🍯 სანთლის არაყი (თაფლის არაყი)
ქართული მეფუტკრეობის უნიკალური სასმელი.
🐝 რა არის სანთლის არაყი?
სანთლის არაყი, რომელსაც ხშირად თაფლის არაყსაც უწოდებენ, ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული და ძვირფასი ტრადიციული სასმელია.
ტრადიციული მეთოდით გამოხდილი სანთლის არაყი:
✔ რბილი და სასიამოვნოა დასალევად
✔ გამოირჩევა ერთნახადი, განსაკუთრებული არომატით
✔ იგრძნობა სანთლის, ფიჭისა და ყვავილის მტვრის ტონები
✔ ნამდვილი სიმაგრეა — 27–30°
მისი გემო ბუნებრივად კომპლექსურია, რადგან გამოსახდელ მასალაში ფუტკრის თითქმის ყველა პროდუქტი ბუნებრივ პროპორციებში მონაწილეობს.
🌿 რატომ არის განსაკუთრებული?
განსაკუთრებული არომატის მიზეზია ის, რომ გამოხდის მასაში:
• შედის სანთელი
• ფიჭის ნაწილაკები
• ყვავილის მტვრის კვალი
• თაფლის ბუნებრივი შაქრები
სანთელი მასაში იმდენად ჭარბობს, რომ მისი მცირე ნაწილაკები გამოხდისას თან მიჰყვება არაყს და კიდევ უფრო აძლიერებს არომატს.
📍 ტრადიცია გურიაში
გურიაში სანთლის არაყი თითქმის ყველა მეფუტკრის ოჯახშია ცნობილი.
მისი დამზადება რეალურად შესაძლებელია მხოლოდ საფუტკრე მეურნეობის პირობებში, რადგან საჭიროა ნატურალური ნედლეულის სრული სპექტრი.
🍷 თაფლის ღვინო – „თაფლუჭა“
თაფლის ღვინო და არაყი მეფუტკრეობის უნიკალური პროდუქტებია.
მეფე ლაშა გიორგი-ს თანამედროვე ჟამთააღმწერელი თაფლის ღვინოს „თაფლუჭად“ მოიხსენიებს — რაც ადასტურებს მის ისტორიულ მნიშვნელობას საქართველოში.
🫙 თაფლის ღვინის მომზადება (ტრადიციული მეთოდი)
✔ საჭირო მასალა
• მაღალხარისხოვანი თაფლი
• სუფთა წყაროს წყალი (20–25°C)
• ხილის ან ყურძნის ბუნებრივი მადუღარი
• სუფთა ჭურჭელი (ჭური, ემალის, უჟანგავი ლითონის ან ხარისხიანი პოლიეთილენის ავზი)
🧪 პროპორციები
10 ლიტრ წყალზე:
• 2,5–3 კგ თაფლი
• 0,5–1,5 ლიტრი დედო მადუღარი
თაფლი უნდა გაიხსნას შემთბარ წყალში და დაემატოს მადუღარი.
ჭურჭელი არ უნდა იყოს ჰერმეტულად დახურული, თუმცა დაცული უნდა იყოს ფუტკრებისგან.
🌡 დუღილის პროცესი
აქტიური დუღილის პერიოდში აუცილებელია:
✔ 20–22°C ტემპერატურის შენარჩუნება
✔ სისუფთავის მკაცრი დაცვა
2–3 თვის განმავლობაში მარტივი შაქრები გარდაიქმნება სპირტად.
თუმცა თაფლი შეიცავს რთულ შაქრებსაც, რომელთა სრულ გარდაქმნას დუღილის ბაქტერიები ვერ ახერხებენ. ამიტომ აბსოლუტურად მშრალი თაფლის ღვინის მიღება პრაქტიკულად შეუძლებელია.
🫗 დაყენება და შენახვა
აქტიური დუღილის დასრულების შემდეგ:
• ღვინო უნდა გადაიწუროს
• გაიფილტროს
• ჩამოისხას ჰერმეტულად დახურულ ჭურჭელში
💛 თვისებები და გამოყენება
თაფლის ღვინო მიიჩნევა:
✔ სადესერტო სასმელად
✔ გამაჯანსაღებელ პროდუქტად
✔ მსუბუქ ტონიზირებად საშუალებად.
⚠ არ არის რეკომენდირებული დიდი რაოდენობით, სათრობად მიღება.
⚠ პასუხისმგებლიანი მოხმარება
ალკოჰოლური სასმელები უნდა მოიხმარებოდეს ზომიერად და პასუხისმგებლობით.
არ არის რეკომენდირებული არასრულწლოვნებისთვის, ორსულებისთვის და ჯანმრთელობის გარკვეული მდგომარეობების დროს.
❓ FAQ – ხშირად დასმული კითხვები
რა განსხვავებაა სანთლის არაყსა და ჩვეულებრივ არაყს შორის?
სანთლის არაყი მზადდება ფუტკრის პროდუქტების ბუნებრივი ნაზავიდან და გამოირჩევა სპეციფიკური არომატით.
რა სიმაგრისაა ნამდვილი სანთლის არაყი?
27–30 გრადუსი.
შეიძლება თუ არა სრულად მშრალი თაფლის ღვინის მიღება?
არა, რადგან თაფლი შეიცავს რთულ შაქრებს, რომლებიც სრულად არ გარდაიქმნება სპირტად.
რამდენ ხანს გრძელდება დუღილი?
აქტიური ფაზა დაახლოებით 2–3 თვე.
სამკურნალოა თუ არა თაფლის ღვინო?
ტრადიციულად მიიჩნევა გამაჯანსაღებელ სასმელად, თუმცა უნდა მიიღებოდეს ზომიერად.
ბმები:
გარე წყაროები: International Bee Research Association (IBRA); Bees Program – University of Georgia; საქართველოს მეფუტკრეთა გაერთიანება; ჯარას მეფუტკრეთა ასოციაცია
ფუტკარი: მონო- და პოლიფლორული თაფლი; ფუტკრის აგებულება; ფუტკრის ოჯახი;დედა ფუტკარი;მუშა ფუტკარიმამალი ფუტკარი; ფუტკრის გამრავლება
თაფლი: თაფლის ფიზიკური თვისებები;თაფლის ქიმიური თვისებები;თაფლის სასარგებლო თვისებები;თაფლის საკვები ღირებულება და მიღების ნორმა; თაფლის მნიშვნელობა სპორტსმენებისათვის; თაფლის მიღების უკუჩვენებები;თაფლის ხარისხი და სიმწიფე; თაფლის შენახვა; ხელოვნური თაფლი; თაფლის ფალსიფიკაცია და რჩევები; თაფლის ნაირსახეობები; მომწამვლავი თაფლი
ფუტკრის პროდუქტები: ყვავილის მტვერი და ჭეო: ფუტკრის შხამი: დინდგელი (პროპოლისი): ფუტკრის რძე: ანათალი: ცვილი: მკვდარი ფუტკრები (подмор): სანთლის არაყი
მედიცინა: აპითერაპია: გულ-სისხლძარღვთა დაავადებები: სასუნთქი სისტემის დაავადებები: საჭმლის მომნელებელი სისტემის დაავადებები: კანის დაავადებები: ენდოკრინული სისტემის დაავადებები: პირის ღრუს დაავადებები: საყრდენ-მამოძრავებელი აპარატის პათოლოგია
კოსმეტოლოგია: სახის ნიღბები; ანტიცელულიტური მასაჟი თაფლით
თაფლი კულინარიაში: გოზინაყი; თაფლის მუსები; კოლიო; თაფლის ნამცხვრები (ტორტი, ვაფლის პრიანიკები); თაფლის ნაყინები; სალათები თაფლით (მათ შორის უმი სტაფილო თაფლით და არაჟნით); თაფლის კრემები; თაფლის საწებლები