ყბის ოსტეომიელიტი

ყბის ოსტეომიელიტი

არჩილ შენგელიალალი დათეშიძე

ყბის ოსტეომიელიტი ინფექციური ჩირქოვან-ნეკროზული პროცესი, რომელიც ვითარდება ყბის ძვალში და მის გარემომცველ ქსოვილებში. განასხვავებენ ჰემატოგენურ, ტრავმულ და ოდონტოგენურ ოსტეომიელიტს.

ოდონტოგენური ოსტეომიელიტის ეტიოლოგია კბილის ფესვის არხებისა და კბილ-ღრძილის ჯიბეების მიკროფლორა (სტრეპტოკოკები, სტაფილოკოკები, ანაერობები).

ოდონტოგენური ოსტეომიელიტი – პათოგენეზი დაკავშირებულია ძვლოვან ქსოვილებზე ანთებითი პროცესის გავრცელებასთან. პაროდონტიდან ინფექცია აღწევს ლიმფური ძარღვებითა და ძვლოვანი არხებით.

ოდონტოგენური ოსტეომიელიტი – სიმპტომები, მიმდინარეობა. მწვავე ოსტეომილიტის დროს: აღინიშნება თავისთავადი პულსირებადი ტკივილი ყბაში, თავის ტკივილი, შემცივნება, ტემპერატურის მომატება 400 C-მდე. ვლიდება დაზიანებული კბილი ნეკროზული პულპით (შესაძლოა დაბჟენილი); იგი და მასთან მომიჯნავე კბილები მკვეთრად მტკივნეულია, მოძრავია. ავადმყოფს სახე შეშუპებული და ასიმეტრიული აქვს, გარდამავალი ნაოჭი ჰიპერემიული და გადასწორებულია; ლიმფური კვანძები გადიდებული, მტკივნეულია. ოსტეომიელიტი რთულდება აბსცესით, ფლეგმონით. სისხლში აღინიშნება  ლეიკოციტოზი, ედს-ი მომატებულია. ზოგადი მდგომარეობა სხვადასხვა სიმძიმისაა.

ოდონტოგენური ოსტეომიელიტი – მკურნალობა ქირურგიულია – კბილის ამოღება, ძვისსაზრდელას ქვეშა აბსცესის, ფლეგმონის გაკვეთა. ინიშნება ფართო სპექტრის ანტიობიოტიკები, ვიტამინი C, ანტიჰისტამინური პრეპარატები, ანალგეტიკებიდა სხვ.

ოდონტოგენური ოსტეომიელიტი – პროგნოზი დამოკიდებულია დროულად ჩატარებულ მკურნალობაზე და ორგანიზმის რეზისტენტობაზე. ხშირად პროცესი ღებულობს ქრონიკულ მიმდინარეობას.

ქრონიკული ოსტეომიელიტის სიმპტომებია ალვეოლარული მორჩის ლორწოვან გარსზე, ასევე სახისა და კისრის კანზე ფისტულების წარმოქმნა  ჩირქოვანი გამონაყოფითა და გრანულაციებით; კბილები მორყეული და მტკივნეულია, სახე ასიმეტრიულია. რეტგენოლოგიურად ვლინდება ძვლოვანი სეკვესტრები. დაავადებას ახასიათებს ხანგრძლივი მიმდინარეობა – თვეები, წლები; ხშირია გამწვავებები. ზედა ყბაზე პროცესი  შესაძლოა გართულდეს ჰაიმორიტით, სახის ვენების თრომბოფლებიტით. შესაძლებელია ქვედა ყბის პათოლოგიური მოტეხილობა.

მკურნალობა. დაზიანებული კბილების ამოღება; პატარა სეკვესტრების მოცილება ხდება ფისტულის გასავლებიდან, ხოლო დიდი სეკვესტრების დროს ტარდება სეკვესტროტომია.

ფარმაკოთერაპია და პრეპარატები: ფარმაცევტული ფირმების წარმომადგენლებს შეუძლიათ ინფორმაცია მოგვაწოდონ ელფოსტაზე mpifarm@gmail.com

ფიტოთერაპია: იხილეთ კლინიკური და ემპირიული ფიტოთერაპია

ვის მივმართოთ – იხ. მედიკოსთა პერსონალური გვერდები

თემატურად მომიჯნავე სტატიები

საავტორო უფლებები და რეკლამა პოსტ-სტატიაზე: მასალა წარმოადგენს “არჩილ შენგელიას და ლალი დათეშიძის სამედიცინო ენციკლოპედიის” ნაწილს. საავტორო უფლებები დაცულია. სტატიის გამოყენებისათვის, აგრეთვე მასზე ბანერის განსათავსებლად მიმართეთ mpifarm@gmail.com

ლიტერატურა, წყაროები, გაფრთხილება

  1. გაფრთხილება
  2. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. თბილისი, 2005. “ტექინფორმის” დეპონენტი N: 1247. თეიმურაზ ჩიგოგიძის რედაქციით.
  3. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ; “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. მეორე დეპო-გამოცემა. ჟურნალი “ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინა”. N: 28. 2006. დეპონენტი პროფესორ თეიმურაზ ჩიგოგიძის საერთო რედაქციით. სარედაქციო კოლეგია: ჭუმბურიძე ვახტანგ, კორძაია დიმიტრი, მალაზონია მარინა, ვაჭარაძე კახა, ტყეშელაშვილი ბესარიონ.
  4. Большая медицинская энциклопедия; Москва, издательство ,,Советская энциклопедия” – 1988

კბილებისა და პირის ღრუს დაავადებები