიროებს ქირურგიულ მკურნალობას (კიურეტაჟი, გინგივექტომია). წყლულოვანი გინგივიტის დროს დაშლილ ქსოვილს ამოკვეთენ, ზედაპირს ამუშავენენ წყალბადის ზეჟანგით. გამოხატული ზოგადი მოვლენების დროს ინიშნება ანტიბიოტიკები, საგულე საშუალებები.

გინგივიტი პროგნოზი

კატარული გინგივიტი მთავრდება 7-10 დღეში, ქრონიკული მოითხოვს გულდასმით მკურნალობას. ჰიპერტროფიული გინგივიტი ხშირად იძლევა რეციდივებს; ავადმყოფები საჭიროებენ ორთოდონტულ მკურნალობას.

გინგივიტი პროფილაქტიკა

ადგილობრივი გამაღიაზიანებელი ფაქტორები მოხსნა (ძირითადად კბილის ქვის); პირის ღრუს სისტემატური მოვლა.

ლოკალიზებული გინგივიტი

ლოკალიზებული გინგივიტი – ეტიოლოგია

ღეჭვით, კბილის ჯაგრისით, კბილის საწმენდით მიღებული ტრავმა.

ლოკალიზებული გინგივიტი – პათოგენეზი

უკავშირდება საკვების გაჭედვას კბილებს შორის შუალედებში, კბილთაშუა კონტაქტური პუნქტის დარღვევის დროს.

ლოკალიზებული გინგივიტი – სიმპტომები, მიმდინარეობა

მწვავე ლოკალიზებული გინგივიტის დროს ტკივილი ძლიერდება ჭამის დროს. დვრილი ჰიპერემიული, შეშუპებულია. ქრონიკულის დროს – აღინიშნება უსიამოვნო შეგრძნება, ტკივილი, რომელიც გაივლის კბილებს შორის გაჭედილი საკვების ამოღების შემდეგ. ღრძილი შეშუპებული, ციანოზურია, შესაძლოა იყოს ატროფიული, დაწყლულებული და სისხლმდენი. კბილებზე აღინიშნება აპროქსიმალური დეფექტები ან არასრულფასოვანი ბჟენები. რენტგენოლოგიურად: კბილთაშუა ძგიდეები შენარჩუნებულია.

ლოკალიზებული გინგივიტი – მკურნალობა

კბილთაშუა კონტაქტური პუნქტის აღდეგა დაბჟენით ან სხვ. პროგნოზი რაციონალური მკურნალობის დროს კარგია. პროფილაქტიკა – აპროქსიმალური კარიესის რაციონალური მკურნალობა. მკურნალობის გარშე ღრძილში ანთებითი პროცესი პროგრესირებს, ვითარდება ლოკალური პაროდონტიტი.

კბილებისა და პირის ღრუს დაავადებები

ლიტერატურა, წყაროები, გაფრთხილება

  • გაფრთხილება
  • დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. თბილისი, 2005. “ტექინფორმის” დეპონენტი N: 1247. თეიმურაზ ჩიგოგიძის რედაქციით.
  • დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ; “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. მეორე დეპო-გამოცემა. ჟურნალი “ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინა”. N: 28. 2006. დეპონენტი პროფესორ თეიმურაზ ჩიგოგიძის საერთო რედაქციით.

2. ლალი დათეშიძეარჩილ შენგელიასამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი

გინგივიტი – (ლათ. gingiva – ღრძილი) ღრძილის ანთება. შეიძლება განვითარდეს როგორც ადგილობრივი ფაქტორების ზემოქმედებით – (არასწორად დამზადებული პროთეზი ან ბჟენი, კბილის ქვა, თანკბილვის დარღვევა, დამწვრობით მიყენებული ტრავმა და სხვ.), ისე რაიმე საერთო დაავადების შედეგად (კუჭ – ნაწლავის ტრაქტის, სასუნთქი გზების, სისხლის, გულ – სისხლძარღვთა და ნერვული სისტემების დაავადებანი, ინფექციური სნეულებანი, ვიტამინების ბალანსის დარღვევა, მძიმე ლითონებით ქრონიკული მოწამვლა); გარდა ამისა, გინგივიტს იწვევს ზოგიერთი ფიზიოლოგიური მდგომარეობაც (ორსულობა, სქესობრივი მომწიფება და სხვ.). განარჩევენ გინგივიტის 4 ფორმას: კატარული გინგივიტის დროს ღრძილის კიდე შეწითლებულია, შესივებულია და ადვილად სისხლმდენი; ჰიპერტროფიულის დროს შეშუპებულია ღრძილის ღრმა შრეები, განსაკუთრებით დვრილების მიდამოში, ღრძილი კბილის ყელს მოცილებული და ძლიერ სისხლმდენია; წყლულოვან – ნეკროზული გინგივიტისას ღრძილი წყლულდება, ჩნდება ნეკროზული უბნები; დამახასიათებელია ჩირქის დენა და ცუდი სუნი პირიდან; ატროფიული გინგივიტის დროს ღრძილები გალეულია და კბილის ფესვები გაშიშვლებული. მკურნალობა კომპლექსურია – ითვალისწინებენ ზოგადსა და ადგილობრივ მიზეზებს; ამას თან ერთვის პირის ღრუს სანაცია. ნ. ბაძოშვილი. [“1”] გინგივიტი – ღრძილის ლოროწოვანი გარსის ანთება. შესაძლოა იყოს გენერალიზებული, როდესაც ღრძილი ზიანდება ყველა კბილის მიდამოში ორივე ან ერთ ყბაზე, და ლოკალიზაბული, როდესაც ღრძილი დაზიანებულია ერთი ან რამდენიმე კბილის მიდამოში. განასხვავებენ კატარულ, ჰიპერტროფიულ, წყლულოვან (წყლულოვან – ნეკროზულ) გინგივიტებს.

.