ტუბერკულოზი

ტუბერკულოზი – (ლათ. Tuberculum – კორძი) ინფექციური დაავადება სასუნთქი ორგანოების უპირატესი დაზიანებით, გამოწვეული ტუბერკულოზური მიკობაქტერიებით, რომელიც ვრცელდება ფილტვის ტუბერკულოზით დაავადებულების ხველებისას, დაცემინებისას, ხმამაღალი ლაპარაკის დროს ნახველის წვეთებთან  და ბრონქიალური ლორწოსთან ერთად.

განასხვავებენ პირველად და მეორად ტუბერკულოზს.  აღწევს რა ფილტვებში (სადაც წარმოიქმნება პირველადი ტუბერკულოზური კერა)  ტუბერკულოზური მიკობაქტერტიები ლაგდებიან რეგიონალურ ლიმფურ კვანძებში ან ვრცელდებიან სისხლთან ერთად. დაზიანებულ ორგანოებში ვითარდება წვრილი ხორკლი, რომელიც მიდრეკილია ,,ხაჭოსებრ” (კაზეოზური) დაშლისაკენ.

პირველადი დაზიანების შედეგად  არავაქცინირებულ ბავშვებში შესაძლოა განვითარდეს ტუბერკულოზის მძიმე ფორმები – ტუბერკულოზური მენინგიტი, მილიარული ტუბერკულოზი, სპეციფიკური პნევმონია კავერნის წარმოქმნით. აცრილ ბავშვებში პირველადი დაზიანება მიმდინარეობს შეუმჩნევლად.

მეორადი ტუბერკულოზი ვითარდება იმ პირებში, რომელთაც გადაიტანეს პირველადი ტუბერკულოზური ინფექცია ბავშვობაში, ან ვითარდება ტუბერკულოზური მიკობაქტერიებით ხელახალი დასნებოვნებისას.

ფილტვის ტუბერკულოზი ვლინდება: ცხელებით, ხველით, ღამის ოფლიანობით, ქოშინით, სისხლიანი ხველით, სიგამხდრით. ფილტვგარეშე ტუბერკულოზი აზიანებს ტვინის გარსებს (ტუბერკულოზური მენინგიტი), ცენტრალურ ნერვულ სისტემას ან ნაწლავებს, პერიტონეუმს და ლიმფურ კვანძებს ძვლებსა და სახსრებს, შარდსასქესო ორგანოებს, კანს, პერიფერიულ ლიმფურ კვანძებს, თვალებს.

ტუბერკულოზის დიაგნოსტიკის ძირითადი მეთოდებია ტუბერკულინოდიაგნოსტიკა (მანტუს სინჯი) ბავშვებში და მოზარდებში, ფლუოროგრაფიული გამოკვლევა 15 წელზე უფროსი ასაკის პირებში, რენტგენოლოგიური და ბაქტერიოლოგიური დიაგნოსტიკა ტუბერკულოზზე ეჭვის დროს. კონსერვატული თერაპია მოიცავს ქიმიოთერაპიას ტუბერკულოზის საწინააღმდეგო საშუალებებით, პათოგენეტიკურ მკურნალობას სამკურნალო რეჟიმისა და კვების ფონზე.

გაფრთხილება!

ლალი დათეშიძე, არჩილ შენგელია. სამედიცინო ენციკლოპედიური განმარტებითი ლექსიკონი