შარდის შეუკავებლობა ქალებში

xelaia

რა არ იციან ქალებმა შარდის შეუკავებლობაზე და საშოს კედლების/საშვილოსნოს დაწევა/გამოვარდნის შესახებ

შარდის შეუკავებლობა განაპირობებს ქალის სოციალური აქტივობის სრულ შეზღუდვას, ჩვეული ყოველდღიური რითმის შეცვლას. შარდის შეუკავებლობით დაავადებული ქალი იძულებული ხდება იფიქროს სამ რამეზე: სად არის საპირფარეშო, როდის და რა რაოდენობის სითხე მიიღოს, რამდენი საფენი გამოიცვალოს.
მეთანხმებით რომ ამ ყველაფრიდან გამომდინარე ადვილი და ამავ დროულად ძნელი წარმოსადგენია თითოეული ქალის ცხოვრება ვისაც აწუხებს შარდის შეუკავებლობა.
მსოფლიოს მასშტაბით ასობით მილიონი ქალი უჩივის შარდის შეუკავებლობას. მსოფლიოს წამყვან ქვეყნებში მილიარდები იხარჯება ამ დაავადების გამო. სამწუხაროდ საქართველოში უამრავი ქალი რჩება ელემენტალური დახმარების და რჩევის გარეშე, ვინაიდან ზოგიერთს მათგანს ჰგონია რომ ეს არის ასაკთან დაკავშირებული პრობლემა, ზოგიერთიც კიდე მალავს და ერიდება ამ მდგომარეობის, და მარტო ცდილობს გაუმკლავდეს თავის ბედს, რასაც ხშირად დეპრესიამდეც კი მივყავართ. ხოლო ქალთა ის ნაწილი რომელიც მიმართავს ექიმს ვერ ღებულობს სათანადო და თანამედროვე მკურნალობას, მათ ამ დაავადების მიზეზით უტარდებათ ყოვლათ გაუმართლებელი და არაშედეგიანი ოპერაციები საშოს წინა კედელზე – ეგრეთ წოდებული პლასტიკები, და რა თქმა უნდა სრულებით უშედეგოთ, ან თუ მიღწეულია გარკვეული გაუმჯობესობა ეს დროთა განმავლობაში ქრება. ესეთი ვითარება აღინიშნება მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. ამ გვარ მდგომარეობაში მოქცეული ქალი საერთოდ ხელს იქნევს თავის თავზე, მას უცრუვდება იმედი რომ საერთოდ რამე ეშველება და ამით კიდევ უფრო უარესდება მისი ფსიქოლოგიური მდგომარეობა. მეც საქართველოში დაბრუნების და მუშაობის დაწყების შემდეგ რამოდენიმე ქალი შემხვედრია ამგვარ მდგომარეობაში. სათანადო მკურნალობის შემდეგ, რომელიც ითვალისწინებდა როგორც მედიკამენტოზურ და ასევე განმეორებით ოპერაციასაც ეს ქალები დაუბრუნდნენ ჩვეულებრივი ცხოვრების რიტმს.
«რამოდენიმე ქალი» არ ნიშნავს რომ ამგვარი ქალი იშვიათია. მაგრამ ქართველი ქალის მენტალიტეტიდან გამომდინარე, რომელსაც თავისი თავისათვის არასდროს არ სცალია და უიმედობის გამო, ჩვენს კლინიკაში «თავიდან დაბადებული და შარდის სუნიდან განთავისუფლებული» (თავიანთი სიტყვებით) ქალების რაოდენობა ჯერჯერობით რამოდენიმე ათეულია, ტუმცა საკუთარი გამოცდილება ამგვარი ოპერაციების ექვსასს უახლოვბება.

ალეკო ხელაია

რა განაპირობებს შარდის შეუკავებლობის ეფექტურ მკურნალობას? რა თქმა უნდა ამ დაავადების და მისი შესაძლო ვარიანტების სრული ცოდნა, რაც არის შესაძლებელი სწავლით იმ წამყვან უროლოგიურ კლინიკებში რომლებიც უშუალოდ არიან დაკავებული აღნიშნული პრობლემით.
ყოველი ქალისათვის შარდის შეუკავებლობა არის სველი საფენი, რომლის გამო ჩერდება მათი ცხოვრება. მაგრამ უროლოგებმა ვინც არიან გაცნობიერებული აღნიშნულ პრობლემაში, ძალიან კარგათ იციან რომ არსებობს შარდის შეუკავებლობის რამოდენიმე ფორმა, რომელთა გამომწვევი მიზეზები და შესაბამისად მკურნალობა სხვადასხვა გახლავთ.
ამ წერილის მიზანია რომ აღნიშნული პრობლემა უფრო ნათელი გახდეს ქალებისათვის, გაუჩნდეს მათ იმედი რომ მათი ნებისმიერი პრობლემის გადაჭრა შესაძლებელია, და ამის შემდეგ უკვე თავად მიიღონ გადაწყვეტილება თუ როგორ მოიქცნენ.
როგორც ავღნიშნეთ არსებობს შარდის შეუკავებლობის რამოდენიმე ფორმა.
პირველი – შარდის დაძაბვითი შეუკავებლობა, რომელიც არის განპირობებული შარდის უნებლიე დაღვრით სიცილის, დახველების, დაცემინების, სიარულის, მდგომარეობის შეცვლის, საწოლიდან ან სავარძლიდან წამოდგომის, სიმძიმის აწევის დროს. ამგვარი მდგომარეობის მიზეზი არის იმ ქსოვილების და იოგების სისუსტე რომლებიც განაპირობებენ შარდის შეკავებას. მათი სისუსტის მიზეზი არის მძიმე მშობიარობა, მძიმე ფიზიკური შრომა, ასაკი და რაც მთავარია ქსოვილების სისუსტის გენეტიკური მიდრეკილება. მძიმე მშობიარობა განაპირობებს აღნიშნული იოგების დაზიანებას უკვე ადრეულ ასაკში. ხშირად მშობიარობის შემდეგ ქალები საერთოდ ვერ გრძნობენ შორისის კუნთებს, ხდება მათი ინერვაციის მოშლა. ამავე დროს ქალს აღენიშნება შარდის უნებლიედ დაღვრა – შარდის დაძაბვითი შეუკავებლობა. თუ ქალი მიმართავს ექიმს მათ ხშირად ეუბნებიან რომ ეს გაუვლით, და რა თქმა უნდა ეს უმრავლეს შემთხვევაში გადის, მაგრამ ეს არის პირველი ნიშანი იოგების სისუსტისა, რაც სრულად ვლინდება შემდგომი მშობიარობების და ასაკის მატებასთან ერთად. ხოლო ვისაც რჩება შარდის დაძაბვითი შეუკავებლობა იძულებული ხდებიან უკვე 20 – 25 წლიდან ატარონ ეს მძიმე ხვედრი. ჩემს პრაქტიკაში უკვე მყავდა რამოდენიმე ქალი (26 – 35 წლის), ვისაც მშობიარობის შემდგომი შარდის დაძაბვითი შეუკავებლობის გამო გაუკეთდა აღდგენითი ოპერაცია. ხოლო ყველაზე ეფექტური არის მშობიარობის შემდეგ უახლოეს პერიოდში ქალს ჩაუტარდეს შორისის კუნთების აღდგენითი პროცედურები სპეციალური აპარატის გამოყენებით რომელიც ერთადერთია საქართველოში.
შარდის დაძაბვითი შეუკავებლობის მეორე პიკი მოდის მენსტრუალური ციკლის გაქრობის პერიოდზე. ქალის სასქესო ჰორმონები განაპირობებენ შარდის შეკავებისათვის აუცილებელი იოგების მგრადობას და ამავე დროს მათი ელასტიურობას. როდესაც იოგებს აკლდებათ სასქესო ჰორმონები ისენი ხდებიან გაცილებით სუსტი და ადვილად წყდებიან, რაც შემდგომში განაპირობებს შარდის დაძაბვითი შეუკავებლობას. შესაბამისად, ეს რომ არ განვითარდეს ქალს სასქესო ჰორმონების ჩანაცვლებითი მკურნალობა უნდა დაეწყოს მენოპაუზის შემდეგ, რაც ინარჩუნებს ამ იოგების და არა მარტო მატი, არამედ მთლიანად მენჯის ფსკერის ფუნქციას. აქვე უნდა ითქვას რომ Qქალის სასქესო ჰორმონების დანიშვნა დამართლებულია ქრონიკული ცისტიტების, ქრონიკული ურეთრიტის, მტკივნეული მოშარდვის, მტკივნეული შარდის ბუშტის სინდრომის, საშოს სიმშრალის, ორივე საკვერცხის ამოღების შემდეგ, კლიმაქტერული სინდრომის და სხვა დაავადებების დროს. ერთი სიტყვით ეს არის შეუცვლელი პრეპარატი ქალის ცხოვრების მეორე ნახევარში, რომელიც მარტივად გამოსაყენებელია სანთლების ან მალამოს სახით. მაგრამ აუცილებელია ამ პრეპარატის სწორი ფორმის შერჩევა ვინაიდან მის მთელ რიგ ანალოგს გააჩნია არა სასურველი გვერდითი მოვლენები და უკუჩვენებები.
დაუბრუნდეთ შარდის დაძაბვითი შეუკავებლობის მკურნალობას. ყველა ამგვარ შემთხვევაში ჩვენ იძულებული ვართ გავაკეთოთ ოპერაცია გარდა ამ დაავადების საწყისი ფორმებისა როდესაც ძალიან ეფექტურია ქალის სასქესო ჰორმონები მალამოს სახით. ოპერაციის არსი მდგომარეობს აღნიშნული იოგების ხელოვნურ ჩანაცვლებაში სპეციალური ბადის/ზონრის გამოყენებით – თVთ ოპერაცია ან მისი ანალოგიური ოპერაციები, ეგრედ წოდებული სლინგური ოპერაციები. ოპერაციის ხანგრძლივობა არ აღემათება 30 წუთს, ქალი მეორე დღესვე ეწერება კლინიკიდან. ამ ოპერაციის წარმოება უკვე შესაძლებელია საქართველოშიც, მისი ეფექტურობა უახლოვდება 100%. თუ ქალს არ სურს თუნდაც ამგვარი მინიმალურად ტრავმული და მაღალ ეფექტური ოპერაციის გაკეთება, მას შეიძლება შევთავაზოთ შარდსადენ მილში სპეციალური გელის შეყვანა რაც კეთდება პირდაპირ გასასინჯ ოთახში. ხოლო ვისაც ესეც არ სურს და ითხოვს კიდევ უფრო მარტივ გზებს, საშოში უთავსდება სპეციალური სილიკონის კუბი პესარიუმი რომელიც იწვევს შარდსადენი მილის ფიქსაციას და განაპირობებს შარდის შეკავებას. აქვე უნდა ითქვას რომ თითოეულ ქალს უნდა შეერჩეს მისი მდგომარეობისათვის შესაბამისი მკურნალობა. აღსანიშნავია რომ ამგვარი მრავალფეროვანი მიდგომა უკვე შესაძლებელია ჩვენს კლინიკაში.

ალეკო ხელაია

არსებობს შარდის შეუკავებლობის მეორე ფორმაც რომელიც არის განპირობებული შარდის ბუშტის მომატებული შემკუშვადობით – ჰიპერაქტიული შარდის ბუშტი. ამ დაავადების დროს შარდის ბუშტის არაკონთროლირებადი შეკუმშვები განაპირობებენ მოშარდვის უეცარ სურვილს, რომლის შეჩერება შეუძლებელია და მთელ რიგ შემთხვევაში ეს მთავრდება შარდის უნებლიე დაღვრით.
აღნიშნული რამ შეიძლება განმეორდეს ნებისმიერი რაოდენიბით, ნებისმიერ დროს (სახლში, სამსახურში, სტუმრათ, თეატრში და ა.შ.). ზუსტად ეს განაპირობებს იმას რომ ქალი ამ დაავადების გამო მიჯაჭვულია საპირფარეშოსთან და ყველაფერში შეზღუდულია. ამ ვითარებაში ინიშნება სპეციალური მედიკამენტები რომლებიც განაპირობებენ შარდის ბუშტის უკონტროლო შემკუშვადობის დაქვეითებას. პარალელურად ინიშნება ქალის სასქესო ჰორმონები.
არსებობს კიდევ ერთი მდგომარეობა, როდესაც ქალს ღამის საათებში უწევს 5 ჯერ და მეტჯერ, ზოგჯერ 25 ჯერაც ადგომა. ამ შემთხვევაში არავითარ ძილზე საუბარი არ არის, მეორე დღეც შესაბამისად ძნელია უძილობის შემდეგ, და ეს გრძელდება თვეების და წლების განმავლობაში. ხშირად სტანდარტული მედიკამენტები არ შველის, და იძულებული ვართ მოვახდინოთ შარდის გამომუშავების ხელოვნურად შეზღუდვა ღამის საათებში.
შარდის შეუკავებლობასთან და ხშირ შარდვასთან შერწყმული არის ქალთა სხვა მნიშვნელოვანი პრობლემა – საშოს კედლების და საშვილოსნოს დაწევა გამოვარდნა. ამ დაავადებას ისევე როგორც შარდის დაძაბვით შეუკავებლობას განაპირობებს იოგების სისუსტე. საშოს წინა კედლის დაწევის დროს აღინიშნება შარდის ბუშტის დაწევაც რის გამოც გაძნელებულია მოშარდვის აქტი, აღინიშნება ხშირი შარდვა, შარდის ბუშტის არა სრული დაცლა. ქალი იძულებულია შეისწოროს გამოვარდნილი ორგანო ან შეარჩიოს პოზა და მხოლოდ ამის შემდეგ შარდავს. საშოს უკანა კედლის დაწევის დროს დაწევას განიცდის სწორი ნაწლავი, რაც განაპირობებს შეკრულობას. საშვილოსნოს სრული გამოვარდნის დროს ეს ყველაფერი ერთად ვლინდება. დროთა განმავლობაში ლორწოვანი უხეშდება, წყლულდება, ხდება ძნელად ჩასაბრუნებელი – ერთი სიტყვით ქალი ყოველ დღიურ ბრძოლაშია თავის Pპრობლემებთან.
გამოსავალი – ისევე როგორც შარდის დაძაბვითი შეუკავებლობისას საჭიროა იოგების აღდგენა, რომელთა მეშვეობით არის დაფიქსირებული საშოს კედლები და საშვილოსნო. ადგილობრივი ქსოვილების გამოყენება ყოვლად უშედეგოა ვინაიდან მათ ისედაც დაკარგული აქვთ მგრადობა, ხოლო ოპერაცია კიდევ უფრო აზიანებს მათ ინერვაციას და სისხლმომარაგებას. ამიტომაც იოგების აღდგენა ხდება ბადეების გამოყენებით. როგორ უნდა მოიქცეს ქალი რომ არ განვითარდეს საშოს კედლების და საშვილოსნოს დაწევა-გამოვარდნა? ამისათვის საჭირო არის მძიმე ფიზიკური შრომიდან თავის არიდება, ფილტვების ქრონიკული დაავადებების და შეკრულობის მძიმე ფორმების არ არსებობა, და რაც მთავარია მენოპაუზიდან აუცილებელია ქალის სასქესო ჰორმონებით ჩამნაცვლებითი მკურნალობა. იმ შემთხვევაში თუ არის მიდრეკილება დაწევისაკენ ან საწყისი ფორმები, აუცილებელია საშოში სპეციალური სილიკონის კუბი პესარის მოთავსება, რომ მოხდეს დაწევის შემდგომი პროგრესირების შეჩერება. თუ ეს არ გაკეთდა, დროთა განმავლობაში აუცილებლად განვითარდება სრული გამოვარდნა. დაწევის ან გამოვარდნის შემთხვევაში, თუ ოპერაცია უკუნაჩვენებია ზოგადი მდგომარეობის ან ასაკის გამო, ან თავად ქალი მასზე უარს აცხადებს საშოში უთავსდება კუბი პესარი რომელიც ახდენს გამოვარდნილი ორგანოების ფიქსაციას. კუბი პესარის გააჩნია თავისი ზომები რომელთა შერჩევა ხდება გასინჯვის დროს ექიმის მიერ. კუბი პესარი მარტივია გამოყენებაში, ხოლო ძილის წინ საჭიროა მისი გამოღება საშოდან. საკმარისია პესარის გარეცხვა გადადუღებული წყლით და დილით ქალი მას ისევ თავად ათავსებს საშოში.
ამრიგად, ჩვენ განვიხილეთ ქალის მთელი რიგი ყველაზე მნიშვნელოვანი პრობლემთაგანი, იმედი მაქვს თქვენ შეგექმნათ მათზე გარკვეული წარმოდგენა და რაც მთავარია გაგიჩნდათ თქვენი ნებისმიერი პრობლემის გადაჭრის იმედი და გზა.
ჩვენ შეუძლია მოგვმართოს ყველა დაინტერესებულმა ქალბატონმა, მათ შორის დაზღვეულებმაც ნებისმიერ სადაზღვევო კომპანიაში.

დამატებითი ინფორმაციისათვის შეგიძლიათ მოგვმართოთ შემდეგ მისამართზე: თბილისი, M 300 არაგველი, წინანდლის ქ. 9, უროლოგიის ეროვნული ცენტრი, IV სართული, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, ქალთა უროლოგი ალეკო ხელაია. საკონტაქტო ტელეფონი 8 55 30 50 51, 69 91 96

ალეკო ხელაია