აკვიატებული მდგომარეობები

აკვიატებული მდგომარეობები impulsive obsession

არჩილ შენგელიალალი დათეშიძე

აკვიატებული მდგომარეობები ხასიათდება აზრების, წარმოდგენების, ეჭვების, შიშების, ლტოლვების, მოძრაობითი აქტების უნებლიე და გადაულახავი წარმოქმნით. აკვიატებული მდგომარეობების გაჩენა სუბიექტურად არასასიამოვნოა, ამასთან შენარჩუნებულია ამ დარღვევებისადმი კრიტიკული დამოკიდებულება ავადმყოფის მხრივ. აღინიშნება ნევროზების, შიზოფრენიის, ცენტრალური ნერვული სისტემის ორგანული დაზიანებების დროს.

გამოყოფენ ობსესურ მდგომარეობებს (აკვიატებული აზრები, იდეები, წარმოდგენები), აკვიატებულ შიშებს (ფობიები) და კომპულსიურ დარღვევებს (აკვიატებული ლტოლვა და მოქმედება).

აკვიატებული მდგომარეობები – ობსესური მდგომარეობები იყოფა აკვიატებად ნეიტრალური აფექტითა და აკვიატებით, რასაც თან ახლავს მძიმე აფექტი. აფექტურად ნეიტრალური აკვიატება ეს არის ხშირად უნაყოფო გრძნობა (ტვინის ,,ჟვაჩკა”), მაგალითად, აკვიატებული ანგარიში, გონებაში დავიწყებული სახელების აკვიატებული განმეორება. აკვიატება, რომელსაც თან ახლავს მძიმე აფექტი – ეს არის კონტრასტული აზრები; ავადმყოფები განიცდიან გადაულახავ მოთხოვნილებას იყვირონ ცინიკური სიტყვები, წარმოიდგინონ დეტალებში ნათესავების უეცარი სიკვდილის გარემოებები და სხვ. აკვიატებული ეჭვების დროს სჭარბობს დაეჭვება უკვე მიღებული გადაწყვეტილებების ან ჩადენილი მოქმედებების სისწორეში.

აკვიატებული მდგომარეობები – აკვიატებული შიშები (ფობიები) სხვადასხვაგვარია შინაარსით. ხშირად აღინიშნება ღია სივრცისა და დახურული შენობების შიში, ტრანსპორტის შიში, რაიმე ჩვეულებრივი ფუნქციის გამოთიშვის შიში (ყლაპვა, მოშარდვა, სქესობრივი აქტი და სხვ.). ხშირია შიში სახალხოდ გამოსვლისა, შიში გაწითლებისა.

აკვიატებული მდგომარეობები – კომპულსიური დარღვევები ვლინდება აკვიატებული ლტოლვით გაუაზრებელი, ზოგჯერ კი საშიში მოქმედებების ჩადენისაკენ. მსგავსი აკვიატებული ლტოლვები მიმდინარეობენ მათი შესაძლო განხორციელების მტანჯველი შიშით, მაგრამ როგორც წესი არ რეალიზდება. აკვიატებული მოქმედებები სრულდება სურვილის წინააღმდეგ.

აკვიატებული მდგომარეობები რიტუალები – აკვიატებული მოქმედებები და მოძრაობები; აქვთ დამცველობთი ხასიათი. რიტუალებს როგორც წესი ახლავთ ფობიები, აკვიატებული ეჭვები; ამასთან აკვიატებული მოქმედებების შესრულება ხდება გარკვეული რიგით – მოძრაობა მხოლოდ გარკვეული მარშრუტით და მრავალი სხვა. რიტუალის შესრულებას თან ახლავს გარკვეული შემსუბუქების გრძნობა.

ფარმაკოთერაპია და პრეპარატები: ფარმაცევტული ფირმების წარმომადგენლებს შეუძლიათ ინფორმაცია მოგვაწოდონ ელფოსტაზე mpifarm@gmail.com

ფიტოთერაპია: იხილეთ კლინიკური და ემპირიული ფიტოთერაპია

ვის მივმართოთ – იხ. მედიკოსთა პერსონალური გვერდები

თემატურად მომიჯნავე სტატიები

საავტორო უფლებები და რეკლამა პოსტ-სტატიაზე: მასალა წარმოადგენს “არჩილ შენგელიას და ლალი დათეშიძის სამედიცინო ენციკლოპედიის” ნაწილს. საავტორო უფლებები დაცულია. სტატიის გამოყენებისათვის, აგრეთვე მასზე ბანერის განსათავსებლად მიმართეთ mpifarm@gmail.com

ლიტერატურა, წყაროები, გაფრთხილება

  1. გაფრთხილება
  2. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. თბილისი, 2005. “ტექინფორმის” დეპონენტი N: 1247. თეიმურაზ ჩიგოგიძის რედაქციით.
  3. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ; “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. მეორე დეპო-გამოცემა. ჟურნალი “ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინა”. N: 28. 2006. დეპონენტი პროფესორ თეიმურაზ ჩიგოგიძის საერთო რედაქციით. სარედაქციო კოლეგია: ჭუმბურიძე ვახტანგ, კორძაია დიმიტრი, მალაზონია მარინა, ვაჭარაძე კახა, ტყეშელაშვილი ბესარიონ.
  4. Большая медицинская энциклопедия; Москва, издательство ,,Советская энциклопедия” – 1988

ფსიქიკური დაავადებები