ყურადღების დეფიციტის სინდრომი ბავშვებში

ყურადღების დეფიციტის სინდრომი ბავშვებში

მრავალი ფსიქიკური დარღვევა იღებს დასაბამს ჯერ კიდევ ბავშვობიდან. მათ შორის ყველაზე ხშირია ყურადღების დეფიციტის სინდრომი.  ასეთ ბავშვებს აქვთ ქცევითი დარღვევები, მაგრამ არ აღენიშნებათ თავის ტვინის  ორგანული ხასიათის დაზიანება. ყურადღების დეფიციტის სინდრომი ხასიათდება, პირველ რიგში, გადაჭარბებული მოძრაობითი აქტივობით, თავის ტვინის მინიმალური დარღვევებით, ბავშვთა  მსუბუქი ენცეფალოპათიით. ამ დარღვევას სხვაგვარად უწოდებენ თავის ტვინის მინიმალურ დისფუნქციას.

ბავშვთა ყურადღების დეფიციტის სინდრომი წარმოადგენს დაავადებას, რომელიც დამახასიათებელია საშუალო ან მაღალი დონის ინტელექტის და მსუბუქიდან მძიმე ხარისხის  ქცევითი დარღვევის თანხლებული ცენტრალური ნერვული სისტემის მინიმალური დაზიანების მქონე  ბავშვებისათვის და მოზარდებისათვის.  ბავშვთა ყურადღების დეფიციტის სინდრომი ხასიათდება ყურადღების ხანმოკლე პერიოდებით, დაბნეულობით, რის გამოც ბავშვს არ შეუძლია დაასრულოს დავალება, ის დეზორიენტირებულია და არ შეუძლია დაიმახსოვროს მარტივი მითითებები.

რჩება შთაბეჭდილება თითქოს ამ დარღვევის მქონე ბავშვს არ შეუძლია მოისმინოს ყურადღებით,  გადააქვს ყურადღება ნებისმიერ გარე გამაღიზიანებელზე (ხმაური, მხედველობითი სტიმულაციები, რომლებიც მისი მეტოლეების მხრივ იგნორირდება, საკუთარ სხეულზე და სამოსზე). ასეთ ბავშვებს არ შეუძლიათ ერთ ადგილზე ყოფნა, მუდამ მოძრაობაში არიან. ამის გამო ისინი მუდამ იკლაკნებიან, იღებენ სხვადასხვა ნივთებს, გადაადგილებენ მათ, ხსნიან და კეტავენ კარებებს და ყუთებს, მათი თითები სულ მოძრაბაშია.

თუ ამ სინდრომის მქონე ბავშვის  ირგვლივ არის შეუჩვეველი პირობები, მაშინ ბავშვი უფრო მეტად აგიზნება უარყოფითობისაკენ, შეიძლება განვითარდეს სიძულვილის აფეთქება. ყურადღების დეფიციტის სინდრომის აღმოჩენა ბავშვებში შესაძლებელია მკაფიოდ გამოხატული სიმპტომების მიხედვით – იმპულსურობა, შეუჩერებელი მოძრაობითი და ვერბალური აქტივობა, საქმიანობის განუწყვეტლივი ცვლილება. გოგონებისათვის უფრო დამახასიათებელია აშლილობა ჰიპერაქტიულობის გარეშე.

ამ დარღვევის მქონე ბავშვები ცუდად ალაგებენ ურთიერთობებს თანატოლებთან, ხშირად ხდებიან გარიყულები, ასევე კატალიზატორები, რომლებმაც შესაძლებელია გააქტიუროს სხვა ბავშვებში არასასურველი ქცევითი რეაქციები. ასევე უფროსებთანაც არც ისე კარგად გამოსდით ურთერთოების აწყობა, რადგან ისინი იქცევიან მოუსვენრად,  მოსაბეზრებლად.

ყურადღების დეფიციტის სინდრომის წარმოქმნის მიზეზებს ფსიქოთერაპევტები ასახელებენ  ბიოლოგიური, ფსიქოსოციალური და გარემო ფაქტორების უარყოფით ზეგავლენებს. ზოგიერთი მეცნიერი ფიქრობს, რომ ამ დაავადების წარმოშობაში დიდი როლი უკავია გენეტიკურ დარღვევებს (მაგალითად, გენეტიკურად ნორმალური ცენტრალური ნერვული სისტემის რეტიკულური ფუნქციის დარღვევა).

გამოკვლევების მონაცემების მიხედვით, ეს სინდრომი ყველაზე ხშირად გვხვდება ბავშვებში წარუმატებელი  ოჯახებიდან (ალკოჰოლიზმი და მშობლების არამდგრადი ფსიქიური მდგომარეობა). ჰიპერაქტიულობა განპირობებულია  თანდაყოლილი ბიოქიმიური პარამეტრების  ინდივიდუალური განვითარებით, თავის ტვინის ქერქის ინჰიბიტორების არასაკმარისი აქტივობით. ყურადღების დეფიციტის სინდრომის განვითარების მიზეზს შესაძლებელია  წარმოადგენდეს თავის ტვინის დაზიანება სიცოცხლის 10-12 წლის მანძილზე, დარღვევებით ანტენეტალური განვითარების პერიოდში (მშობიარობის გათულება, სხვადსხვა დაავადებების განვითარება დაბადების შემდეგ, ქალა-ტვინის ტრავმები). მეცნიერებმა დაადგინეს  დამოკიდებულება ბავშვის დევიანტულ ქცევასა და მის ნაადრევ დაბადებასთან და დაბადებისას ნორმაზე დაბალ წონასთან. დროზე ადრე დაბადებული ბავშვები, როგორც წესი იბადებიან თავის ტვინის მსუბუქი ჰიპოქსიით, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს მცირედი ცვლილებები, რაც შემდგომში გამოიხატება მოტორიკის მცირე ცვლილებაში.

ფარმაკოთერაპია და პრეპარატები: ფარმაცევტული ფირმების წარმომადგენლებს შეუძლიათ ინფორმაცია მოგვაწოდონ ელფოსტაზე mpifarm@gmail.com
ფიტოთერაპია: იხილეთ კლინიკური და ემპირიული ფიტოთერაპია
ვის მივმართოთ – იხ. მედიკოსთა პერსონალური გვერდები
თემატურად მომიჯნავე სტატიები
საავტორო უფლებები და რეკლამა პოსტ-სტატიაზე: მასალა წარმოადგენს “არჩილ შენგელიას და ლალი დათეშიძის სამედიცინო ენციკლოპედიის” ნაწილს. საავტორო უფლებები დაცულია. სტატიის გამოყენებისათვის, აგრეთვე მასზე ბანერის განსათავსებლად მიმართეთ mpifarm@gmail.com

ლიტერატურა, წყაროები, გაფრთხილება

  1. გაფრთხილება
  2. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ. “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. თბილისი, 2005. “ტექინფორმის” დეპონენტი N: 1247. თეიმურაზ ჩიგოგიძის რედაქციით.
  3. დათეშიძე ლალი, შენგელია არჩილ, შენგელია ვასილ; “ქართული სამედიცინო ენციკლოპედია”. მეორე დეპო-გამოცემა. ჟურნალი “ექსპერიმენტული და კლინიკური მედიცინა”. N: 28. 2006. დეპონენტი პროფესორ თეიმურაზ ჩიგოგიძის საერთო რედაქციით. სარედაქციო კოლეგია: ჭუმბურიძე ვახტანგ, კორძაია დიმიტრი, მალაზონია მარინა, ვაჭარაძე კახა, ტყეშელაშვილი ბესარიონ.
  4. Большая медицинская энциклопедия; Москва, издательство ,,Советская энциклопедия” – 1988