ცვილი

🐝 ცვილი

ფუტკრის ბუნებრივი პოლიმერი, მედიცინისა და კოსმეტოლოგიის უნიკალური პროდუქტი.

ცვილი

🌿 რა არის ცვილი?

ცვილი (ხალხში ხშირად „სანთელს“ უწოდებენ) გამომუშავდება მუშა ფუტკრების სპეციალურ ცვილის ჯირკვლებში.
გამოყოფის შემდეგ იგი მაგრდება და თეთრ, გამჭვირვალე ფირფიტებად იქცევა.
ფიჭის მშენებლობისას ფუტკრები გამოყოფენ სითხეს, რომელიც ადნობს ამ ფირფიტებს და ერთმანეთზე „აწებებს“, რის შედეგად ფიჭას არ აქვს ნაწიბურები.

🔹 ყველაზე მეტ ცვილს გამოიმუშავებენ 12–18 დღის ასაკის ფუტკრები
🔹 ერთ ჯერზე გამოიყოფა დაახლოებით 1,5 მგ
🔹 ერთი ფიჭის ასაშენებლად საჭიროა დაახლოებით 140 გ ცვილი
🔹 1 კგ ცვილის წარმოებისთვის ფუტკრები ხარჯავენ დაახლოებით 3,5 კგ თაფლს.
ცვილის წარმოსაქმნელად აუცილებელია ახალი თაფლისა და ყვავილის მტვრის არსებობა.

🎨 ფერის ცვლილება და ფიჭის განახლება

ახალი ფიჭა – თეთრი ან ოდნავ კრემისფერია და 100%-ით ცვილისგან შედგება.
მოძველებულ ყვითელ ფიჭებში – დაახლოებით 75% ცვილია.
ძველ, ყავისფერ ფიჭებში – 60%-მდე.
ფერი დამოკიდებულია ყვავილის მტვერსა და დინდგელზე, რომელშიც არის ყვითელი პიგმენტი – ხრიზინი.
12–15 თაობის გამოზრდის შემდეგ უჯრედები შავდება და პატარავდება, ამიტომ მეფუტკრეები 3 წელზე მეტხანს არ იყენებენ ფიჭას და ყოველწლიურად ცვლიან დაახლოებით მესამედს.

🧪 ცვილის შემადგენლობა და თვისებები

ფუტკრის ცვილი დედამიწაზე ერთ-ერთი პირველი ბუნებრივი პოლიმერია. შემადგენლობა:
• ეთერები – 75%-მდე
• ცხიმოვანი მჟავები – 15%-მდე
• ნახშირწყლები – 15%-მდე
• წყალი – 1–5%
• არომატული და მინერალური ნივთიერებები

ძირითადი თვისებები:

✔ გარემო პირობების მიმართ მდგრადია
✔ არ იხსნება წყალსა და გლიცერინში
✔ ნაწილობრივ იხსნება სპირტში
✔ კარგად იხსნება სკიპიდარში და ბენზინში
✔ მრავალი წლის განმავლობაში არ იცვლის თვისებებს

ცვილის ერთადერთი ბუნებრივი მტერი – ცვილის ჩრჩილია. ცვილის გადადნობა ხდება მზის ან ორთქლის სადნობში.

🔍 ცვილის ხარისხის განსაზღვრა

ცვილი დეფიციტური და ძვირადღირებული პროდუქტია, ამიტომ ხშირად ხდება მისი ფალსიფიცირება (პარაფინის, ცერიზინის, სტეარინის დამატება).

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური ცვილი?

✔ ხელში ადვილად რბილდება
✔ დარტყმისას ადვილად იმსხვრევა
✔ არ აქვს უცხო, ტექნიკური სუნი

სპირტისა და წყლის (0.95 სიმკვრივის) 20°C-მდე გამთბარ ხსნარში:
• ნატურალური ცვილი ჩაიძირება
• მინიმუმ 10% დანამატის შემთხვევაში – იტივტივებს.

💊 ცვილის გამოყენება მედიცინაში

ცვილი მედიცინაში გამოიყენება უძველესი დროიდან.
🔹 ჰიპოკრატე ანგინის დროს ყელზე ცვილის ფენის დადებას ურჩევდა
🔹 ავიცენა იყენებდა ხველის დასარბილებლად

სამკურნალო ეფექტები:

✔ ანთების საწინააღმდეგო
✔ დამარბილებელი
✔ ბაქტერიციდული
✔ ქსოვილების რეგენერაციის ხელშემწყობი
✔ ტოქსინების ადსორბცია
ცვილის ღეჭვა (განსაკუთრებით ანათალის) ეფექტურია:
• სტომატიტის
• პაროდონტოზის
• ჰაიმორიტის
• ბრონქული ასთმის დროს.
სპასტიური კოლიტის შემთხვევაში ცვილი მოქმედებს როგორც ბუნებრივი „სხივი“, იცავს და ამშვიდებს ნაწლავებს.
ცვილი შეიცავს დიდი რაოდენობით კაროტინს (A ვიტამინის წყარო), რაც ხელს უწყობს:
• კანის აღდგენას
• ჭრილობების შეხორცებას
• დამწვრობისა და წყლულების მკურნალობას.
თაფლთან ერთად გამოყენებისას სამკურნალო ეფექტი ძლიერდება.

🫙 ცვილი კონსერვირებაში

ძველად ცვილით ფარავდნენ მწნილებსა და კომპოტებს.
2 სმ-იანი ფენა იცავდა პროდუქტს ჰაერისგან და ამცირებდა ბოტულიზმის განვითარების რისკს.

💄 ცვილი კოსმეტოლოგიაში

ცვილი ფართოდ გამოიყენება პარფიუმერიასა და კოსმეტიკაში.
✔ ნიღბები
✔ პომადა
✔ ტუში
✔ დეზოდორანტები
✔ კრემები და ბალზამები.
იგი აბსოლუტურად უვნებელია, არ იწვევს გვერდით მოვლენებს და აუმჯობესებს კანის ელასტიურობას.
ცვილის, თაფლისა და მცენარეული ნაყენების კომბინაცია ხელს უშლის ნაოჭების განვითარებას და ინარჩუნებს კანის ჯანმრთელობას.

❓ FAQ – ხშირად დასმული კითხვები

რა არის ფუტკრის ცვილი?
მუშა ფუტკრების მიერ გამომუშავებული ბუნებრივი პოლიმერი, რომელიც გამოიყენება ფიჭის ასაშენებლად.

რამდენი თაფლი სჭირდება 1 კგ ცვილის წარმოებას?
დაახლოებით 3,5 კგ.

როგორ ამოვიცნოთ ნატურალური ცვილი?
მას აქვს ბუნებრივი არომატი, ადვილად რბილდება ხელში და სიმკვრივით ჩაძირვას იწვევს სპეციალურ ხსნარში.

რისთვის გამოიყენება მედიცინაში?
კანის, პირის ღრუს, ნაწლავების და ანთებითი დაავადებების დროს.

იწვევს თუ არა ალერგიას?
ძალიან იშვიათად, უმეტესად უსაფრთხოა.

ბმები:
გარე წყაროები: International Bee Research Association (IBRA); Bees Program – University of Georgia; საქართველოს მეფუტკრეთა გაერთიანება; ჯარას მეფუტკრეთა ასოციაცია
ფუტკარი: მონო- და პოლიფლორული თაფლი; ფუტკრის აგებულება; ფუტკრის ოჯახი;დედა ფუტკარი;მუშა ფუტკარიმამალი ფუტკარი; ფუტკრის გამრავლება
თაფლი: თაფლის ფიზიკური თვისებები;თაფლის ქიმიური თვისებები;თაფლის სასარგებლო თვისებები;თაფლის საკვები ღირებულება და მიღების ნორმა; თაფლის მნიშვნელობა სპორტსმენებისათვის; თაფლის მიღების უკუჩვენებები;თაფლის ხარისხი და სიმწიფე; თაფლის შენახვა; ხელოვნური თაფლი; თაფლის ფალსიფიკაცია და რჩევები; თაფლის ნაირსახეობები; მომწამვლავი თაფლი
ფუტკრის პროდუქტები: ყვავილის მტვერი და ჭეო: ფუტკრის შხამი: დინდგელი (პროპოლისი): ფუტკრის რძე: ანათალი: ცვილი: მკვდარი ფუტკრები (подмор): სანთლის არაყი
მედიცინა: აპითერაპია: გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები: სასუნთქი სისტემის დაავადებები: საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებები: კანის დაავადებები: ენდოკრინული სისტემის დაავადებები: პირის ღრუს დაავადებები: საყრდენ-მამოძრავებელი აპარატის პათოლოგია
კოსმეტოლოგია: სახის ნიღბები; ანტიცელულიტური მასაჟი თაფლით
თაფლი კულინარიაში: გოზინაყი; თაფლის მუსები; კოლიო; თაფლის ნამცხვრები (ტორტი, ვაფლის პრიანიკები); თაფლის ნაყინები; სალათები თაფლით (მათ შორის უმი სტაფილო თაფლით და არაჟნით); თაფლის კრემები; თაფლის საწებლები